Ana sayfa›Kitaplar›Coğrafya Dersi 10.Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 94
Coğrafya Dersi 10.Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 94 Cevapları
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
1-11 numaralı görseldeki yeryüzü şekli
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Gövdesi ince, üstü geniş kaya rüzgarın taşıdığı kumlarla alttan aşındırılarak oluşur.
- 1 numaralı görselde üst kısmı geniş, alt gövdesi ince bir kaya kütlesi olduğunu gözlemle.
- Arazinin kurak ve bitki örtüsünün zayıf olduğunu fark et.
- Rüzgarın taşıdığı kumların kayayı en çok yere yakın kısımdan aşındırdığını hatırla.
- Alttan incelen bu şeklin adını yaz: mantar kaya.
- Peribacası yazmak — peribacası yağmur sularıyla oluşur ve sivri gövdeli, başlıklıdır; mantar kaya rüzgar aşındırmasıdır.
- Kumul yazmak — kumul rüzgarın biriktirdiği kum tepesidir; burada aşındırılmış sert kaya var.
Kendini kontrol et: Kayanın alt kısmı üstünden daha mı ince, ve bölge kurak mı?
1-22 numaralı görseldeki yeryüzü şekli
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Dağlar arasında buzul akıntısıyla oluşmuş geniş tabanlı vadi görülüyor.
- 2 numaralı görselde yüksek dağlar arasında uzanan geniş tabanlı bir vadi olduğunu gözlemle.
- Vadi tabanında buzul kütlesi ve buzul malzemesi bulunduğunu fark et.
- Buzulun vadiyi tabandan ve yanlardan aşındırarak U biçimine getirdiğini hatırla.
- Şeklin adını yaz: buzul vadisi (U şekilli vadi).
- V şekilli vadi yazmak — V vadi akarsu aşındırmasıyla oluşur; burada taban geniş ve buzul var.
- Kanyon yazmak — kanyon karstik arazide akarsuyun açtığı basamaklı derin vadidir, buzul vadisi değildir.
Kendini kontrol et: Vadinin tabanı geniş mi ve vadiyi oyan kuvvet buzul mu?
1-33 numaralı görseldeki yeryüzü şekli
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Dalgaların kıyıyı aşındırmasıyla oluşan dik yamaçlı kıyı.
- 3 numaralı görselde denize dik inen yüksek kıyı yamaçlarını gözlemle.
- Dalgaların kıyının alt kısmını sürekli dövdüğünü düşün.
- Alttan oyulan kayaların çökerek dik bir duvar oluşturduğunu hatırla.
- Dalga aşındırmasıyla oluşan bu dik kıyı şeklinin adını yaz: falez (kıyı uçurumu).
- Fiyort yazmak — fiyort deniz altında kalmış buzul vadisidir; burada düz kıyı boyunca dik uçurum var.
- Kıyı okunu yazmak — kıyı oku birikim şeklidir; falez ise aşınımla oluşan diklik.
Kendini kontrol et: Kıyı denize doğru dik bir duvar gibi mi iniyor?
1-44 numaralı görseldeki yeryüzü şekli
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Dalgalar ve kıyı akıntılarının taşıdığı kum ve çakıl, ada ile kıyı arasında birikerek bir kum dili oluşturur ve adayı karaya bağlar. Bu bir birikim şeklidir.
- 4 numaralı görselde kıyıya yakın bir adayı ve ada ile kara arasındaki dar kumsal şeridi incele.
- Bu şeridin dalga ve kıyı akıntılarının taşıdığı kum ve çakılın birikmesiyle oluştuğunu düşün.
- Adayı karaya bağlayan bu birikim şeklinin adının tombolo (saplı ada) olduğunu yaz.
- Kıyı oku ile karıştırmak — kıyı okunun ucu açık denize uzanır, tombolo ise adayı karaya bağlar.
- Şekli aşınımla oluşmuş saymak — tombolo, dalgaların taşıdığı malzemenin biriktirdiği bir şekildir.
Kendini kontrol et: Görseldeki kum şeridi bir adayı karaya bağlıyor mu? Bağlıyorsa cevabın tombolo olmalı.
2Bu şekillerin oluşumunda rol oynayan dış etkenler
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Mantar kaya rüzgar, buzul vadisi buzul, falez ve kıyı şekilleri dalga etkisiyle oluşur.
- Her şekli oluşturan kuvveti ayrı ayrı düşün.
- 1. görsel: mantar kaya kurak alanda rüzgarın taşıdığı kumla aşınır; etken rüzgardır.
- 2. görsel: U şekilli vadiyi buzul oyar; etken buzuldur.
- 3. ve 4. görseller: falez ve tombolo kıyıda dalga ile akıntıların etkisiyle oluşur; etken dalgadır.
- Cevabı numaralarla eşleştirerek yaz: rüzgar (1), buzul (2), dalga (3 ve 4).
- Mantar kayayı akarsuya bağlamak — kurak alanda alttan aşınma rüzgarın taşıdığı kumla olur.
- Etkenleri görsellerle eşleştirmemek — her şeklin hangi etkenle oluştuğunu numarasıyla birlikte belirtmelisin.
Kendini kontrol et: Dört görselin her biri için bir dış etken yazdın mı?
3Hangi aşınım ve birikim süreçlerinin etkili olduğu
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Kayalar aşındırılır, taşınan malzeme uygun yerlerde biriktirilir.
- Her şeklin malzemenin kazınmasıyla mı, yığılmasıyla mı oluştuğunu belirle.
- Mantar kaya, buzul vadisi ve falezin kayaçların aşındırılmasıyla oluştuğunu yaz.
- Tombolonun dalga ve akıntıların taşıdığı malzemenin birikmesiyle oluştuğunu yaz.
- Sonucu belirt: bu şekillerin oluşumunda hem aşınım hem birikim süreçleri etkili olmuştur.
- Yalnız aşınım demek — tombolo aşınımla değil, taşınan malzemenin birikmesiyle oluşur.
- Tomboloyu aşınım şekli saymak — kum şeridi kazınmayla değil, dalgaların getirdiği malzemenin yığılmasıyla oluşur.
Kendini kontrol et: Dört şekli aşınım ve birikim olarak ikiye ayırdın mı, her gruba en az bir örnek düştü mü?