Ana sayfa›Türkçe 6. Sınıf Ders Kitabı (2. Kitap)›Sayfa 97›Çalışma kağıdı
Yazdırırken “Arka planı yazdır” seçeneğini kapatabilirsiniz. Cevap anahtarı ayrı sayfadadır.
Türkçe 6. sınıf · Hikâye Unsurları ve Görsel Ögeler
Bilgi notu
Hikâye Unsurları ve Görsel Ögeler
- Hikâyenin temel unsurları olay örgüsü, kişi ve varlık kadrosu, zaman ve mekândır.
- Olay örgüsü olayların sıralı akışıdır; kişi kadrosu 'kim?', zaman 'ne zaman?', mekân 'nerede?' sorusuna cevap verir.
- Unsurlar birbirini etkiler: biri değişirse olaylar da değişebilir.
- Bilgi görselinde yazı, grafik, sayı, fotoğraf, logo gibi ögeler farklı işlev taşır ve birlikte iletiyi güçlendirir.
Örnek: 'Selin, kış akşamı köy evinde dedesinden masal dinledi.' cümlesindeki zamanı, mekânı ve kişileri bulunuz.
Çözüm: Zaman: kış akşamı ('ne zaman?'). Mekân: köy evi ('nerede?'). Kişiler: Selin ve dedesi ('kim?').
Önce bilgi notunu oku, sonra kendin çöz; işlemlerini çözüm alanına yaz. Bitirince cevap anahtarıyla kontrol et. Sorular açık uçlu ve kısa cevaplıdır (yazılı sınav biçimi).
Isınma
Hikâyede 'ne zaman?' sorusuna cevap veren unsurun adı nedir?
Hikâyedeki kişileri ve varlıkları gösteren unsurun adı nedir?
Hikâyede olayların başlangıçtan sona sıralı akışına ne ad verilir?
Uygulama
Şu metindeki zamanı, mekânı ve kişileri yazınız: 'Cuma sabahı Deniz, köy okulunun bahçesinde arkadaşı Kerem ile kuşlar için yem kabı astı. Öğretmenleri Ayşe Hanım onları gülümseyerek izledi.'
Bir bilgi görselinde bir başlık yazısı, yıllara göre kitap okuyan öğrenci sayısını gösteren bir sütun grafiği ve okulun logosu yer alıyor. Bu üç ögenin işlevlerini birer cümleyle yazınız.
'Sema, hafta sonu annesiyle denize gitti.' cümlesinde 'hafta sonu' yerine 'okul günü' yazılırsa hangi hikâye unsuru değişmiş olur? Bu değişiklik olay örgüsünü nasıl etkileyebilir?
Düşün
Bir hikâyenin mekânı 'sessiz bir kütüphane' iken 'gürültülü bir spor salonu' olarak değiştirilirse olaylar ve kişilerin davranışları nasıl etkilenebilir? İki etki gerekçesiyle yazınız ve unsurlar arasındaki ilişkiyi bir cümleyle belirtiniz.
Bir okul, kitap okuma etkinliğine katılımın arttığını göstermek için bir afiş hazırlayacak. Afişte kullanılabilecek üç farklı öge yazınız ve her birinin iletiye katkısını açıklayınız.
Bu kağıt yapay zekâ ile hazırlanmıştır; insan editör onayı yoktur. Hata görürseniz kitavuz.com'da “Hata bildir” ile haber verin.
Yapay zekâ ile hazırlandı; insan editör onayı yoktur. Her cevap bağımsız bir ikinci çözümle karşılaştırıldı. Sınıfta kullanmadan önce bir kez kendiniz kontrol edin.
| No | Cevap / puanlama ölçütü | Kısa gerekçe | Puan |
|---|---|---|---|
| 1 | Zaman. | Olayın geçtiği vakti gösteren unsura zaman denir. | 8 |
| 2 | Kişi (şahıs) ve varlık kadrosu. | Hikâyede yer alan insanlar ve diğer varlıklar bu unsurun içindedir. | 8 |
| 3 | Olay örgüsü. | Olayların birbirini izleyen akışı olay örgüsünü oluşturur. | 8 |
| 4 | Zaman: Cuma sabahı. Mekân: köy okulunun bahçesi. Kişiler: Deniz, Kerem, Ayşe Hanım (varlık olarak kuşlar da yazılabilir). | 'Ne zaman?' sorusu zamanı, 'nerede?' sorusu mekânı, 'kim?' sorusu kişileri verir. | 12 |
| 5 | Ölçütler (her öge 4 puan): Başlık yazısı konuyu ve ana iletiyi duyurur. Sütun grafiği yıllara göre değişimi/artışı görünür kılar. Logo, görseli hazırlayan kurumu tanıtır. | Her öge iletiye farklı bir katkı yapar: yazı söyler, grafik kanıtlar, logo kurumu belirtir. | 12 |
| 6 | Ölçütler: Zaman unsuru değişir (4 puan). Sema okulda olacağı için denize gidemeyebilir ya da olaylar başka şekilde gelişir; zaman olay örgüsünü etkiler (8 puan). | Zaman değişince kişilerin yapabilecekleri değişir, bu da olayların akışını etkiler. | 12 |
| 7 | Ölçütler: Birinci etki ve gerekçesi (8 puan), örneğin kütüphanede fısıltıyla konuşulurken spor salonunda bağırarak konuşulabilir. İkinci etki ve gerekçesi (8 puan), örneğin kütüphanede okuma-sessiz çalışma olayları, spor salonunda oyun-yarışma olayları gelişir. Unsurlar birbirini etkiler, biri değişince olay örgüsü ve kişilerin davranışları değişir (4 puan). | Mekân, kişilerin davranışını ve olayların türünü belirler; unsurlar birbirine bağlıdır. | 20 |
| 8 | Ölçütler (üç öge): Her ögenin adı ve iletiye katkısı yazılmalıdır. Örnek: Başlık yazısı konuyu duyurur (7 puan); sayısal veri/grafik artışı kanıtlar (7 puan); fotoğraf ya da logo konuyu görünür kılar ve kurumu tanıtır (6 puan). | Farklı ögeler farklı işlev taşır; birlikte iletiyi daha dikkat çekici ve inandırıcı yapar. | 20 |
Sık yapılan hatalar: Zaman ile mekânı karıştırır (örneğin 'Cumartesi günü' ifadesini mekân sanar). · Kişi kadrosuna yalnız ana kahramanı yazar, yan kişileri ve varlıkları unutur.
Öz kontrol: Bu ifade 'kim, ne oldu, ne zaman, nerede' sorularından hangisine cevap veriyor?