Ana sayfa›Türkçe 6. Sınıf Ders Kitabı (1. Kitap)›Sayfa 137›Çalışma kağıdı
Yazdırırken “Arka planı yazdır” seçeneğini kapatabilirsiniz. Cevap anahtarı ayrı sayfadadır.
Türkçe 6. sınıf · Sınıflandırma ve Ölçüt
Bilgi notu
Sınıflandırma ve Ölçüt
- Sınıflandırma, öğeleri ortak bir özelliğe göre gruplara ayırmaktır; ayırmada kullanılan özelliğe ölçüt denir.
- Öznel cümle kişisel beğeni ya da yorum bildirir, kişiden kişiye değişir; nesnel cümle herkes için aynı ve kanıtlanabilir bilgi verir.
- Nicel ifade sayı, ölçü ya da miktar bildirir; nitel ifade bir niteliği (renk, güzellik gibi) anlatır.
- Karşılaştırma cümlelerinde 'daha', 'göre', '-dan', 'gibi' ve 'nasıl ... da' gibi söz varlıkları kullanılır.
Örnek: 'Bu tablo çok hoş.' ve 'Tablo 50 cm genişliğindedir.' cümlelerini öznel-nesnel ölçütüyle sınıflandır.
Çözüm: 'Çok hoş' kişisel bir yargıdır; ilk cümle öznel. İkinci cümle ölçülebilir ve kanıtlanabilir; nesneldir (ayrıca sayı içerdiği için nicel).
Önce bilgi notunu oku, sonra kendin çöz; işlemlerini çözüm alanına yaz. Bitirince cevap anahtarıyla kontrol et. Sorular açık uçlu ve kısa cevaplıdır (yazılı sınav biçimi).
Isınma
'Nil Nehri Afrika kıtasındadır.' cümlesinin türünü (öznel ya da nesnel) yaz ve bu türü belirleyen özelliği belirt.
'Bu şarkı dinlediğim en güzel şarkı.' cümlesinin türünü (öznel ya da nesnel) yaz ve belirleyici sözcüğü göster.
Sınıflandırmada öğeleri gruplara ayırmak için kullanılan özelliğe ne ad verilir?
Uygulama
Cümleleri öznel ve nesnel olarak iki gruba ayır: (a) 'Bu çorba çok lezzetli.' (b) 'Çorba 80 derecede kaynadı.' (c) 'Bahçe huzur verici.' (d) 'Bahçenin alanı 200 metrekaredir.'
Cümleleri nicel ve nitel olarak iki gruba ayır: (a) 'Odada üç sandalye var.' (b) 'Duvarlar sarıydı.' (c) 'Sınıfta 28 öğrenci var.' (d) 'Çiçek çok kokuluydu.'
'Fil, zürafadan daha ağırdır.' cümlesinde karşılaştırma anlamı katan sözcüğü ve eki ile kıyaslanan özelliği yaz.
Düşün
'Deniz kıyısındaki kasaba çok büyüleyiciydi. Kasabada 3000 kişi yaşıyor. Evlerin tamamı beyaza boyalıdır.' Bu üç cümleyi öznel-nesnel ölçütüyle sınıflandır ve her birinin gerekçesini yaz.
'Ahmet'in odası 12 metrekaredir.' ve 'Ahmet'in odası çok sevimli.' cümlelerini hem öznel-nesnel hem de nitel-nicel ölçütüyle sınıflandır. Her sınıflandırmanın dayanağını kısaca yaz.
Bu kağıt yapay zekâ ile hazırlanmıştır; insan editör onayı yoktur. Hata görürseniz kitavuz.com'da “Hata bildir” ile haber verin.
Yapay zekâ ile hazırlandı; insan editör onayı yoktur. Her cevap bağımsız bir ikinci çözümle karşılaştırıldı. Sınıfta kullanmadan önce bir kez kendiniz kontrol edin.
| No | Cevap / puanlama ölçütü | Kısa gerekçe | Puan |
|---|---|---|---|
| 1 | Nesnel; kanıtlanabilir bir bilgi verir. | Nehrin konumu kontrol edilebilir bir bilgidir, kişisel yorum içermez. | 8 |
| 2 | Öznel; 'en güzel' kişisel bir beğeni bildirir. | Güzellik yargısı kişiden kişiye değişir. | 8 |
| 3 | Ölçüt. | Gruplandırmanın dayandığı özelliğe ölçüt denir. | 8 |
| 4 | Öznel: a, c. Nesnel: b, d. | 'Lezzetli' ve 'huzur verici' kişisel yargıdır; 80 derece ve 200 metrekare ölçülebilir bilgilerdir. | 12 |
| 5 | Nicel: a, c. Nitel: b, d. | a ve c sayı bildirir; b ve d bir niteliği (renk, koku) anlatır. | 12 |
| 6 | Karşılaştırma sözcüğü 'daha', karşılaştırma eki '-dan' (ayrılma eki). Kıyaslanan özellik: ağırlık. | 'Daha' ve '-dan' fil ile zürafayı ağırlık bakımından kıyaslar. | 12 |
| 7 | Ölçütler: 1. cümle öznel; 'büyüleyici' kişisel bir beğeni bildirir (7 puan). 2. cümle nesnel; 3000 sayısı kanıtlanabilir bir veridir (7 puan). 3. cümle nesnel; evlerin renginin gözlemle doğrulanabilir olması gerekçe gösterilir (6 puan). | Kişiden kişiye değişen yargı öznel, doğrulanabilir bilgi nesneldir. | 20 |
| 8 | Ölçütler: 1. cümle nesneldir (4 puan) ve nicedir (4 puan). 2. cümle özneldir (4 puan) ve niteldir (4 puan). Dayanaklar yazılır: ölçülebilir sayı/ölçü ve kişisel beğeni sözcüğü (4 puan). | 12 metrekare ölçülebilir bir niceliktir; 'çok sevimli' kişisel bir niteliktir. | 20 |
Sık yapılan hatalar: Kişisel yargı bildiren sözcüğü (güzel, eşsiz) fark etmeden cümleyi nesnel saymak. · Aynı cümleyi aynı ölçüte göre iki ayrı gruba koymak.
Öz kontrol: Seçtiğim ölçüt, her öğeyi yalnızca tek bir gruba koymamı sağlıyor mu?