Ana sayfa›Kitaplar›Biyoloji Dersi 10.Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 80
Biyoloji Dersi 10.Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 80 Cevapları
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
12Işık kullanılan ve kullanılmayan tepkimelerin ürünlerini karşılaştırma
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Işık kullanılan tepkimelerde su parçalanır, ATP ve NADPH üretilir, O₂ çıkar. Işık kullanılmayan tepkimelerde bu ürünlerle CO₂ indirgenerek glikoz yapılır.
- Önceki sayfadaki fotosentez modelinde granumda (ışık kullanılan) ve Calvin döngüsünde (ışık kullanılmayan) çıkan okları karşılaştır.
- Işığın kullanıldığı tepkimelerde suyun parçalanması ve ışık enerjisiyle ATP, NADPH ve O₂ üretildiğini belirle.
- Işığın kullanılmadığı Calvin döngüsünde ise glikoz (C₆H₁₂O₆) sentezlendiğini, ayrıca ADP ve NADP'nin yenilendiğini yazarak karşılaştırmayı tamamla.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Işığa bağımlı evrede O₂ dışarı verilirken ATP ve NADPH üretilir; ışıktan bağımsız evrede ise organik besin (C₆H₁₂O₆) üretilir. (İki evrenin temel ürünlerini doğru karşılaştırıp ışığa bağımlı evre ürünlerini belirttiğinde geçerlidir.)
- Glikozun ışığa bağımlı tepkimelerde üretildiğini sanmak — C₆H₁₂O₆, ışığın doğrudan kullanılmadığı Calvin döngüsünde sentezlenir.
- O₂'nin CO₂'den ve Calvin döngüsünden çıktığını düşünmek — O₂, ışığa bağımlı evrede H₂O'nun parçalanmasıyla oluşur.
Kendini kontrol et: Işığın kullanıldığı evre ürünlerine ATP, NADPH ve O₂'nin üçünü de eksiksiz yazdın mı?
13Işık tepkimeleri ürünlerinin ışıksız tepkimelerdeki kimyasal olaylara etkisi
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Işığa bağımlı tepkimelerde üretilen ATP ve NADPH olmadan Calvin döngüsünde CO₂ bağlanıp indirgenemez, glikoz sentezlenemez.
- Modelde granumdan Calvin döngüsüne geçen 5 (ATP) ve 6 (NADPH) numaralı ürünleri incele.
- ATP'nin ışıktan bağımsız tepkimelerdeki biyosentez olayları için gerekli kimyasal enerjiyi sağladığını belirt.
- NADPH'ın hidrojen ve elektron vererek (indirgeyici güç sağlayarak) CO₂'nin glikoza (C₆H₁₂O₆) dönüştürülmesini sağladığını açıkla.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Işığa bağımlı evrede üretilen ATP enerji, NADPH hidrojen aktararak ışıktan bağımsız evrede CO₂'den organik besin sentezlenmesini sağlar. (ATP ve NADPH'ın Calvin döngüsündeki işlevini doğru açıkladığında geçerlidir.)
- Oksijenin de Calvin döngüsünde kullanıldığını yazmak — ışığa bağımlı evrede oluşan O₂ atmosfere/dışarıya verilir, döngüye girmez.
- Işıktan bağımsız tepkimelerin ışığa bağımlı evre ürünlerinden tamamen bağımsız yürüdüğünü sanmak — ATP ve NADPH olmadan glikoz üretilemez.
Kendini kontrol et: Hem ATP'nin enerji hem de NADPH'ın hidrojen/indirgeyici güç rolünü CO₂'nin glikoza dönüşümüyle ilişkilendirdin mi?
14Işık dalga boyunun fotosentez hızına etkisini gösteren sütun grafiklerinden yanlış olanlar
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Fotosentez hızı mor ışıkta en yüksek, yeşilde en düşüktür; sarı ışıkta yeşilden yüksektir. II'de sarı ışıktaki C bitkisi yeşil ışıktaki A ile eşit gösterildiği için yanlıştır. I ve III bu sıralamaya uyar.
- Dalga boyu aralıklarını eğriye yerleştir: mor 380-450 nm, yeşil 495-570 nm, sarı 570-590 nm.
- Eğriden hızı oku: mor ışıkta en yüksek, yeşilde en düşük, sarıda yeşilden biraz yüksek.
- Beklenen sıralamayı yaz: B (mor) > C (sarı) > A (yeşil).
- Her sütun grafiğini bu sıralamayla karşılaştır; I ve III sıralamaya uyar.
- II'de A ile C eşit çizildiği için sıralama bozulur; II yanlıştır.
- III'te A sütununun I'dekinden yüksek olmasına takılmak — her grafikte bitkiler arasındaki sıralama karşılaştırılır.
- Sarı ışığı yeşil kadar etkisiz sanmak — eğri 550 nm civarındaki en düşük noktadan sonra yükselmeye başlar.
Kendini kontrol et: İncelediğin grafikte mor > sarı > yeşil sıralaması bozuluyor mu? Bozuluyorsa grafik yanlıştır.
15Yeşil ışığın fotosentez üzerindeki etkisi
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Grafik 495-570 nm yeşil bölgede hızın en düşük olduğunu gösterir; klorofil en çok mor-mavi ve kırmızı ışığı soğurur.
- Üstteki grafikte yeşil ışığa karşılık gelen 495-570 nm aralığında fotosentez hızı eğrisinin en alt düzeye indiğini gör.
- Klorofil pigmentinin yeşil ışığın büyük kısmını yansıtıp çok az soğurduğunu hatırla.
- Az soğurulma nedeniyle yeşil ışıkta fotosentez hızının diğer görünür ışık renklerine göre en düşük düzeyde kaldığını açıkla.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Klorofil yeşil ışığı büyük oranda yansıttığı için soğurulma az olur ve fotosentez en düşük hızda gerçekleşir. (Yansıtma/az soğurulma nedenini ve fotosentez hızının en düşük olmasını belirttiğinde geçerlidir.)
- Yeşil ışıkta fotosentezin tamamen durduğunu (sıfır olduğunu) sanmak — eğri sıfıra inmez, az miktarda soğurulan ışıkla düşük hızda sürer.
Kendini kontrol et: Grafikte 550 nm civarında hızın sıfır değil, ancak en düşük değerde olduğunu cevabına yansıttın mı?