Ana sayfa›Kitaplar›Coğrafya Dersi 10.Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 95
Coğrafya Dersi 10.Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 95 Cevapları
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
1-11 numaralı görseldeki yeryüzü şekli
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Kalkerli sıcak suların çökelttiği beyaz basamaklı havuzlar; birikim şeklidir.
- 1 numaralı görselde beyaz renkli, basamak basamak dizilmiş ve içinde su biriken havuzlara dikkat et.
- Haritada 1 numaranın Ege'nin iç kesiminde, Denizli çevresinde olduğunu belirle.
- Kalkerli sıcak kaynak sularının kireci çökelterek oluşturduğu bu birikim şeklinin traverten olduğunu yaz.
- Beyaz rengi kar veya buz sanmak — havuzlar sıcak su kaynağından gelen kireç birikintisidir.
- Travertenleri aşınım şekli sanmak — bunlar suyun çökelttiği maddelerle oluşan birikim şeklidir.
Kendini kontrol et: Görseldeki şekil Denizli'deki beyaz, basamaklı havuzlara benziyor mu ve kireçli suyun birikimiyle mi oluşuyor?
1-22 numaralı görseldeki yeryüzü şekli
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Akarsuyun derine aşındırmasıyla oluşan dik yamaçlı vadi.
- 2 numaralı görselde derin, dik yamaçlı ve dar bir vadiye dikkat et.
- Vadinin akarsuyun yatağını uzun sürede derine aşındırmasıyla oluştuğunu düşün.
- Yamaçları çok dik ve derin olan bu akarsu vadisinin kanyon olduğunu yaz.
- Kanyonu her vadiyle karıştırmak — kanyonun yamaçları çok dik ve vadisi derindir.
- Kanyonu birikim şekli sanmak — kanyon akarsuyun aşındırmasıyla oluşur.
Kendini kontrol et: Görseldeki vadi derin ve dik yamaçlı mı, akarsu aşındırmasıyla mı oluşmuş?
1-33 numaralı görseldeki yeryüzü şekli
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Dalgaların kıyıya biriktirdiği kum yığınları.
- 3 numaralı görselde denizle kara arasında uzanan geniş, düz kum şeridine dikkat et.
- Haritada 3 numaranın Akdeniz kıyısında olduğunu belirle.
- Dalgaların kıyıya taşıyıp biriktirdiği kumların oluşturduğu bu şeklin kumsal olduğunu yaz.
- Kumsalı rüzgârın oluşturduğu kum tepesiyle karıştırmak — kumsal kıyıda dalgaların biriktirmesiyle oluşur.
Kendini kontrol et: Görseldeki kum şeridi deniz kıyısında mı ve dalgaların biriktirmesiyle mi oluşmuş?
1-44 numaralı görseldeki yeryüzü şekli
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Rüzgarın taşıyıp biriktirdiği kumlarla oluşan tepeler.
- 4 numaralı görselde bitki örtüsü zayıf, yığın hâlinde kumlardan oluşan tepelere dikkat et.
- Haritada 4 numaranın kurak İç Anadolu'da, Konya çevresinde olduğunu belirle.
- Rüzgârın taşıyıp biriktirdiği kumlarla oluşan bu şeklin kum tepesi (kumul) olduğunu yaz.
- Kum tepelerini kumsal sanmak — bu kumlar kıyıda değil, kurak iç bölgede rüzgârla birikmiştir.
Kendini kontrol et: Görseldeki kum yığınları kurak bir iç bölgede mi ve rüzgârın biriktirmesiyle mi oluşmuş?
1-55 numaralı görseldeki yeryüzü şekli
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Volkanik tüflerin rüzgar ve yağış aşındırmasıyla biçimlenmesi.
- 5 numaralı görselde tepesinde şapka gibi sert kaya bulunan, koni biçimli kayalara dikkat et.
- Haritada 5 numaranın Nevşehir çevresinde, Kapadokya'da olduğunu belirle.
- Volkanik tüflerin rüzgâr ve yağmurla aşınmasıyla oluşan bu şeklin peribacası olduğunu yaz.
- Peribacalarını birikim şekli sanmak — bunlar yumuşak tüflerin aşınmasıyla oluşan aşınım şekilleridir.
- Peribacalarını yalnız rüzgârla açıklamak — yağmur suları ve sel de aşındırmada etkilidir.
Kendini kontrol et: Görseldeki kayalar Kapadokya'daki şapkalı, koni biçimli kayalara benziyor mu?
1-66 numaralı görseldeki yeryüzü şekli
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Akarsuyun sert ve yumuşak tabaka farkı olan basamaktan akması sonucu oluşur.
- 6 numaralı görselde suyun yüksek bir basamaktan aşağı döküldüğüne dikkat et.
- Haritada 6 numaranın Doğu Anadolu'nun kuzeyinde, Erzurum çevresinde olduğunu belirle.
- Akarsuyun eğimin birden arttığı basamaktan dökülmesiyle oluşan bu şeklin şelale olduğunu yaz.
- Şelaleyi kanyonla karıştırmak — şelalede su yüksek bir basamaktan dökülür, kanyon ise derin vadidir.
Kendini kontrol et: Görselde akarsu yüksek bir basamaktan aşağı mı dökülüyor?
2Şekillerde hangi kuvvetlerin aşınım ve birikimi etkilediği
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Her şekilde baskın dış kuvvet farklıdır.
- Birinci soruda bulduğun altı yeryüzü şeklini sırayla listele.
- Her şeklin oluşumunda hangi dış kuvvetin etkili olduğunu düşün: su, rüzgâr veya dalga.
- Travertene kaynak suyu, kanyon ve şelaleye akarsu, kumsala dalga, kum tepesine rüzgâr yaz.
- Peribacalarında rüzgâr ve yağmur sularının birlikte etkili olduğunu ekle.
- Kumsal ile kum tepesini aynı kuvvete bağlamak — kumsalı dalgalar, kum tepesini rüzgâr oluşturur.
- Traverten için akarsuyu yazmak — travertenleri kalkerli sıcak kaynak suları çökeltir.
Kendini kontrol et: Altı şeklin her biri için bir dış kuvvet yazdın mı ve kıyıdaki şekle dalgayı eşleştirdin mi?
3Etkili kuvvetler ile bölgelerin coğrafi koşulları ilişkisi
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Şekiller bölgenin iklimi, eğimi ve kayaç yapısına bağlı olarak farklı dış kuvvetlerle oluşur.
- Her yeryüzü şeklinin bulunduğu yerin iklimini, eğimini ve kayaç yapısını düşün.
- Kıyıda dalga, kurak iç bölgede rüzgâr, eğimli ve sulu yerlerde akarsu etkili olduğunu fark et.
- Kalkerli ve sıcak su kaynağı olan yerlerde traverten oluştuğunu belirt.
- Coğrafi koşulların hangi dış kuvvetin baskın olacağını belirlediğini sonuç olarak yaz.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Peribacaları örneği: kolay aşınan volkanik tüf ve şiddetli yağışlar aşındırmayı hızlandırır. (Kayaç yapısının kuvvetin etkisini nasıl artırdığı açıklanıyorsa geçerlidir.)
- Yalnız şekilleri saymak — soru, kuvvet ile bölgenin coğrafi koşulları arasındaki ilişkiyi açıklamanı istiyor.
- Kurak bölgelerde akarsuyu baskın göstermek — bitki örtüsü zayıf kurak alanlarda rüzgâr aşındırması daha etkilidir.
Kendini kontrol et: Cevabında en az iki şekil için yerin koşulu ile etkili kuvveti birbirine bağladın mı?