Ana sayfa›Türkçe 6. Sınıf Ders Kitabı (2. Kitap)›Sayfa 36›Çalışma kağıdı
Yazdırırken “Arka planı yazdır” seçeneğini kapatabilirsiniz. Cevap anahtarı ayrı sayfadadır.
Türkçe 6. sınıf · Basit Çıkarım Yapma
Bilgi notu
Basit Çıkarım Yapma
- Çıkarım, metinde açıkça yazmayan ama ipuçlarından anlaşılan bilgiyi bulmaktır.
- Bir kişinin söz ve davranışları, onun özelliklerini anlamak için ipucu olur.
- Çıkarımını metindeki bir söze ya da davranışa dayandır; 'çünkü...' ile gerekçelendir.
- Atasözü, deyim ve benzetmeler de derin anlam için ipucu verir.
Örnek: 'Mert, tartışma çıkınca arkadaşının sözünü kesmedi, sonuna kadar dinledi; sonra 'Haklı olduğun bir yer var.' dedi.' Mert nasıl biridir?
Çözüm: Mert sözü kesmeden dinlemiş ve karşı görüşte haklı bir yan bulmuş. Bu davranışlar onun saygılı ve anlayışlı biri olduğunu gösterir.
Önce bilgi notunu oku, sonra kendin çöz; işlemlerini çözüm alanına yaz. Bitirince cevap anahtarıyla kontrol et. Sorular açık uçlu ve kısa cevaplıdır (yazılı sınav biçimi).
Isınma
Metin: 'Selin, yağmurlu havada arkadaşı Bora'nın şemsiyesi olmadığını görünce şemsiyesini ona uzattı. Kendisi çantasını başının üstüne koyarak eve koştu.' Selin'in bu davranışı onun hakkında neyi gösterir?
Metin: 'Bütün arkadaşları başka bir oyun önerdiği hâlde Hasan, 'Ben bunu oynayacağım.' diyerek hiçbir öneriyi dinlemedi.' Hasan'ın hangi özelliği ortaya çıkıyor?
'Bir elin nesi var, iki elin sesi var.' atasözü hangi davranışın değerini anlatır?
Uygulama
Metin: 'Ahmet'in kardeşi her akşam oyuncaklarını toplamadan uyuyordu. Bir gün Ahmet kardeşine kızmadan, 'Birlikte toplarsak daha çabuk biter.' dedi. Kardeşi gülümsedi ve işe koyuldu.' Ahmet, yaşadıkları soruna hangi yolla çözüm getirmiştir?
Metin: 'Ali yalnızca resim yapmak, Seda ise yalnızca yazı yazmak istiyordu. Proje konusunda anlaşamayınca öğretmenleri, 'İkinizin de fikrini birleştirin.' dedi.' Öğretmenin önerisinden hareketle bu iki arkadaşın projeyi nasıl hazırlayabileceğini bir cümleyle yazınız.
Metin: 'Tilki, kuzgunun gagasındaki peyniri görünce, 'Ne güzel bir sesin vardır, bir şarkı söylesen!' dedi. Kuzgun gagasını açıp ötmeye başlayınca peynir yere düştü.' Tilki bu sözleri neden söylemiştir?
Düşün
Metin: 'Küçük balıklar, deniz dibine inen balıkçı ağını görünce hep birlikte ağın altından yüzüp geçtiler. En küçük balık, 'Tek başıma olsam bu ağdan kurtulamazdım.' dedi.' Bu metinden hangi ders çıkarılabilir? Dersi metindeki ifadelere dayandırarak açıklayınız.
Metin: 'Efe yalnızca macera kitapları okur. Arkadaşı Mina ise her ay farklı türden bir kitap seçer. Mina, Efe'ye şiir kitaplarından da söz edince Efe bir şiir kitabı ödünç aldı.' Efe'nin yalnız macera kitabı okumasının bir sınırlılığını ve Mina'nın yaklaşımının Efe'ye sağladığı bir yararı metne dayanarak çıkarım yaparak yazınız.
Bu kağıt yapay zekâ ile hazırlanmıştır; insan editör onayı yoktur. Hata görürseniz kitavuz.com'da “Hata bildir” ile haber verin.
Yapay zekâ ile hazırlandı; insan editör onayı yoktur. Her cevap bağımsız bir ikinci çözümle karşılaştırıldı. Sınıfta kullanmadan önce bir kez kendiniz kontrol edin.
| No | Cevap / puanlama ölçütü | Kısa gerekçe | Puan |
|---|---|---|---|
| 1 | Selin'in yardımsever ve arkadaşını düşünen biri olduğunu gösterir. | Kendisi ıslanmayı göze alıp şemsiyesini arkadaşına vermiştir. | 8 |
| 2 | İnatçı olduğu (dediğinden dönmediği). | Hiçbir öneriyi dinlememesi ve kararında ısrar etmesi inatçılığı gösterir. | 8 |
| 3 | İş birliğinin (birlikte çalışmanın) değerini anlatır. | Bir kişi yerine iki kişinin birlikte çalışmasının daha etkili olduğunu anlatır. | 8 |
| 4 | Kardeşine kızmak yerine birlikte toplamayı önererek, yani iş birliği yaparak çözüm getirmiştir. | Ahmet kızmamış, ortak çalışmayı önermiş; kardeşinin gülümseyip işe koyulması çözümün işe yaradığını gösterir. | 12 |
| 5 | Seda yazıyı yazar, Ali de resimleri çizer; böylece proje yazı ve resmi birlikte içerir. | 'Fikirleri birleştirin' önerisi iki isteğin de projede yer almasını sağlar. | 12 |
| 6 | Kuzgunun gagasını açıp peyniri düşürmesini sağlamak ve peyniri almak için. | Tilkinin peyniri görür görmez güzel sözler söylemesi ve peynirin düşmesi, amacının peyniri ele geçirmek olduğunu gösterir. | 12 |
| 7 | Ölçütler (toplam 20 puan): (1) Birlikte hareket etmenin (dayanışmanın) zor durumdan kurtulmayı sağladığı dersi yazılır: 8 puan. (2) 'Hep birlikte ağın altından yüzüp geçtiler' ifadesine dayandırılır: 6 puan. (3) 'Tek başıma olsam bu ağdan kurtulamazdım' sözüne dayandırılır: 6 puan. | Balıkların birlikte hareket etmesi ve en küçük balığın sözü, dayanışmanın değerini gösterir. | 20 |
| 8 | Ölçütler (toplam 20 puan): (1) Efe'nin yalnız tek türle yetinmesinin başka türleri ve farklı anlatımları tanımasını sınırladığı çıkarılır: 7 puan. (2) Mina'nın yaklaşımının Efe'ye yeni bir tür tanıttığı ve onu farklı bir türü denemeye yönlendirdiği belirtilir: 7 puan. (3) Çıkarımlar 'Efe bir şiir kitabı ödünç aldı' gibi metindeki ipucuna dayandırılır: 6 puan. | Efe'nin şiir kitabı ödünç alması, Mina'nın etkisiyle yeni bir türe açıldığını gösterir. | 20 |
Sık yapılan hatalar: Metinde ipucu olmayan bir özelliği kendi önyargısıyla kişiye yüklemek. · Çıkarımı gerekçelendirmeden yalnızca bir sıfat yazıp bırakmak.
Öz kontrol: Çıkarımımı metindeki hangi söze ya da davranışa dayandırdım?