Ana sayfa›Kitaplar›Felsefe Dersi 10.Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 108
Felsefe Dersi 10.Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 108 Cevapları
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
6Arda'nın doğruluk ölçütüyle tıbbi bilgiyi değerlendirmenin mümkün olup olmadığı
Çözüm Yolu
Arda uygunluk ölçütünü önerir; tıbbi bilgi hastalığın gerçekten iyileşip iyileşmediğiyle sınanabilir. Ancak antik hastaları şimdi sınamak zor olabilir.
- Arda'nın bilgilerin gerçekle örtüşmesine baktığını, yani uygunluk ölçütünü önerdiğini belirle.
- Tıbbi bir bilginin, önerilen tedavinin hastalığı gerçekten iyileştirip iyileştirmediğiyle sınanabileceğini düşün.
- Bu nedenle ölçütün tıbbi bilgiyi değerlendirmek için uygun olduğunu yaz.
- Antik dönemdeki hastaların bugün gözlemlenemeyeceği gibi bir sınırlılığı da gerekçeye ekle.
- Arda'nın ölçütünü yarar ölçütüyle karıştırmak — Arda gerçekle örtüşmeye, Hande pratik faydaya bakar.
- Yalnız "evet" yazmak — soru cevabı gerekçelendirmeni istiyor.
Kendini kontrol et: Gerekçen, tıbbi bilginin gerçekle nasıl karşılaştırılabileceğini gösteriyor mu?
7Ceren'in ölçütünün tablet bilgilerini belirlemeye uygun olup olmadığı
Çözüm Yolu
Ceren tutarlılığı önerir; tedavilerin kendi içinde çelişmemesi denetlenebilir, ama bu ölçüt tek başına bilginin gerçeğe uygunluğunu garanti etmez.
- Ceren'in bilgilerin birbiriyle ve günümüz tıbbıyla uyumuna baktığını, yani tutarlılık ölçütünü önerdiğini belirle.
- Tablet bilgilerinin kendi içinde çelişip çelişmediğinin denetlenebileceğini düşün.
- Tutarlı bir bütünün gerçeğe uygun olmayabileceğini, ölçütün tek başına yetmeyeceğini fark et.
- Bu nedenle ölçütün kısmen uygun olduğunu gerekçesiyle yaz.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Uygundur; çünkü bilgiler günümüz tıbbıyla ve kendi içinde tutarlıysa güvenilir sayılabilir. (Tutarlılığın nasıl denetleneceği gerekçeyle açıklanırsa geçerlidir.)
- Tutarlılığı doğruluğun kesin kanıtı saymak — çelişmeyen bilgiler de gerçekle uyuşmayabilir.
- Ceren'in ölçütünü uzlaşım ölçütüyle karıştırmak — çoğunluğun kabulüne bakan Deniz'dir.
Kendini kontrol et: Cevabın, tutarlılık ölçütünün hem güçlü hem de eksik yönünü belirtiyor mu?
8Hande'nin önerdiği yöntemin avantajları
Çözüm Yolu
Hande yarar ölçütünü önerir; deney ve uygulamayla denenebilir, doğrulama kolaydır.
- Hande'nin bilgilerin pratikte işe yarayıp yaramadığına baktığını, yani yarar ölçütünü önerdiğini belirle.
- Bu yöntemin somut sonuçlara dayandığını, deney ve uygulamayla sınanabildiğini düşün.
- İşe yarayan tedavilerin hızla ayırt edilebileceğini avantaj olarak ekle.
- Bulduğun avantajları maddeler hâlinde yaz.
- Avantaj yerine eksiklikleri yazmak — soru yalnız yöntemin üstün yönlerini soruyor.
- İşe yaramayı her zaman doğrulukla eş tutmak — avantajları anlatırken abartılı genelleme yapma.
Kendini kontrol et: Yazdığın her avantaj, yöntemin uygulamaya ve sonuca dayanmasından mı kaynaklanıyor?
9Fırat'ın sözünü ettiği ölçütün kullanılabildiği durumlar
Çözüm Yolu
Fırat apaçıklık ölçütünden söz eder; karmaşık ve tartışmalı bilgiler için yetersizdir.
- Fırat'ın sezgiyle net ve şüphesiz kavranan bilgilerden söz ettiğini, yani apaçıklık ölçütünü belirle.
- Bu ölçütün kanıt gerektirmeden açıkça kavranan bilgilere uygulanabileceğini düşün.
- Matematik aksiyomları ve temel mantık ilkeleri gibi örnekler ver.
- Karmaşık ve tartışmalı bilgilerde bu ölçütün yetersiz kalacağını değerlendirmeye ekle.
- Apaçıklığı kişisel his ya da tahminle karıştırmak — apaçık bilgi herkesçe net ve şüphesiz kavranır.
- Ölçütü her alan için geçerli saymak — deneysel ve tartışmalı konularda tek başına yetmez.
Kendini kontrol et: Verdiğin örnekler, kanıtlanmaya gerek duyulmadan açıkça kabul edilen bilgiler mi?
10Eserdeki bilgilerin doğruluğu için tercih edilecek ölçüt ve gerekçe
Çözüm Yolu
Eski bir metindeki bilgilerin doğruluğu, bilinen ve kabul edilmiş bilgilerle çelişmemesine bakılarak değerlendirilebilir. Yarar gibi başka ölçütler de gerekçeyle savunulabilir.
11Deniz'in önerdiği doğruluk ölçütü hangisidir
Çözüm Yolu
Deniz, bilginin çoğunluk tarafından kabul görmesine bakar; bu tümel uzlaşım ölçütüdür.
- Deniz'in konuşmasındaki anahtar ifadeyi bul: bilgiler doktorların çoğunluğu tarafından doğru kabul ediliyorsa.
- Bir bilginin çoğunluğun onayına göre doğru sayılmasının tümel uzlaşım ölçütü olduğunu hatırla.
- Seçeneklerde bu ölçütü bul ve C) Tümel uzlaşım şıkkını işaretle.
- Tutarlılık şıkkını seçmek — tutarlılık bilgilerin çelişmemesidir, Deniz ise çoğunluğun kabulüne bakar.
- Yarar şıkkını seçmek — işe yarama ölçütü Hande'ye aittir.
Kendini kontrol et: Seçtiğin ölçüt, "çoğunluk doğru kabul ediyorsa doğrudur" düşüncesini mi anlatıyor?