Ana sayfa›Türkçe 6. Sınıf Ders Kitabı (1. Kitap)›Sayfa 115›Çalışma kağıdı
Yazdırırken “Arka planı yazdır” seçeneğini kapatabilirsiniz. Cevap anahtarı ayrı sayfadadır.
Türkçe 6. sınıf · Metinleri Karşılaştırma
Bilgi notu
Metinleri Karşılaştırma
- İki metni karşılaştırırken konu, ana fikir, tür ve anlatım gibi ölçütler belirlenir.
- Her ölçüt için iki metinden birer kanıt bulunur; benzerlikler ve farklılıklar ayrı ayrı yazılır.
- Sonuç, ortak yönler ve ayrılan yönler listelenerek ya da diyagramla gösterilebilir.
- Aynı konu farklı türlerde (şiir, haber, öykü) farklı biçimde işlenebilir.
Örnek: Birinci metin ormanların önemini anlatan bir haber, ikinci metin ağaç diken bir çocuğu anlatan bir öykü. İki metni iki ölçüte göre karşılaştırınız.
Çözüm: Konu: İkisi de doğayı ve ağacı işler (benzerlik). Tür: Haber bilgilendirir ve gerçeğe dayanır; öykü kurmacadır (fark). Sonuç: Ortak konu doğadır; tür ve anlatım amacı farklıdır.
Önce bilgi notunu oku, sonra kendin çöz; işlemlerini çözüm alanına yaz. Bitirince cevap anahtarıyla kontrol et. Sorular açık uçlu ve kısa cevaplıdır (yazılı sınav biçimi).
Isınma
İki metni karşılaştırırken kullanılabilecek üç ölçüt yazınız.
Aynı konuyu işleyen bir şiir ile bir haber yazısından hangisinde duygu ve hayal gücüne dayalı anlatım kullanılır?
İki metni karşılaştırırken her ölçüt için iki metinden ne bulunmalıdır?
Uygulama
Metin A: «Gece boyunca yağan yağmur çiftçilerin yüzünü güldürdü. Kurak geçen yazdan sonra toprak yeniden canlandı.» Metin B: «Yağmur camda sessiz bir şarkı gibi akıyordu. Yalnız odamda onu dinlerken içim huzurla doldu.» İki metni «yağmura bakış» ölçütüne göre karşılaştırınız.
Metin 1 bir kitabın tanıtım yazısı, Metin 2 aynı kitaptan bir bölümdür. İki metnin yazılış amacı bakımından farkını yazınız.
Metin A: «Ahmet, harçlığını biriktirip kardeşine hediye aldı.» Metin B: «Seda, yolda bulduğu cüzdanı sahibine teslim etti.» İki metnin iletilerini (ana fikir) karşılaştırarak bir benzerlik ve bir fark yazınız.
Düşün
Metin 1: «Şehir Kütüphanesi hafta içi 09.00-18.00 saatleri arasında açıktır. Üyelik için kimlik fotokopisi yeterlidir.» Metin 2: «Kütüphanenin kapısından girdiğimde mis gibi kâğıt kokusu karşıladı beni. Raflar arasında dolaşırken zamanın nasıl geçtiğini anlamadım.» İki metni konu, yazılış amacı ve dil özelliği bakımından karşılaştırınız.
Bir öğrenci iki metni karşılaştırırken yalnız benzerlikleri yazdı ve karşılaştırmanın tamamlandığını söyledi. Bu yaklaşımın eksiğini açıklayarak karşılaştırmanın nasıl tamamlanacağını gerekçeleriyle yazınız.
Bu kağıt yapay zekâ ile hazırlanmıştır; insan editör onayı yoktur. Hata görürseniz kitavuz.com'da “Hata bildir” ile haber verin.
Yapay zekâ ile hazırlandı; insan editör onayı yoktur. Her cevap bağımsız bir ikinci çözümle karşılaştırıldı. Sınıfta kullanmadan önce bir kez kendiniz kontrol edin.
| No | Cevap / puanlama ölçütü | Kısa gerekçe | Puan |
|---|---|---|---|
| 1 | Örneğin konu, ana fikir ve tür (anlatım biçimi, dil özelliği de kabul edilir). | Karşılaştırma önce ölçütlerin belirlenmesiyle başlar. | 8 |
| 2 | Şiirde. | Haber olayı bilgi vermek için, şiir duygu ve hayali anlatmak için yazılır. | 8 |
| 3 | Birer kanıt (metinden örnek ifade). | Karşılaştırma yorumun metne dayandırılmasıyla güvenilir olur. | 8 |
| 4 | Tam puan ölçütleri (12 puan): A metninde yağmurun çiftçilere ve toprağa yararı (somut etkisi) anlatılır (4 puan); B metninde yağmur kişisel duygu ve izlenimle anlatılır (4 puan); fark: A yararı, B duyguyu öne çıkarır (4 puan). | Bakış açısı iki metinde farklıdır: biri yarar, diğeri duygu odaklıdır. | 12 |
| 5 | Tanıtım yazısı okuru bilgilendirip kitabı okumaya yöneltmek için yazılır; kitaptan bölüm ise olayı ya da anlatıyı doğrudan sunar. | Amaç, metnin okurda bırakmak istediği etkiyi belirler. | 12 |
| 6 | Benzerlik: İkisi de olumlu bir insan davranışını örnekler. Fark: A metni paylaşma/cömertliği, B metni dürüstlüğü öne çıkarır. | İki metnin de iletisi olumlu davranışlardır, ancak vurgulanan değer farklıdır. | 12 |
| 7 | Tam puan ölçütleri (20 puan): Konu: ikisi de kütüphaneyle ilgilidir (4 puan); amaç: 1. metin bilgilendirir, 2. metin izlenim ve duygu paylaşır (6 puan); dil: 1. metin açık, nesnel; 2. metin duygusal, öznel anlatım içerir (6 puan); ortak ve ayrılan yönleri bir sonuç cümlesinde toplama (4 puan). | Aynı konu farklı amaç ve dille işlenebilir. | 20 |
| 8 | Tam puan ölçütleri (20 puan): Eksiğin farklılıkların yazılmaması olduğunu belirtme (6 puan); önce ölçütlerin belirlenmesi gerektiğini yazma (4 puan); her ölçüt için iki metinden kanıt bulunması gerektiğini söyleme (6 puan); ortak ve ayrılan yönleri birleştiren bir sonuç yazılması gerektiğini belirtme (4 puan). | Karşılaştırma hem benzerlikleri hem farklılıkları ölçütlere ve kanıtlara dayanarak ortaya koyar. | 20 |
Sık yapılan hatalar: Ölçüt belirlemeden metinleri rastgele özelliklerle karşılaştırmak. · Yalnız benzerlikleri ya da yalnız farklılıkları yazmak.
Öz kontrol: Her ölçüt için iki metinden de birer kanıt gösterdim mi?