Ana sayfa›Kitaplar›Coğrafya Dersi 10.Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 108
Coğrafya Dersi 10.Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 108 Cevapları
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
1Hindistan'ın son 80 milyon yılda kuzeye hareketiyle ortaya çıkan değişimler.
Çözüm Yolu
Haritalarda Hindistan Avustralya yakınından Asya'ya doğru kayar; çarpışma sonucu hız düşer ve kıtalar arası kara birleşip dağ oluşur.
- 90 milyon yıl önceki haritada Hindistan'ın Güney Yarım Küre'de, Avustralya yakınında olduğunu belirle.
- Ortadaki haritada Hindistan'ın 71, 55, 38 ve 10 milyon yıl önceki konumlarını sırayla izle.
- Okun yönünden hareketin kuzeye doğru olduğunu ve Ekvator'un geçildiğini fark et.
- Hızın 16 cm/yıl'dan 5 cm/yıl'a düştüğünü, yani Asya'ya çarpınca yavaşladığını yaz.
- Çarpışma sonucu Himalaya Dağları'nın yükselmeye başladığını ekle.
- Yalnız konum değişikliğini yazmak — hızın azalması ve Himalayaların oluşması da değişimlerdendir.
- Hindistan'ın güneye hareket ettiğini sanmak — haritadaki ok ve tarihler kuzeye hareketi gösterir.
Kendini kontrol et: Cevabında konum, hareket hızı ve dağ oluşumuyla ilgili üç değişimi de yazdın mı?
2Bu yer değiştirmeyi gerçekleştiren olası etkenler.
Çözüm Yolu
Hint levhası, mantodaki ısı akımları ve levha sınırlarındaki iç kuvvetler nedeniyle kuzeye ilerleyip Avrasya levhasına çarpmıştır.
- Hindistan'ın bir levha üzerinde bulunan kara kütlesi olduğunu hatırla.
- Levhaları hareket ettiren gücün mantodaki konveksiyon (ısı) akımları olduğunu belirt.
- Hint levhasının Avrasya levhasına yaklaşarak çarpıştığını, yani yakınsak hareket yaptığını yaz.
- Hareketi rüzgâr veya akarsu gibi dış kuvvetlere bağlamak — kıtaları yerinden oynatan iç kuvvetlerdir.
- Levhaların uzaklaştığını yazmak — Hint ve Avrasya levhaları birbirine yaklaşmıştır.
Kendini kontrol et: Cevabın levha hareketlerini ve onları sürükleyen manto akımlarını içeriyor mu?
3Hindistan'ın hareketinin Himalaya Dağları'nın oluşumuna etkisi.
Çözüm Yolu
İki kara levhasının çarpışması (yakınsak sınır) sıkışma ve kıvrılma yaratır; bu tür çarpışma dağ oluşumuna yol açar. Hareket sürdüğü için dağlar yükselmeye devam eder.
- Hindistan karasının kuzeye ilerleyip Asya karasına çarptığını hatırla.
- Çarpışan iki kara levhası arasında kalan katmanların sıkıştığını düşün.
- Sıkışan katmanların kıvrılıp kırılarak yükseldiğini ve Himalayaları oluşturduğunu yaz.
- Hareket sürdüğü için dağların hâlâ yükseldiğini ekle.
- Himalayaları volkanik dağ sanmak — bunlar iki kara levhasının çarpışmasıyla oluşan kıvrım dağlarıdır.
- Hareketin durduğunu düşünmek — Hint levhası yavaşlasa da ilerlemeyi sürdürür.
Kendini kontrol et: Cevabında çarpışma, sıkışma ve kıvrılarak yükselme aşamalarını sırayla anlattın mı?