Ana sayfa›Kitaplar›Türkçe 6.Sınıf Ders Kitabı (1.Kitap)›Sayfa 141
Türkçe 6.Sınıf Ders Kitabı (1.Kitap) — Sayfa 141 Cevapları
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
TıklayalımQR kodu okutup Kelebeğin Yolculuğu içeriğine ulaşmak.
Bu madde dinleme, deney veya kişisel yorum etkinliğidir. Tek bir doğru cevabı yoktur; cevabı kitaptaki yönergeye göre kendiniz oluşturursunuz. Etkinliğin dijital içeriğini (ses, video, çalışma yaprağı) resmî EBA bağlantısından açabilirsiniz:
c-4Bu olaya verilen adı yazmak.
Çözüm Yolu
Buna ünsüz yumuşaması denir.
- Değişen seslerin (p, ç, t, k) ünlü mü ünsüz mü olduğunu düşün.
- Bunların ünsüz olduğunu belirle ve boşluğa "ünsüz" yaz: ünsüz yumuşaması.
- "ünlü" yazmak — değişime uğrayan sesler ünlü değil, sözcük sonundaki ünsüzlerdir.
Kendini kontrol et: p, ç, t, k harfleri ünsüz mü? Öyleyse olayın adı doğru.
Görevimizi BilelimFarklı ülkelerin çocuk oyunlarını kaynaklardan araştırıp not almak.
Çözüm Yolu
Soruların cevabı kısa araştırma notu olarak yazıldı; oyun ve nesneler kültürden kültüre değişebilir.
a-1Sıcaklığı sözcüğünde hangi sesin değiştiğini söylemek.
Çözüm Yolu
Ünsüzle biten sözcük ünlüyle başlayan ek alınca son ünsüz yumuşamıştır.
- Altı çizili "sıcaklığı" sözcüğünün ekini ayır: sıcaklık + -ı.
- Ek almadan önceki sözcüğün k ile bittiğini gör: sıcaklık.
- Ünlüyle başlayan -ı eki gelince sondaki k sesinin ğ'ye dönüştüğünü söyle.
- Kökü "sıcak" sanıp yalnız onu incelemek — değişen ses, "sıcaklık"ın sonundaki -lık ekindeki k'dir.
Kendini kontrol et: Sözcüğü eksiz söyle: "sıcaklık". Sonu k ile mi bitiyor, ek gelince ğ mi oluyor?
a-2Müziği sözcüğünde hangi sesin değiştiğini söylemek.
Çözüm Yolu
Müzik sözcüğü ünlüyle başlayan -i ekini alınca k yumuşayıp ğ olmuştur.
- "Müziği" sözcüğünü eksiz hâline getir: müzik.
- Sözcüğün k ile bittiğini ve ünlüyle başlayan -i ekini aldığını belirle.
- k sesinin ğ'ye dönüştüğünü söyle: müzik → müziği.
- Değişen sesi "i" sanmak — i, eklenen sestir; değişen ses kökün sonundaki k'dir.
Kendini kontrol et: Eksiz ve ekli biçimi alt alta yazdığında hangi harf farklı çıkıyor?
b-1Kitap sözcüğüne ünlüyle başlayan ek getirip cümlede kullanmak.
Çözüm Yolu
Kitap + ı olunca p sesi b'ye dönüşür.
- "Kitap" sözcüğünün p sesiyle bittiğini fark et.
- Sözcüğe ünlüyle başlayan bir ek getir: kitap + -ı.
- p sesinin b'ye dönüştüğünü yaz: kitabı.
- Bu biçimle anlamlı bir cümle kur: "Kitabı masanın üzerine bıraktım."
Kabul edilebilir başka cevaplar: Kitabım çantamda duruyor. (Ünlüyle başlayan bir ek (-ım, -a, -ın) kullanılıp p, b'ye dönüşmüşse geçerlidir.)
- "Kitaplar" gibi ünsüzle başlayan ek getirmek — ses değişimi olmaz, yönergeye uymaz.
- "Kitapı" yazmak — ünlüyle başlayan ek gelince p yumuşayıp b olur.
Kendini kontrol et: Cümlendeki sözcükte p harfi b'ye dönüşmüş mü?
b-2Geçit sözcüğüne ünlüyle başlayan ek getirip cümlede kullanmak.
Çözüm Yolu
Geçit + i olunca t sesi d'ye dönüşür.
- "Geçit" sözcüğünün t sesiyle bittiğini fark et.
- Ünlüyle başlayan bir ek getir: geçit + -i.
- t sesinin d'ye dönüştüğünü yaz: geçidi.
- Bu biçimle bir cümle kur: "Geçidi dikkatle geçtik."
Kabul edilebilir başka cevaplar: Dağ geçidinde kar vardı. (Ünlüyle başlayan bir ek kullanılıp t, d'ye dönüşmüşse geçerlidir.)
- "Geçiti" yazmak — ünlüyle başlayan ek önünde t, d'ye dönüşür.
- "Geçitte" gibi ünsüzle başlayan ek kullanmak — ses değişimi gerçekleşmez.
Kendini kontrol et: Kurduğun cümlede "geçit" sözcüğünün t harfi d olmuş mu?
b-3Ağaç sözcüğüne ünlüyle başlayan ek getirip cümlede kullanmak.
Çözüm Yolu
Ağaç + ın olunca ç sesi c'ye dönüşür.
- "Ağaç" sözcüğünün ç sesiyle bittiğini fark et.
- Ünlüyle başlayan bir ek getir: ağaç + -ın.
- ç sesinin c'ye dönüştüğünü yaz: ağacın.
- Bu biçimle bir cümle kur: "Ağacın gölgesinde dinlendik."
Kabul edilebilir başka cevaplar: Bahçedeki ağaca kuş kondu. (Ünlüyle başlayan bir ek kullanılıp ç, c'ye dönüşmüşse geçerlidir.)
- "Ağaçın" yazmak — ünlüyle başlayan ek önünde ç, c'ye dönüşür.
- "Ağaçlar" yazmak — ünsüzle başlayan ek ses değişimine yol açmaz.
Kendini kontrol et: Cümlendeki sözcükte ç harfi c'ye dönüşmüş mü?
c-1Soldaki boş kutulara yumuşayan ünsüzleri yazmak.
Çözüm Yolu
Yumuşayan ünsüzler p, ç, t, k'dir; boş kutulara ç ve k yazılır.
- Soldaki dolu kutulara (p, t) ve sağdakilere (c, ğ) bak; kutuların karşılıklı eşleştiğini fark et.
- Sağdaki c'nin karşısındaki boş kutuya, c'ye dönüşen ç sesini yaz.
- Sağdaki ğ'nin karşısındaki boş kutuya, ğ'ye dönüşen k sesini yaz.
- Sırayı karıştırıp k'yi ikinci kutuya yazmak — her sol kutu, aynı hizadaki sağ kutuyla eşleşir.
Kendini kontrol et: Sol sütun yukarıdan aşağı p, ç, t, k sırasını oluşturuyor mu?
c-2Ek başlangıcını belirten boşluğu tamamlamak.
Çözüm Yolu
Kelimeler ünlü ile başlayan bir ek aldığında yumuşama olur.
- a ve b maddelerindeki eklere bak: -ı, -i, -ın.
- Bu eklerin hepsinin ünlüyle başladığını fark et ve boşluğa "ünlü" yaz.
- "ünsüz" yazmak — ünsüzle başlayan ek (kitaplar, ağaçta) yumuşamaya yol açmaz.
Kendini kontrol et: "Kitap" sözcüğüne ünsüzle başlayan -lar ekini getirince p değişiyor mu? Değişmiyorsa cevabın doğru.
c-3Sağdaki boş kutulara yumuşama sonucu oluşan ünsüzleri yazmak.
Çözüm Yolu
p b'ye, t d'ye dönüşür; boş kutulara b ve d yazılır.
- Soldaki p'nin hangi sese dönüştüğünü düşün: kitap → kitabı, yani b.
- Soldaki t'nin hangi sese dönüştüğünü düşün: geçit → geçidi, yani d.
- b'yi p'nin, d'yi t'nin karşısındaki boş kutuya yaz.
- Yay ayraçtaki ç ya da k'yi sağa yazmak — sağ sütun, yumuşama sonrası oluşan sesleri gösterir.
Kendini kontrol et: Sağ sütun yukarıdan aşağı b, c, d, ğ sırasını oluşturuyor mu?