Biyoloji Dersi 10.Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 79 Cevapları

A adenin bazı, B riboz şekeridir; ikisi glikozit bağıyla bağlanır (I, II, III). B ile fosfat arasındaki bağ esterdir (V). C bir fosfat grubudur, bağ değildir; IV yanlış.

1. ATP modelinde çift halkalı A kısmının adenin bazı (I doğru), beşgen B kısmının riboz şekeri (II doğru) olduğunu belirle.
2. Baz (A) ile şeker (B) arasındaki bağın glikozit bağı olduğunu doğrula (III doğru).
3. Mavi küreyle gösterilen C'nin bir bağ değil fosfat grubu olduğunu saptayarak IV. ifadeyi ele.
4. Riboz şekeri (B) ile ilk fosfat grubu (C) arasında ester (fosfoester) bağı bulunduğunu doğrulayarak I, II, III ve V sonucuna ulaş.

Kendini kontrol et: V. öncül 'B ve C ester bağı ile bağlanır' dediğine göre C'nin bir bağ değil grup olduğu kesinleşiyor mu?

Calvin döngüsünde karbondioksit tutularak glikoza dönüştürülür.

1. 9 numaralı mavi okun dışarıdan kloroplasttaki sağ döngüye giren üç atomlu gaz molekülünü gösterdiğini incele.
2. Işıktan bağımsız tepkimelerde organik besin sentezinin karbon kaynağı olan kutucuktaki 'CO₂' molekülünü seç.

Kendini kontrol et: Seçtiğin CO₂ molekülü, 11 numarada çıkan C₆H₁₂O₆ besininin karbon ve oksijen ihtiyacını karşılıyor mu?

Stromada gerçekleşen, CO₂'nin glikoza indirgendiği ışıktan bağımsız tepkimelerdir.

1. 10 numaranın stromada gerçekleşen, CO₂'nin girip organik ürünün çıktığı dairesel tepkime yolunun merkezinde olduğunu gör.
2. ATP ve NADPH'ın kullanıldığı bu ışıktan bağımsız evre için kutucuktan 'Calvin döngüsü' kavramını seç.

Kendini kontrol et: Dairesel oklarla gösterilen tepkime zincirine CO₂ girip glikoz çıkması Calvin döngüsünü doğruluyor mu?

Calvin döngüsünün ürünü glikozdur.

1. 11 numaralı mavi okun Calvin döngüsünden çıkan altıgen halkalı organik molekülü gösterdiğini incele.
2. CO₂'nin ATP ve NADPH yardımıyla indirgenmesi sonucu üretilen glikozun formülü olan 'C₆H₁₂O₆' ifadesini kutucuktan seç.

Kendini kontrol et: Altıgen halka simgesi altı karbonlu glikoz (C₆H₁₂O₆) molekülüyle uyuşuyor mu?

Işığa bağımlı tepkimelerde (granum) su ışıkla parçalanır, O₂ açığa çıkar.

1. 1 numaralı okun kloroplastın solundaki tilakoit yığınına (ışığa bağımlı tepkimelere) dışarıdan giren üç atomlu molekülü gösterdiğini belirle.
2. Aynı yapının altından iki atomlu oksijen gazının (4) çıktığına dikkat et.
3. Işığa bağımlı tepkimelerde fotolize uğrayarak oksijen kaynağı olan maddenin kutucuktaki H₂O olduğunu seç.

Kendini kontrol et: Seçtiğin molekül parçalandığında 4 numaralı okla çıkan O₂ gazını oluşturabilir mi?

Granumdaki klorofil ışık enerjisini soğurur.

1. 2 numaralı etiketin doğrudan Güneş'ten çıkıp kloroplasttaki tilakoit zarlara ulaşan ışınların üzerinde yer aldığını gör.
2. Fotosentezin ilk evresini başlatan bu enerji kaynağını kutucuktaki 'ışık' kavramıyla eşleştir.

Kendini kontrol et: 2 numaralı ok doğrudan Güneş görselinden çıktığına göre bu yalnızca ışık enerjisi olabilir mi?

Üst üste dizili tilakoit yığınına granum denir; ışığa bağımlı tepkimeler burada olur.

1. 3 numaralı çizginin kloroplast içinde üst üste dizilmiş yeşil tilakoit kesecik yığınını gösterdiğini incele.
2. Işığın soğurulduğu ve suyun parçalandığı bu yapı için kutucuktan 'granum' kavramını seç.

Kendini kontrol et: Klorofil taşıyan tilakoit zarların üst üste dizilmesiyle oluşan yapıya granum denildiğini doğruladın mı?

Suyun ışıkla parçalanmasıyla oksijen açığa çıkar.

1. 4 numaralı okun granumdan kloroplast dışına çıkan iki özdeş kırmızı küreli gaz molekülünü gösterdiğini belirle.
2. 1 numarayla giren H₂O'nun ışık varlığında parçalanmasıyla açığa çıkan yan ürünün kutucuktaki O₂ olduğunu yaz.

Kendini kontrol et: 4 numaradaki molekül modeli iki özdeş oksijen atomundan oluşan O₂ ile uyumlu mu?

Işığa bağımlı tepkimelerde üretilen ATP, Calvin döngüsüne enerji taşır.

1. 5 numaralı tırtıklı yıldız simgesinin granumdan çıkıp sağdaki döngüye giden bir molekül olduğunu gör.
2. Tırtıklı yıldız biçiminin enerji taşıyan molekülü simgelediğini ve 8 numarayla aynı kalıpta geri döndüğünü fark et.
3. Işığa bağımlı tepkimelerde üretilip Calvin döngüsüne enerji taşıyan kutucuktaki 'ATP' kavramını yerleştir.

Kendini kontrol et: Ok yönü granumdan ışıktan bağımsız evreye enerji taşındığını gösteriyor mu?

NADPH, Calvin döngüsüne indirgeyici güç taşır.

1. 6 numaralı molekülün granumdan sağdaki döngüye gittiğini ve üst yuvasında bir parça (hidrojen/elektron) taşıdığını incele.
2. 7 numarada aynı taşıyıcının üst yuvası boş biçimde granuma geri döndüğüne dikkat et.
3. Kloroplastta hidrojen taşıyan koenzimin indirgenmiş hâli olan 'NADPH' kavramını kutucuktan seç.

Kendini kontrol et: 6 numaralı şeklin üstündeki ek parça, hidrojen bağlamış NADPH molekülünü doğruluyor mu?

7 numara 6 (NADPH) ile aynı yuvarlak biçimde; Calvin döngüsünde NADPH yükseltgenip NADP olarak granuma döner.

1. 7 numaralı okun sağdaki döngüden granuma geri dönen ve üst yuvası boşalmış taşıyıcıyı gösterdiğini belirle.
2. 6 numaradaki NADPH'ın hidrojen ve elektronlarını Calvin döngüsüne bıraktıktan sonra dönüştüğü yükseltgenmiş biçimi bul.
3. Kutucuktaki kavramlardan 'NADP' seçeneğini boşluğa yaz.

Kendini kontrol et: 7 numaralı şekil, 6 numaradaki NADPH'ın üst parçasını bırakmış hâli olan NADP ile eşleşiyor mu?

8 numara 5 (ATP) ile aynı sivri biçimde; ATP harcanınca oluşan ADP granuma döner.

1. 8 numaralı şeklin 5 numaradaki ATP ile aynı yıldız kalıbında olduğunu ve döngüden granuma döndüğünü gör.
2. Calvin döngüsünde ATP harcandığında geriye kalan molekülün yeniden fosforillenmek üzere granuma döndüğünü düşün.
3. Kutucuktan 'ADP' kavramını seçerek 8 numaralı boşluğa yerleştir.

Kendini kontrol et: 5 numarayla giden ATP harcandıktan sonra 8 numarayla granuma ADP'nin dönmesi döngüyü tamamlıyor mu?