Ana sayfa›Türkçe 6. Sınıf Ders Kitabı (1. Kitap)›Sayfa 167›Çalışma kağıdı
Yazdırırken “Arka planı yazdır” seçeneğini kapatabilirsiniz. Cevap anahtarı ayrı sayfadadır.
Türkçe 6. sınıf · Problem Çözümüne Yönelik Yazma
Bilgi notu
Problem Çözümüne Yönelik Yazma
- Önce problem açıkça belirlenir: ne olduğu, kimleri etkilediği ve nedeni tek cümleyle yazılır.
- Nedenler ve sonuçlar ayrı ayrı düşünülür.
- Çözüm önerileri uygulanabilir olmalı ve gerekçesi belirtilmelidir.
- Resmî e-postada konu satırı, saygılı hitap, kısa ve açık ileti, istek ve kapanış ile ad-soyad bulunur.
Örnek: Okul kantininin önünde ambalaj atıkları yere dağılıyor. Problemi bir cümleyle yaz ve bir çözüm öner.
Çözüm: Problem: Kantin önünde yeterli çöp kutusu olmadığı için atıklar yere dağılıyor. Çözüm: Kantinin önüne ayrı ayrı çöp kutuları koymak, çünkü atıklar kolayca toplanır.
Önce bilgi notunu oku, sonra kendin çöz; işlemlerini çözüm alanına yaz. Bitirince cevap anahtarıyla kontrol et. Sorular açık uçlu ve kısa cevaplıdır (yazılı sınav biçimi).
Isınma
"Yağmurlu günlerde okul bahçesinde su birikintileri oluşuyor ve öğrenciler ıslanıyor." cümlesinde iki durum vardır: "yağmurlu günlerde bahçede su birikintilerinin oluşması" ve "öğrencilerin ıslanması". Bunlardan hangisi neden, hangisi sonuçtur? Ayrı ayrı yaz.
Resmî bir e-postada alıcıya hitap ederken hangi tür ifade kullanılmalıdır? Bir örnek yaz.
Resmî bir e-postayı bitirirken kullanılan iki öğeyi yaz.
Uygulama
"Köy yolu akşamları aydınlatılmadığı için öğrenciler okuldan dönerken korkuyor ve düşüp yaralanıyor." Bu metindeki problemi tek cümleyle özetle.
Önceki sorudaki köy yolu problemi için iki çözüm önerisi yaz.
"Hey müdür bey, bahçeye bi bakın bence çok kötü olmuş." cümlesini, bahçenin kötü durumda olduğu şikâyetini koruyarak resmî bir e-postaya uygun, saygılı bir dille yeniden yaz.
Düşün
Mahalledeki parkta geceleri aydınlatma yetersiz, bankların bir kısmı kırık ve çöp kutuları taşıyor. Bu üç sorundan birini seç; (a) problemi bir cümleyle belirt, (b) nedenini yaz, (c) uygulanabilir bir çözüm öner ve çözümün neden işe yarayacağını açıkla.
Okul kütüphanesinden alınan kitaplar zamanında iade edilmediği için diğer öğrenciler o kitapları okuyamıyor. Müdür yardımcısına 4-5 cümlelik resmî bir e-posta yaz (hitap, problem, çözüm önerisi, istek ve kapanış bulunsun).
Bu kağıt yapay zekâ ile hazırlanmıştır; insan editör onayı yoktur. Hata görürseniz kitavuz.com'da “Hata bildir” ile haber verin.
Yapay zekâ ile hazırlandı; insan editör onayı yoktur. Her cevap bağımsız bir ikinci çözümle karşılaştırıldı. Sınıfta kullanmadan önce bir kez kendiniz kontrol edin.
| No | Cevap / puanlama ölçütü | Kısa gerekçe | Puan |
|---|---|---|---|
| 1 | Neden: Yağmurlu günlerde bahçede su birikintilerinin oluşması. Sonuç: Öğrencilerin ıslanması. | Öğrencilerin ıslanması, bahçede oluşan su birikintilerinin etkisidir; bu yüzden ıslanma sonuç, su birikintilerinin oluşması nedendir. | 8 |
| 2 | Saygılı ve resmî bir ifade kullanılmalıdır; örneğin "Sayın Müdürüm,". | Resmî yazışmalarda günlük konuşma dili yerine saygılı hitap kullanılır. | 8 |
| 3 | Bir kapanış/saygı ifadesi (örneğin "Saygılarımla") ve gönderenin adı soyadı. | Kapanış saygı bildirir, ad soyad ise iletiyi kimin gönderdiğini gösterir. | 8 |
| 4 | Köy yolunda aydınlatma olmadığı için öğrenciler akşam güvenle eve dönemiyor. | Özet; problemi (aydınlatma yok) ve sonucunu (güvenli dönememe) kısa biçimde içerir. | 12 |
| 5 | Örneğin yola güneş enerjili lambalar yerleştirmek; öğrencilerin gruplar hâlinde ve yansıtıcı yelekle dönmesini sağlamak. Uygulanabilir her iki öneri kabul edilir. | Çözümler problemin nedenine (aydınlatmanın olmaması) ya da sonucuna (güvensizlik) yöneliktir. | 12 |
| 6 | Örneğin: "Sayın Müdürüm, okul bahçemizin bakımsız ve kötü durumda olduğunu düşünüyorum; konuyla ilgilenmenizi rica ederim." | Resmî dilde saygılı hitap kullanılır, günlük konuşma sözcükleri bırakılır; ancak cümlenin asıl anlamı (bahçenin kötü durumda olması) korunur. | 12 |
| 7 | Ölçütler: Seçilen problemin net bir cümleyle belirtilmesi (5 puan). Nedeninin mantıklı biçimde yazılması (5 puan). Uygulanabilir bir çözüm önerisi (5 puan). Çözümün işe yarama gerekçesi (5 puan). | İyi bir problem yazısı problemi, nedenini, çözümü ve gerekçeyi birbirine bağlar. | 20 |
| 8 | Ölçütler: Saygılı hitap ve resmî dil (4 puan). Problemin açık anlatılması (4 puan). Gerekçeli çözüm önerisi, örneğin iade hatırlatma listesi (5 puan). Açık bir istek cümlesi (4 puan). Kapanış ve ad soyad (3 puan). | E-posta, problemi, çözümü ve isteği kısa ve saygılı bir düzende bir araya getirmelidir. | 20 |
Sık yapılan hatalar: Öğrenciler problemi anlatmak yerine doğrudan şikâyet eder ve nedenini belirtmez. · Öğrenciler resmî e-postada günlük konuşma dilini kullanır ve hitap ile kapanışı unutur.
Öz kontrol: Yazdığım metinde problem, neden, çözüm ve gerekçe birbirine bağlı mı?