Ana sayfa›Kitaplar›Türkçe 6.Sınıf Ders Kitabı (1.Kitap)›Sayfa 19
Türkçe 6.Sınıf Ders Kitabı (1.Kitap) — Sayfa 19 Cevapları
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
5.b-1Birinci satırın ilk damgası: iki dikey çizgi ile ok uçlu işaret
Çözüm Yolu
Okun ucundaki üçgen biçim ipucundaki 'üçgen bulunan damga' ile eşleşir; eleme yoluyla çıkarıldı.
- Damgaya dikkatle bak: dikey çizgilerin yanında ucu üçgen olan bir ok var.
- İpuçlarında üçgenden söz edeni bul: "Bayat boyunun damgasında üçgen bulunmaktadır."
- Başka damgada üçgen olmadığını kontrol et ve altına "Bayat" yaz.
- Dikey çizgiler yüzünden Ala Yuntlu demek — Ala Yuntlu'da üç paralel yatay çizgi vardır, üçgen yoktur.
Kendini kontrol et: Seçtiğin damgada ipucundaki gibi bir üçgen görülüyor mu?
5.b-11Üçüncü satırın üçüncü damgası: aşağı bakan V ve yukarı bakan işaret
Çözüm Yolu
Yukarı ve aşağı bakan iki farklı hâlli işaretten oluşan damga Dodurga boyuna aittir.
- Damgaya bak: biri aşağı (V), biri yukarı (Λ) bakan aynı işaret var.
- İpucunu bul: bir işaretin yukarı ve aşağı bakan iki hâlinden oluşan damga Dodurga'nındır.
- Damganın altına "Dodurga" yaz.
- Yön farkı yüzünden Peçenek demek — Peçenek ile Döğer iki ayrı damgadır; burada tek damgada iki yön var.
Kendini kontrol et: Damgadaki iki işaret aynı şeklin ters çevrilmiş hâli mi?
5.b-12Üçüncü satırın dördüncü damgası: ters yönlü ilmik ve sağda dikey çizgi
Çözüm Yolu
Döğer ile aynı işaretleri taşır ancak bir işaret ters yöne bakar; bu yüzden Peçenek'tir.
- Damgayı Döğer damgasıyla karşılaştır: aynı ilmik ve dikey çizgi var.
- İlmiğin yön değiştirdiğini ve çizginin sağa geçtiğini gör.
- İpucuna göre aynı işaretleri taşıyıp biri farklı yöne bakan diğer damga Peçenek'tir; altına "Peçenek" yaz.
- Bu damgaya da Döğer yazmak — iki damga benzer olsa da her boyun ayrı damgası vardır.
Kendini kontrol et: Döğer'e yazdığın damgayla bu damga aynı işaretlerden mi, farklı yönde mi oluşuyor?
5.cSınıf için bir damga tasarlayıp çizme ve sınıfta tanıtma
Çözüm Yolu
Damga sınıfı anlatan sade bir simge olmalı; çizildikten sonra neyi simgelediği sınıfa tanıtılır.
6.aGörsellerden ve başlıktan 'Ortak Sözcüklerimiz, Ortak Dilimiz' içeriğinin konusunu tahmin etme ve gerekçelendirme
Çözüm Yolu
Görseldeki 'Kazakistan Türkçesi' ve 'Kırgızistan Türkçesi' sözlük sayfaları ortak sözcüklere işaret eder.
- Başlığı incele: "Ortak Sözcüklerimiz, Ortak Dilimiz" farklı yerlerde ortak kullanılan kelimeleri çağrıştırır.
- Görsellerdeki yazıları oku: "Kazakistan Türkçesi" ve "Kırgızistan Türkçesi" sözlük sayfaları görülür.
- İki ipucunu birleştir: içerik Türk lehçelerindeki ortak sözcükleri anlatıyor olmalı.
- Tahminini yaz, gerekçe olarak başlıktaki ve görsellerdeki bu ipuçlarını belirt.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Türk dünyasında farklı lehçelerde aynı ya da benzer söylenen kelimeler anlatılıyor olabilir. (Başlık ve sözlük görselleri gerekçe olarak gösterilirse geçerlidir.) · Türkçenin Kazakistan ve Kırgızistan'da da konuşulan ortak bir dil olduğu anlatılıyor olabilir. (Gerekçe olarak görsellerdeki ülke adları ve başlıktaki "Ortak Dilimiz" ifadesi yazılırsa geçerlidir.)
- Tahmini gerekçesiz yazmak — soru, tahminin hangi ipucuna dayandığını da istiyor.
- Yalnız Kazakistan'ı ya da Kırgızistan'ı anlatan bir içerik tahmin etmek — başlık ortaklıktan söz ediyor.
Kendini kontrol et: Tahminin hem başlıktaki hem görsellerdeki ipuçlarıyla açıklanabiliyor mu?
6.bQR kod ile 'Ortak Sözcüklerimiz, Ortak Dilimiz' içeriğini izleme
Bu madde dinleme, deney veya kişisel yorum etkinliğidir. Tek bir doğru cevabı yoktur; cevabı kitaptaki yönergeye göre kendiniz oluşturursunuz. Etkinliğin dijital içeriğini (ses, video, çalışma yaprağı) resmî EBA bağlantısından açabilirsiniz:
6.cİzledikten sonra 'a' maddesindeki tahmin ve gerekçelerin uygunluğunu değerlendirme
Bu madde dinleme, deney veya kişisel yorum etkinliğidir. Tek bir doğru cevabı yoktur; cevabı kitaptaki yönergeye göre kendiniz oluşturursunuz.
5.b-2Birinci satırın ikinci damgası: üç bitişik işaretli, büyük M benzeri damga
Çözüm Yolu
Üç bitişik işaretten oluşan, ünsüz harfin büyük yazılışına benzeyen damga Kayı boyuna aittir.
- Damgadaki üç işareti birbirine bitişik düşün: büyük "M" harfi ortaya çıkar.
- M bir ünsüzdür; ipucu "ünsüz harfin büyük yazılışı" diyen damgayı Kayı boyuna verir.
- Damganın altına "Kayı" yaz.
- Büyük harfe benzeyen damgayı Bayundur sanmak — Bayundur ipucu ünlü harfin küçük yazılışından söz eder.
Kendini kontrol et: Damgadaki işaretleri birleştirince bir ünsüzün büyük hâlini görüyor musun?
5.b-3Birinci satırın üçüncü damgası: haç üzerinde eşkenar dörtgen
Çözüm Yolu
Dikey çizgi üzerinde nokta gibi duran şekil küçük 'i' harfine benzer; bu damga Bayundur boyunundur.
- Damgaya bak: dikey çizginin üstünde nokta gibi duran bir dörtgen var.
- Bu biçimi harflerle karşılaştır: noktalı küçük "i" harfine benzer.
- "i" bir ünlüdür; ipucu ünlü harfin küçük yazılışına benzeyen damgayı Bayundur'a verir.
- Damganın altına "Bayundur" yaz.
- Dörtgen gördüğü için Eymür yazmak — Eymür'de dörtgen şeklin içindedir, burada noktanın yerindedir.
Kendini kontrol et: Damgayı küçük "i" harfiyle yan yana koyunca benzerlik görülüyor mu?
5.b-4Birinci satırın dördüncü damgası: küçük ve büyük iç içe dağ biçimi
Çözüm Yolu
Arka arkaya duran küçük ve büyük dağ şekli Çavuldur boyunun damgasıdır.
- Damgaya bak: iç içe duran küçük ve büyük iki dağ şekli var.
- İpucunu bul: Çavuldur damgası arka arkaya küçük ve büyük dağ şeklini andırır.
- Yanında dikdörtgen olmadığını kontrol et ve altına "Çavuldur" yaz.
- Karaeyli yazmak — Karaeyli damgasında dağ şeklinin yanında bir dikdörtgen de bulunur.
Kendini kontrol et: Damgada dağ şeklinden başka bir şekil var mı? Yoksa Çavuldur'dur.
5.b-5İkinci satırın ilk damgası: şimşek benzeri çizgi
Çözüm Yolu
İpucuna göre İğdir boyunun damgası şimşeğe benzer.
- Damgaya bak: zikzak çizen kırık bir çizgi var.
- Bu çizgiyi gökyüzündeki şimşeğe benzet.
- İpucunda şimşeğe benzeyen damga İğdir boyunundur; altına "İğdir" yaz.
- Yanındaki Büğdüz damgasıyla karıştırmak — Büğdüz örnek olarak verilmiştir, şimşek biçimi tek kırık çizgidir.
Kendini kontrol et: Damganın biçimi bir şimşek çizimine benziyor mu?
5.b-7İkinci satırın üçüncü damgası: üç paralel çizgi ve üzerinde dikey çizgi
Çözüm Yolu
Üç paralel çizgili damga Ala Yuntlu boyunun damgasıdır.
- Damgadaki çizgileri say: üç paralel yatay çizgi var.
- İpucunu bul: üç paralel çizgili damgayı Ala Yuntlu boyu kullanır.
- Damganın altına "Ala Yuntlu" yaz.
- Üstteki kısa dikey çizgiye takılıp başka boy aramak — belirleyici özellik üç paralel çizgidir.
Kendini kontrol et: Damgada gerçekten üç paralel çizgi sayabiliyor musun?
5.b-8İkinci satırın dördüncü damgası: dörtgen içeren şekil
Çözüm Yolu
İçinde dörtgen olan şekil Eymür boyunun damgasıdır.
- Damgaya bak: şeklin içinde kapalı bir dörtgen bulunuyor.
- İpucunu bul: içinde dörtgen olan şekil Eymür boyunun damgasıdır.
- Damganın altına "Eymür" yaz.
- Karaeyli yazmak — Karaeyli'de dikdörtgen dağ şeklinin yanındadır, şeklin içinde değildir.
Kendini kontrol et: Dörtgen şeklin bir parçası mı, yoksa yanında ayrı mı duruyor?
5.b-9Üçüncü satırın ilk damgası: küçük dörtgen ve yanında dağ şekli
Çözüm Yolu
Çavuldur'daki dağ şekli yanında dörtgenle birlikte Karaeyli damgasıdır.
- Damgaya bak: solda küçük bir dikdörtgen, sağda dağ şekli var.
- İpucunu bul: Çavuldur'daki dağ şekli yanında dikdörtgenle Karaeyli damgasında bulunur.
- Damganın altına "Karaeyli" yaz.
- Dağ şeklini görünce Çavuldur yazmak — yanındaki dikdörtgen bu damgayı Karaeyli yapar.
Kendini kontrol et: Damgada hem dağ şekli hem dikdörtgen birlikte var mı?
5.b-10Üçüncü satırın ikinci damgası: dikey çizgi solda, çaprazlı ilmik sağda
Çözüm Yolu
Karaeyli ile yan yana olan damga Döğer'dir; Peçenek ile aynı işaretleri taşır, biri ters yöndedir.
- Üçüncü satırda birbirine benzeyen iki damgayı bul: ikinci ve dördüncü damga.
- İpucuna göre bunlar Peçenek ve Döğer'dir; işaretlerden biri farklı yöne bakar.
- Karaeyli ile Döğer'in yan yana olduğu ipucunu kullan: Karaeyli'nin yanındaki ikinci damga Döğer'dir.
- Damganın altına "Döğer" yaz.
- İki benzer damgayı rastgele dağıtmak — "yan yana" ipucu hangisinin Döğer olduğunu kesinleştirir.
Kendini kontrol et: Bu damga Karaeyli damgasının hemen yanında mı?