Ana sayfa›Türkçe 6. Sınıf Ders Kitabı (2. Kitap)›Sayfa 15›Çalışma kağıdı
Yazdırırken “Arka planı yazdır” seçeneğini kapatabilirsiniz. Cevap anahtarı ayrı sayfadadır.
Türkçe 6. sınıf · Hikâyenin Olay Örgüsü: Serim, Düğüm, Çözüm
Bilgi notu
Hikâyenin Olay Örgüsü: Serim, Düğüm, Çözüm
- Hikâyede olay, kişi, yer ve zaman unsurları bulunur.
- Serimde kişiler, yer ve zaman tanıtılır.
- Düğümde sorun ya da çatışma ortaya çıkar ve olay gelişir.
- Çözümde sorun çözülür ve olay sona erer.
- Bölümleri bulmak için 'Kim, nerede, ne zaman?', 'Sorun ne?' ve 'Sorun nasıl bitti?' sorularını sor.
Örnek: 'Deniz yeni kasabaya taşındı. Okulda kimseyle konuşamayıp yalnız kaldı. Bir sınıf arkadaşı ona kitap ödünç verince arkadaş oldular.' Bu özetin bölümlerini belirleyin.
Çözüm: Birinci cümle serimdir: kişi ve yer tanıtılıyor. İkinci cümle düğümdür: yalnız kalma sorunu çıkıyor. Üçüncü cümle çözümdür: sorun arkadaşlıkla bitiyor.
Önce bilgi notunu oku, sonra kendin çöz; işlemlerini çözüm alanına yaz. Bitirince cevap anahtarıyla kontrol et. Sorular açık uçlu ve kısa cevaplıdır (yazılı sınav biçimi).
Isınma
Bir hikâyenin dört temel unsurunu yazınız.
Hikâyenin olay örgüsü bölümlerinin adlarını başlangıçtan sona doğru sırayla yazınız.
Hikâyede sorunun ya da çatışmanın ortaya çıktığı bölüme ne ad verilir?
Uygulama
Metin: 'Murat, dedesinin köyüne ilk kez gelmişti. Akşam avluda ışıklar sönünce karanlıktan korktu ve eve girmek istemedi. Dedesi onunla fenerle bahçeyi gezince korkusu geçti.' Bu metinde olayın geçtiği yeri, zamanı ve kişileri belirtiniz.
Metin: 'Murat, dedesinin köyüne ilk kez gelmişti. Akşam avluda ışıklar sönünce karanlıktan korktu ve eve girmek istemedi. Dedesi onunla fenerle bahçeyi gezince korkusu geçti.' Metinde Murat'ın yaşadığı sorun nedir ve bu sorun nasıl çözülmüştür?
Metin: 'Murat, dedesinin köyüne ilk kez gelmişti. Akşam avluda ışıklar sönünce karanlıktan korktu ve eve girmek istemedi. Dedesi onunla fenerle bahçeyi gezince korkusu geçti.' Bu metnin serim bölümünde okura hangi bilgiler verilmiştir?
Düşün
Metin: 'Murat, dedesinin köyüne ilk kez gelmişti. Akşam avluda ışıklar sönünce karanlıktan korktu ve eve girmek istemedi. Dedesi onunla fenerle bahçeyi gezince korkusu geçti.' Dedesinin fenerle bahçeyi gezmesi hikâyenin hangi bölümünü oluşturur ve bu bölümün hikâyedeki işlevi nedir? Metne dayanarak açıklayınız.
Aşağıdaki karışık cümleleri serim, düğüm, çözüm sırasına göre yeniden sıralayınız ve her cümlenin neden o bölüme ait olduğunu yazınız. (a) Ela, evden çıkarken şemsiyesini evde unuttuğunu fark etti. (b) Komşusu şemsiyesini uzatınca Ela ıslanmadan okula gitti. (c) Ela, sabah okula gitmek için hazırlanıyordu.
Bu kağıt yapay zekâ ile hazırlanmıştır; insan editör onayı yoktur. Hata görürseniz kitavuz.com'da “Hata bildir” ile haber verin.
Yapay zekâ ile hazırlandı; insan editör onayı yoktur. Her cevap bağımsız bir ikinci çözümle karşılaştırıldı. Sınıfta kullanmadan önce bir kez kendiniz kontrol edin.
| No | Cevap / puanlama ölçütü | Kısa gerekçe | Puan |
|---|---|---|---|
| 1 | Olay, kişi, yer ve zaman. | Hikâye bu dört unsur etrafında kurulur. | 8 |
| 2 | Serim, düğüm, çözüm. | Hikâye önce tanıtılır, sonra sorun çıkar, en sonunda çözülür. | 8 |
| 3 | Düğüm | Sorun düğüm bölümünde ortaya çıkar ve olay gelişir. | 8 |
| 4 | Yer: dedesinin köyü (avlu, bahçe); zaman: akşam; kişiler: Murat ve dedesi. | Yer, zaman ve kişi bilgileri metindeki cümlelerde açıkça verilmiştir. | 12 |
| 5 | Sorun: Murat'ın karanlıktan korkması ve eve girmek istememesi; çözüm: dedesinin onunla fenerle bahçeyi gezmesi ve korkusunun geçmesi. | Sorun ikinci cümlede ortaya çıkar, üçüncü cümlede giderilir. | 12 |
| 6 | Murat'ın dedesinin köyüne ilk kez geldiği, yani ana kişi ve olayın başladığı yer bilgisi verilmiştir. | Serim kişiyi ve yeri tanıttığı için ilk cümle serimdir. | 12 |
| 7 | Ölçütler (toplam 20 puan): Bölümün çözüm olduğunu yazma (6); bu bölümde sorunun (korkunun) giderildiğini belirtme (7); olayın sona erdiğini ve Murat'ın korkusunun geçtiğini metne dayanarak açıklama (7). | Çözüm bölümü, düğümde ortaya çıkan sorunu bitirerek olayı sonlandırır. | 20 |
| 8 | Ölçütler (toplam 20 puan): Sıranın c - a - b olduğunu yazma (6); c'nin kişiyi ve durumu tanıttığı için serim olduğunu belirtme (4); a'da şemsiyenin unutulması sorunu ortaya çıktığı için düğüm olduğunu belirtme (5); b'de sorun giderildiği için çözüm olduğunu belirtme (5). | Tanıtma serimi, sorun düğümü, sorunun giderilmesi çözümü oluşturur. | 20 |
Sık yapılan hatalar: Düğümü, hikâyenin başındaki tanıtma bölümü olan serimle karıştırmak. · Çözümü yazarken sorunun nasıl bittiğini değil, yalnızca son cümleyi tekrar etmek.
Öz kontrol: Hikâyede sorun nerede ortaya çıkıyor ve nerede bitiyor?