Ana sayfa›Kitaplar›Coğrafya Dersi 10.Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 158
Coğrafya Dersi 10.Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 158 Cevapları
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
1. AdımAmaç ve verilere göre çizim alanında tablo, grafik, şekil veya diyagram oluşturma
Çözüm Yolu
Çizimde amaca uygun veriler tabloya ya da grafiğe aktarılır. Sektörlerin istihdam ve hasıla payları karşılaştırılarak sonuç yazılır.
2. Adım - 1Geçmişten bugüne istihdam ve GSYİH'deki sektör yerinin değişimini görselden belirleme
Çözüm Yolu
Grafik 5.3'e göre tarım istihdamı 1990'da %46,8 iken 2025'te %14,6'ya düştü; hizmet %32,9'dan %57,8'e çıktı.
- Grafik 5.3'te 1990, 2018 ve 2025 yıllarında tarım, sanayi ve hizmette çalışanların yüzdelerine bakılır.
- Tarım: 1990'da %46,8, 2018'de %18,4, 2025'te %14,6; tarımın payı sürekli azalmıştır.
- Sanayi: %20,3'ten %26,7'ye, sonra %27,6'ya çıkmıştır; payı artmıştır.
- Hizmet: %32,9'dan %54,9'a, sonra %57,8'e yükselmiştir; en çok artan sektördür.
- Sütunların yüksekliğini yıllar arasında değil aynı yıl içinde karşılaştırmak — soru zaman içindeki değişimi soruyor.
- Sanayinin payının azaldığını sanmak — %20,3'ten %27,6'ya çıkarak artmıştır.
Kendini kontrol et: Her yılın üç yüzdesini topladığında yaklaşık %100 buluyor musun? (Örneğin 2025: 14,6 + 27,6 + 57,8 = 100)
2. Adım - 2Yerli üretimdeki değişimin sektörlerde istihdama ve GSYİH'ya etkisi
Çözüm Yolu
Üretimin çeşitlenmesi iş alanlarını genişletir ve yurt içi hasılayı büyütür.
- Hazırladığın görselde sanayi ve hizmet sektörlerinin paylarının nasıl değiştiğine bak.
- Yerli üretim arttığında fabrikalarda ve hizmet alanlarında yeni iş olanakları doğduğunu düşün.
- Üretilen mal ve hizmetlerin değerinin yurt içi hasılayı büyüttüğünü belirt.
- Tarımın payının düşmesini diğer sektörlerin daha hızlı büyümesiyle ilişkilendirerek cevabını yaz.
- Tarımın payı düştü diye tarım üretiminin bittiğini söylemek — payın azalması üretimin durması demek değildir.
- Yalnız istihdamdan söz edip yurt içi hasılaya etkiyi atlamak — soru iki etkiyi birlikte sorar.
Kendini kontrol et: Cevabın hem istihdama hem de yurt içi hasılaya etkiyi içeriyor mu?
2. Adım - 3Yerli ve millî ürünleri tercih etmenin istihdama katkıları
Çözüm Yolu ve ek çalışmalar
Talep artışı üreticileri çalıştırma yönünde teşvik eder, böylece istihdam yükselir.
- Yerli ürün satın alındığında bu ürünlere olan talebin arttığını düşün.
- Talebi karşılamak için üreticilerin daha çok üretim yapıp yeni işçi çalıştırdığını belirt.
- Yeni fabrika, atölye ve hizmet alanlarının açılmasıyla iş olanaklarının çoğaldığını ekle.
- İthalatın ve dışa bağımlılığın azalmasının ülke ekonomisini güçlendirdiğini yazarak cevabını tamamla.
- Yalnız "ekonomi güçlenir" demek — sorunun istihdamla bağlantısını, yani iş olanaklarının nasıl arttığını açıklamalısın.
- Yerli ürünü yalnız ucuzluğuyla açıklamak — soru fiyatı değil istihdama katkıyı soruyor.
Kendini kontrol et: Cevabında yerli ürün tercihinden yeni iş olanaklarına uzanan neden-sonuç zincirini kurabildin mi?