Ana sayfa›Kitaplar›Sosyal Bilgiler 6. Sınıf Ders Kitabı (1. Kitap)›Sayfa 152
Sosyal Bilgiler 6. Sınıf Ders Kitabı (1. Kitap) — Sayfa 152 Cevapları
Yapay zekâ ile hazırlandı ve kontrol edildi
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
Soru 1 (Kaynak 4)Seyahatnameye göre Karahanlıların ve İslamiyet öncesi Türklerin sosyal ve ekonomik hayatındaki benzerlik ve farklılıklar
Çözüm Yolu
Kaynak, halkın göçebe ve çoban olduğunu söyleyerek önceki dönemle sürekliliği gösterir. Asıl fark dindir: Karahanlılar Müslüman olmuş, sosyal hayat İslam'dan etkilenmiştir.
- Kaynak 4'te halkın geçimini anlatan cümleyi bul: toprağı ekmeyen göçmenler ve çobanlar.
- İslamiyet öncesi Türklerin de göçebe yaşayıp hayvancılık yaptığını hatırla; bu benzerliktir.
- Önceki sayfadan Karahanlıların İslamiyet'i kabul eden ilk Türk devleti olduğunu not et.
- Farklılık olarak dinin değiştiğini ve sosyal hayatın İslam'dan etkilendiğini yaz.
- Karahanlıların yerleşik tarım toplumu olduğunu söylemek — kaynak halkın toprağı ekmediğini açıkça belirtir.
- Yalnız benzerliği yazıp farklılığı atlamak — soru hem benzerlik hem farklılık istemektedir.
Kendini kontrol et: Benzerliği Kaynak 4'teki bir cümleye, farklılığı ise Karahanlıların Müslüman olmasına dayandırdın mı?
Soru 2 (Divanü Lügati't-Türk, tartışma)Divanü Lügati't-Türk bilgilerine göre Türklerin 11. yüzyılda hangi alanlarda gelişme gösterdiği
Çözüm Yolu
Metne göre eser ilk Türk dünya haritasını, dünyanın yuvarlak olduğu bilgisini ve On İki Hayvanlı Türk Takvimini içerir; ayrıca ilk Türkçe sözlüktür.
- Divanü Lügati't-Türk hakkındaki paragrafta verilen bilgileri tek tek işaretliyoruz.
- İlk Türk dünya haritası bilgisinden coğrafya ve haritacılıkta gelişme olduğunu çıkarıyoruz.
- Haritanın yuvarlak çizilmesinden Türklerin dünyanın yuvarlak olduğunu bildiğini, yani astronomi bilgisini ekliyoruz.
- On İki Hayvanlı Türk Takvimi bilgisinden takvim ve zaman hesabında gelişmeyi yazıyoruz.
- Eserin Türkçenin ilk sözlüğü olmasından dil ve edebiyat alanındaki gelişmeyi ekliyoruz.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Coğrafya, astronomi ve dil alanlarında gelişme göstermişlerdir. (Her alan metindeki harita, takvim veya sözlük bilgisiyle gerekçelendirilirse geçerlidir.)
- Eseri yalnız sözlük olarak görmek — harita ve takvim bilgileri coğrafya ve astronomi alanlarını da gösteriyor.
- Haritayı Kutadgu Bilig'e ait sanmak — dünya haritası Kaşgarlı Mahmud'un Divanü Lügati't-Türk eserindedir.
Kendini kontrol et: Yazdığım her alanı metindeki bir bilgiyle (harita, yuvarlak dünya, takvim, sözlük) eşleştirebiliyor muyum?
Soru 3 (Kutadgu Bilig)Yusuf Has Hâcib'in eserinde Türk devletlerinin hangi özelliği hakkında bilgi verdiği
Çözüm Yolu
Metne göre Kutadgu Bilig, kut anlayışının devam ettiğini ve yöneticilerin halka, halkın da yöneticilere karşı sorumlu olduğunu gösterir.
- Yusuf Has Hâcib ve Kutadgu Bilig ile ilgili paragrafı bul.
- Paragrafta kut anlayışının İslamiyet'in kabulünden sonra da sürdüğünü belirten ifadeyi işaretle.
- Yöneticilerin halka, halkın da yöneticilere karşı sorumluluğu olduğunu anlatan bölümü bul.
- Bu iki bilgiyi Türk devletlerinin yönetim anlayışına ait özellikler olarak birleştirip yaz.
- Kutadgu Bilig'i Kaşgarlı Mahmud'a ait sanmak — Kaşgarlı Mahmud'un eseri Divanü Lügati't-Türk'tür.
- Yalnız "kut" yazıp açıklamamak — kut anlayışının sürdüğü ve karşılıklı sorumluluk birlikte belirtilmelidir.
Kendini kontrol et: Cevabın hem kut anlayışını hem de yönetici ile halk arasındaki karşılıklı sorumluluğu içeriyor mu?