Türkçe 6.Sınıf Ders Kitabı (2.Kitap) — Sayfa 73 Cevapları

Benzetme yapan açık uçlu sözlü cevap; örnek cevaptır.

1. Dünya'nın bir özelliğini düşün: bizi barındırması, dönmesi ya da yuvarlak olması gibi.
2. Bu özelliğe sahip günlük bir varlık veya nesne seç; örneğin ev.
3. Cümleyi "Dünya … gibidir çünkü …" kalıbıyla, benzerliği "çünkü"den sonra açıklayarak söyle.

Kabul edilebilir başka cevaplar: Dünya bir top gibidir çünkü yuvarlaktır ve sürekli döner. (Benzetme ve "çünkü" ile verilen gerekçe tutarlıysa geçerlidir.)

Kendini kontrol et: "Çünkü"den sonraki açıklama, Dünya ile benzettiğin şeyin ortak özelliğini gösteriyor mu?

Mübalağa (abartma) sanatı içeren model cevap.

1. Zamanın hızlı geçmesini gerçekte olamayacak kadar büyüterek düşün.
2. "Zaman o kadar hızlı geçti ki" sözünü bu abartılı sonuçla tamamla.

Kabul edilebilir başka cevaplar: Zaman o kadar hızlı geçti ki çayım soğumadan saçlarım ağardı. (Sonuç açıkça abartılıysa geçerlidir.)

Kendini kontrol et: Yazdığın sonuç gerçekte olabilir mi? Olamıyorsa abartma yapmışsın demektir.

Verilen cevaplara göre değişir; söz sanatları anlatımı canlandırır, hayal gücünü etkiler.

1. Her maddeye verdiğin cevabı yeniden düşün.
2. Cansız varlığa insan özelliği verdiysen kişileştirme, iki şeyi karşılaştırdıysan benzetme, büyüttüysen abartma de.
3. Kullandığın söz sanatının anlatımı nasıl canlı ve etkileyici yaptığını açıkla.

Kabul edilebilir başka cevaplar: 7. maddede kişileştirmeyle birlikte karşıtlık sanatı kullanılabilir. (Gece ve gündüzün zıt özellikleri cevapta yan yana getirilmişse geçerlidir.)

Kendini kontrol et: Söylediğin sanatı, cevabındaki bir sözle gösterebiliyor musun?

Kişileştirme içeren açık uçlu model cevap.

1. Güneş'in gerçek görevlerini düşün: doğmak, ışık ve ısı vermek, batmak.
2. Bu görevleri insanın günlük işlerine çevir: uyanmak, herkesi uyandırmak, çalışmak, dinlenmek.
3. Sabahtan akşama sırayla Güneş'in gününü anlat.

Kabul edilebilir başka cevaplar: Sabah bitkileri ısıtır, öğlen en yüksekte dinlenir, akşam kızıl bir yorganla yatağa girerdi. (Güneş'e insana özgü eylemler verilerek tutarlı bir gün anlatılırsa geçerlidir.)

Kendini kontrol et: Anlattığın her eylem, Güneş'in gerçekte yaptığı bir şeyle ilişkili mi?

Kişileştirmeye dayalı açık uçlu model cevap.

1. Dünya'nın gezegenlere insanlar hakkında neler anlatabileceğini düşün: yaşamları, buluşları, doğaya etkileri.
2. Yaşam olmayan bir gezegenin bunları dinlerken ne hissedeceğini hayal et.
3. Gezegenlerin düşüncelerini onların ağzından kısa cümlelerle söyle.

Kabul edilebilir başka cevaplar: Mars, insanların bir gün kendisine de gelebileceğini düşünüp heyecanlanırdı. (Gezegenlere insana özgü düşünce veya duygu verilmişse geçerlidir.)

Kendini kontrol et: Cevabında dinleyen gezegenlerin duygu veya düşüncesi açıkça yer alıyor mu?

Kişileştirme içeren yaratıcı model cevap.

1. Kendini kar tanesinin yerine koy; yeryüzüne düşmeden önceki heyecanını düşün.
2. Güneş ışınlarıyla karşılaşıp eridiği anı ve hissettiği hayal kırıklığını belirle.
3. Olayı kar tanesinin ağzından, "ben" diyerek sırayla anlat.

Kendini kontrol et: Anlatımında hem düşmeden önceki heyecan hem de eridikten sonraki hayal kırıklığı var mı?

İkna edici, kişileştirmeli model cevap.

1. Bulutların övgü istediğini hatırla; onları öven güzel sözler seç.
2. Yağmura neden ihtiyaç olduğunu söyle: susuz topraklar, bekleyen çiçekler.
3. Övgü ve gerekçeyi birleştirerek bulutlara seslenen ikna edici birkaç cümle kur.

Kabul edilebilir başka cevaplar: Ey gökyüzünün en güzel süsleri, bir damla bile yağdırsanız dereler size şarkı söyler. (Övgü ve ikna amacı taşıyan sözler geçerlidir.)

Kendini kontrol et: Sözlerinde hem övgü hem de yağmurun neden gerekli olduğu yer alıyor mu?

Benzetme içeren model cevap; başka nesneler de olabilir.

1. Dünya'nın kendi ekseni etrafında sürekli döndüğünü hatırla.
2. Günlük hayatta kendi çevresinde dönen bir nesne düşün: topaç, çamaşır makinesi tamburu, dönme dolap.
3. Benzetmeyi "Dünya'nın dönmesi … gibidir/benzer" biçiminde söyle.

Kabul edilebilir başka cevaplar: Dünya'nın dönmesi, durmadan dönen bir topaca benzer. (Kendi etrafında dönen günlük bir nesneye benzetilmişse geçerlidir.)

Kendini kontrol et: Seçtiğin nesne de Dünya gibi kendi etrafında dönüyor mu?

Karşıtlık içeren açık uçlu model cevap.

1. Gecenin ve gündüzün kendine özgü özelliklerini listele: karanlık, yıldızlar, sessizlik; aydınlık, güneş, kalabalık.
2. Yer değiştirdiklerinde her birinin ilk kez neyle karşılaşacağını düşün.
3. Gecenin ve gündüzün hissettiklerini ayrı ayrı söyle.

Kabul edilebilir başka cevaplar: Gece aydınlıkta şaşkınlık, gündüz karanlıkta korku hissederdi. (Gece ve gündüzün özelliklerine dayanan duygular söylenirse geçerlidir.)

Kendini kontrol et: Cevabında gece ve gündüz için ayrı ayrı birer duygu yer alıyor mu?

Diyalog biçiminde yaratıcı model cevap.

1. Fırtınanın amacını belirle: pikniği bozmak.
2. Güneş'in amacını belirle: çocukların eğlencesini korumak.
3. İkisinin karşılıklı konuşmasını, her repliğin başına konuşanın adını yazarak kur.

Kendini kontrol et: Konuşmanda Güneş ve fırtınanın her biri en az bir kez konuşuyor mu?

Kişileştirmeli yaratıcı model cevap.

1. Gölge ile güneş ışığının neden aynı anda bir arada olamadığını düşün: ışık olan yerde gölge oluşmaz.
2. İkisinin arkadaş olmak isteyip karşılaşamamaktan duyduğu duyguyu belirle.
3. Her birinin diğerine göndereceği kısa ses kaydını onun ağzından yaz.

Kendini kontrol et: İki mesajda da karşılaşamamanın duygusu ve arkadaşlık isteği var mı?