Ana sayfa›Türkçe 6. Sınıf Ders Kitabı (2. Kitap)›Sayfa 93›Çalışma kağıdı
Yazdırırken “Arka planı yazdır” seçeneğini kapatabilirsiniz. Cevap anahtarı ayrı sayfadadır.
Türkçe 6. sınıf · Metinden Çıkarım Yapma
Bilgi notu
Metinden Çıkarım Yapma
- Çıkarım, metinde açıkça yazmayan ama ipuçlarından ulaşılan sonuçtur.
- Yöntem: metindeki ipucunu bul, bildiklerinle birleştir, sonuca ulaş.
- 'Yani', 'bu yüzden' gibi sözcükler sebep-sonuç ilişkisini gösterir; boşlukları doldururken bu ilişkiye bak.
- Çıkarımını metindeki bir ipucuna dayandırmalısın.
Örnek: 'Mert, yağmurluğunu giyip şemsiyesini aldı ve evden çıktı.' Mert dışarıda nasıl bir hava bekliyor olabilir?
Çözüm: İpuçları: yağmurluk ve şemsiye. Bunlar yağmurdan korunmak içindir. Çıkarım: Mert yağmurlu bir hava bekliyor.
Önce bilgi notunu oku, sonra kendin çöz; işlemlerini çözüm alanına yaz. Bitirince cevap anahtarıyla kontrol et. Sorular açık uçlu ve kısa cevaplıdır (yazılı sınav biçimi).
Isınma
'Deniz eve girdiğinde montu sırılsıklamdı, ayakkabılarından su damlıyordu.' Dışarıdaki hava durumu hakkında ne çıkarılabilir?
'Ali gece boyunca masasındaki kitabı bırakmadı; sabah gözleri kızarmıştı.' Ali'nin geceyi nasıl geçirdiği hakkında ne çıkarılabilir?
'Yağmur çok şiddetliydi; bu yüzden maç ertelendi.' cümlesinde 'bu yüzden' sözcüğü iki bölüm arasında hangi ilişkiyi kurar?
Uygulama
'Mina, kütüphaneden aldığı kitabı üç günde bitirdi ve hemen yenisini almak için kütüphaneye koştu.' Mina'nın kitaplara karşı tutumu hakkında ne çıkarılabilir? Dayandığın ipucunu da yaz.
'Arılar çiçekten çiçeğe konarken polen taşır. Böylece bitkiler tohum üretebilir. Arıların azalması meyve ve sebze üretimini de azaltabilir.' Metinden arıların doğa ve tarım için önemine ilişkin ne çıkarılır? Gerekçesini yaz.
'Bilim insanları, yarasaların karanlıkta çarpmadan uçabilmesini inceleyerek insanlar için yön bulma cihazları geliştirdi.' Bu cümleden canlıların insanlara sağladığı hangi yarar çıkarılabilir?
Düşün
Metin: 'Kasaba halkı her yıl sonbaharda leylekleri uğurlardı. Bu yıl leylekler her zamankinden çok önce gitti. Yaşlı balıkçı gökyüzüne bakıp "Bu kış erken gelecek" dedi.' Balıkçı bu sonuca neye dayanarak ulaşmış olabilir? Düşünce zincirini açıkla.
Metin: 'Sera'nın bahçesindeki domates fideleri sararıp solmaya başlamıştı. Sera son iki haftadır bahçeye hiç su vermemişti. Komşusu Nur, bahçenin toprağının çatladığını fark etti.' Fidelerin solmasının olası nedeni nedir? Metinden iki ipucu göster ve bir çözüm öner.
Bu kağıt yapay zekâ ile hazırlanmıştır; insan editör onayı yoktur. Hata görürseniz kitavuz.com'da “Hata bildir” ile haber verin.
Yapay zekâ ile hazırlandı; insan editör onayı yoktur. Her cevap bağımsız bir ikinci çözümle karşılaştırıldı. Sınıfta kullanmadan önce bir kez kendiniz kontrol edin.
| No | Cevap / puanlama ölçütü | Kısa gerekçe | Puan |
|---|---|---|---|
| 1 | Yağmur yağıyordu ya da yağmış olabilir. | Islak mont ve damlayan su, yağmurla ıslanıldığını düşündürür. | 8 |
| 2 | Uyumadan kitap okumuş, yeterince uyumamış olabilir. | Kitabı bırakmaması ve kızarmış gözler uykusuzluğa işaret eder. | 8 |
| 3 | Sebep-sonuç ilişkisini. | Şiddetli yağmur sebep, maçın ertelenmesi sonuçtur. | 8 |
| 4 | Mina kitap okumayı seviyor; ipucu: kitabı üç günde bitirmesi ve hemen yenisini almaya gitmesi. | Kısa sürede bitirme ve hemen yenisini isteme, okuma isteğini gösterir. | 12 |
| 5 | Arılar doğa ve tarım için önemlidir; polen taşıyarak bitkilerin tohum ve ürün oluşturmasını sağlarlar. | Arıların azalması üretimi azaltacaksa, arılar üretimi destekliyordur. | 12 |
| 6 | Canlıların özellikleri incelenerek yeni teknolojiler için ilham alınabilir. | Cümle, bir canlının özelliğinden yararlanarak cihaz geliştirildiğini anlatır. | 12 |
| 7 | Ölçütler (20 puan): Leyleklerin bu yıl her zamankinden erken gittiğinin belirtilmesi (6). Leyleklerin soğuk mevsim gelmeden önce göç ettiği bilgisiyle ilişkilendirilmesi (7). Erken göçün kışın da erken geleceği sonucuna götürdüğünün açıklanması (7). | Erken göç, kışın erken geleceğinin işareti sayılmış; ipucu ile genel bilgi birleştirilmiştir. | 20 |
| 8 | Ölçütler (20 puan): Olası neden susuzluktur (6). İpucu: iki haftadır su verilmemesi (4). İpucu: toprağın çatlaması (4). Çözüm: fideleri düzenli sulamak (6). | İki hafta susuz kalma ve çatlak toprak susuzluğa işaret eder; çözüm düzenli sulamadır. | 20 |
Sık yapılan hatalar: Metinde açıkça yazmayan bir sonucu kendi tahminiyle yazmak; çıkarım bir ipucuna dayanmalıdır. · Bağlaçlara dikkat etmeden cümleyi tamamlamak; 'bu yüzden' sonuç, 'çünkü' sebep bildirir.
Öz kontrol: Çıkarımım metindeki hangi ipucuna dayanıyor?