Türkçe 6.Sınıf Ders Kitabı (1.Kitap) — Sayfa 162 Cevapları

Dar, genç, az sözcüklerine -cık eki getirilip metin sesli okunur: daracık, gencecik, azıcık.

1. Metindeki altı çizili kelimeleri bul: dar, genç, az.
2. Her birine ses uyumuna uygun küçültme ekini getir.
3. dar → daracık, genç → gencecik, az → azıcık biçiminde yaz.
4. Metni yeni kelimelerle sesli oku.

Kendini kontrol et: Yeni kelimeleri metne yerleştirip okuduğumda doğal ve akıcı söylenebiliyor mu?

Türk+çe dil adı yapar.

1. Listede bir millet adını bul: Türk.
2. "Türk" sert ünsüz "k" ile bittiği için "-ca" eki "-çe" olur: Türkçe.
3. "Türkçe" kelimesini dil ve lehçe isimleri kutusuna yaz.

Kendini kontrol et: Türkçe kelimesi konuştuğumuz dilin adı mı?

Bence, sana göre anlamında -ce eki kullanılır.

1. Listede "-e göre" anlamı kazanabilecek kelimeyi ara: Ben.
2. Ses uyumuna göre eki getir: ben + ce = bence.
3. "Bence" kelimesinin "bana göre" anlamına geldiğini düşünüp kutuya yaz.

Kendini kontrol et: "Bence" yerine "bana göre" dediğimde anlam değişmiyor mu?

Balık+çı meslek adıdır.

1. Listede bir meslek adı oluşturabilecek kelimeyi ara: Balık.
2. "Balık" sert ünsüz "k" ile bittiği için "-cı" eki "-çı" olur: balıkçı.
3. "Balıkçı" kelimesini meslek isimleri kutusuna yaz.

Kendini kontrol et: Balıkçı kelimesi bir işi meslek olarak yapan kişiyi mi anlatıyor?

İnat+çı alışkanlık bildiren isim yapar.

1. Listede bir davranış ya da huy bildiren kelimeyi ara: İnat.
2. "İnat" sert ünsüz "t" ile bittiği için "-cı" eki "-çı" olur: inatçı.
3. "İnatçı" kelimesini alışkanlık isimleri kutusuna yaz.

Kendini kontrol et: İnatçı kelimesi bir kişinin sürekli gösterdiği bir huyu mu anlatıyor?

Yağmurdan korunmak için giyilen şey.

1. "Yağmur" kelimesine hangi ekin anlamlı yeni bir kelime yaptığını dene.
2. "-lık" ekini ses uyumuna göre getir: yağmur + luk = yağmurluk.
3. Yağmurluğun bir araç gereç adı olduğunu belirle.

Kendini kontrol et: Yağmurluk kelimesini bir cümlede kullanabiliyor muyum?

Müdür+lük makam adı yapar.

1. "Müdür" kelimesine hangi ekin bir makam adı yaptığını düşün.
2. "-lık" ekini ses uyumuna göre getir: müdür + lük = müdürlük.
3. Müdürlüğün bir makam adı olduğunu belirle.

Kendini kontrol et: Okulumuzda "müdürlük" denen bir makam ya da birim var mı?

Türk+çe dil adı yapar.

1. "Türk" kelimesine dil adı yapan "-ca" ekini getir.
2. Son ses "k" sert olduğu ve son ünlü "ü" olduğu için ek "-çe" olur: Türkçe.
3. Türkçenin bir dil adı olduğunu belirle.

Kendini kontrol et: Yazdığım kelime ders kitabımın dilinin adı mı?

Benim görüşüme göre anlamı katar.

1. "Ben" kelimesine "-e göre" anlamı katan "-ca" ekini getir.
2. Ses uyumuna göre ek "-ce" olur: ben + ce = bence.
3. "Bence" kelimesinin "bana göre" anlamı taşıdığını belirle.

Kendini kontrol et: "Bence bu kitap çok güzel." cümlesinde "bence" "bana göre" demek mi?

Balık+çı meslek adıdır.

1. "Balık" kelimesine meslek bildiren "-cı" ekini getir.
2. Son ses "k" sert olduğu için ek "-çı" olur: balıkçı.
3. Balıkçının bir meslek adı olduğunu belirle.

Kendini kontrol et: Balıkçı kelimesi balık tutmayı iş edinen kişiyi mi anlatıyor?

Daracık (a), gencecik (e), azıcık (ı): sözcüklerin ortasına ünlü gelir; ortak özellikleri tek heceli olmalarıdır.

1. Yeni kelimeleri hecele: da-ra-cık, gen-ce-cik, a-zı-cık.
2. Ek dışında eklenen ünlüleri bul: daracık: "a", gencecik: "e", azıcık: "ı".
3. Altı çizili kelimelerin hece sayısını say: dar, genç, az birer hecelidir.
4. Ortak özelliği yaz: kelimeler tek hecelidir.

Kendini kontrol et: Kelimeyi ekle birlikte hecelediğimde kökte olmayan bir ünlü ortaya çıkıyor mu?

İnat+çı alışkanlık bildirir.

1. "İnat" kelimesine alışkanlık bildiren "-cı" ekini getir.
2. Son ses "t" sert olduğu için ek "-çı" olur: inatçı.
3. İnatçının bir huyu, alışkanlığı anlattığını belirle.

Kendini kontrol et: İnatçı kelimesi sürekli inat eden birini mi anlatıyor?

Kızıl+cık bitki adıdır.

1. "Kızıl" kelimesine "-cık" ekini getir: kızıl + cık = kızılcık.
2. Kızılcığın bir bitkinin, meyve ağacının adı olduğunu belirle.
3. Bunun küçültme değil, bitki adı yapma işlevi olduğunu not et.

Kendini kontrol et: Kızılcık kelimesi bir renk mi yoksa bir bitki mi anlatıyor?

Badem+cik boğazdaki organ adıdır.

1. "Badem" kelimesine "-cık" ekini ses uyumuna göre getir: badem + cik = bademcik.
2. Bademciğin boğazımızdaki bir organın adı olduğunu belirle.
3. Bunun organ adı yapma işlevi olduğunu not et.

Kendini kontrol et: Bademcik kelimesi vücudumuzun bir bölümünü mü anlatıyor?

Dar, genç, az gibi tek heceli sözcüklerde olay görülür.

1. Önceki maddede bulduğun ortak özelliği hatırla: dar, genç, az tek hecelidir.
2. İlk boşluğa hece sayısını belirten "Tek" sözcüğünü yaz.

Kendini kontrol et: Dar, genç ve az kelimelerinin her biri tek seferde söylenebiliyor mu?

Sözcüğün ortasına ünlü gelir; buna ünlü türemesi denir.

1. Daracık, gencecik, azıcık kelimelerinde ortaya çıkan seslerin a, e, ı olduğunu hatırla.
2. Bu seslerin ünlü olduğunu belirle.
3. İkinci boşluğa "ünlü" yaz: orta hecede ünlü türemesi olur.

Kendini kontrol et: "Daracık" kelimesinde fazladan gelen "a" sesi bir ünlü mü?

Listedeki Yavru sözcüğüne küçültme eki getirilir: yavrucuk (yavrucak).

1. Listedeki kelimelerden küçültme anlamı alabilecek olanı ara.
2. "Yavru" kelimesinin bir canlıyı sevgiyle küçülterek anlatmaya uygun olduğunu belirle.
3. Ses uyumuna göre eki getir: yavru + cuk = yavrucuk; kutuya yaz.

Kabul edilebilir başka cevaplar: yavrucak (Küçültme ve sevgi anlamı taşıyan "-cak" biçimiyle yazıldığında da geçerlidir.)

Kendini kontrol et: Yazdığım kelime, kökün "küçük, sevimli" hâlini mi anlatıyor, yoksa yeni bir nesnenin adı mı?

Kızıl+cık bir bitki adıdır.

1. Listedeki kelimelere "-cık" ekini getirip bir bitki adı oluşup oluşmadığına bak.
2. Kızıl + cık = kızılcık; bu bir meyve ağacının adıdır.
3. "Kızılcık" kelimesini bitki isimleri kutusuna yaz.

Kendini kontrol et: Kızılcık kelimesi doğada yetişen bir bitkinin adı mı?

Badem+cik bir organ adıdır.

1. Listedeki kelimelere "-cık" ekini getirip vücudumuzdaki bir organın adı oluşup oluşmadığına bak.
2. Badem + cik = bademcik; boğazdaki bir organın adıdır.
3. "Bademcik" kelimesini organ isimleri kutusuna yaz.

Kendini kontrol et: Bademcik kelimesi vücudumuzdaki bir organı mı anlatıyor?

Müdür+lük makam adı yapar.

1. Listede bir görev ya da unvan bildiren kelimeyi ara: Müdür.
2. Ses uyumuna göre eki getir: müdür + lük = müdürlük.
3. "Müdürlük" kelimesini rütbe ve makam isimleri kutusuna yaz.

Kendini kontrol et: Müdürlük kelimesi bir görevi ya da makamı mı anlatıyor?