Ana sayfa›Kitaplar›Felsefe Dersi 10.Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 115
Felsefe Dersi 10.Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 115 Cevapları
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
1. Örnek Olay - dDavranışının kasiyer üzerindeki olumsuz sonuçlarını üstlenmesinin kavramı
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Özgür iradeyle yapılan eylemin sonuçlarını üstlenmektir.
- Sorudaki "olumsuz sonuçları üstlenmesi" ifadesini anahtar ipucu olarak belirle.
- Deniz parayı geri götürmezse kasiyerin açığı kendi cebinden ödeyeceğini hatırla.
- Özgürce yapılan bir eylemin sonuçlarını üstlenmenin adının sorumluluk olduğunu yaz.
- "Vicdan" yazmak — vicdan içsel yargılamadır; sonuçları üstlenmek sorumluluktur.
- "Özgürlük" yazmak — özgürlük seçebilmektir, seçimin sonucunu üstlenmek değildir.
Kendini kontrol et: Kavramın tanımı "eyleminin sonuçlarını üstlenmek" mi? Evetse cevabın doğru.
2. Adım - KötüKötü kavramının tanımı
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Ahlaken olumsuz değerlendirilen davranışı nitelendirir.
- 1. Adım'da hatayı gizlemeyi "kötü" diye nitelediğini hatırla.
- Kötü davranışın öğelerini belirle: bilinçli seçim ve ahlaki ilkelere aykırılık.
- Tanımı bu iki öğeyle, kendi cümlenle yaz.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Ahlak kurallarına aykırı olan, toplumca onaylanmayan eylemleri bilerek yapmaktır. (Bilinçli seçim ve aykırılık öğelerini taşıdığı için geçerlidir.)
- "Bilinçli" öğesini atlamak — ahlaki kötülükte kişinin bilerek ve isteyerek seçmesi önemlidir.
Kendini kontrol et: Tanımında hem "bilerek seçme" hem de "ahlaki ilkelere aykırılık" var mı? Kontrol et.
2. Adım - ÖzgürlükÖzgürlük kavramının tanımı
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Ahlaki sorumluluğun ön koşuludur.
- 1. Adım'da Deniz'in baskı olmadan iki seçenekten birini seçmesine verdiğin "özgürlük" cevabını hatırla.
- Tanımın öğelerini belirle: dış baskının olmaması, kendi aklı ve iradesi, seçenekler arasından karar.
- Bu öğeleri birleştirerek tanımı kendi cümlenle yaz.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Kişinin hiçbir zorlama olmadan, kendi iradesiyle seçenekler arasından tercih yapabilmesidir. (Baskısızlık ve iradeyle seçme öğelerini içerdiği için geçerlidir.)
- Özgürlüğü "her istediğini yapmak" diye tanımlamak — ahlaki özgürlük akıl ve iradeyle seçebilmektir, sınırsızlık değildir.
Kendini kontrol et: Tanımında "baskı olmaması" ve "kendi iradesiyle seçme" öğeleri var mı? Kontrol et.
2. Adım - SorumlulukSorumluluk kavramının tanımı
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Davranışın sonuçlarına karşı hesap verebilmeyi içerir.
- 1. Adım'da Deniz'in davranışının kasiyer üzerindeki sonuçlarını üstlenmesine verdiğin "sorumluluk" cevabını hatırla.
- Sorumluluğun özgür iradeyle yapılan eyleme bağlı olduğunu belirle.
- Tanımı "eylemin sonuçlarını üstlenme" fikriyle, kendi cümlenle yaz.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Kişinin yaptığı ya da yapmadığı şeylerin sonuçlarını kabul edip üstlenmesidir. (Sonuçları üstlenme fikrini taşıdığı için geçerlidir.)
- Sorumluluğu yalnız "görev" diye tanımlamak — ahlaki sorumluluk, özgürce yapılan eylemin sonuçlarını üstlenmektir.
Kendini kontrol et: Tanımında "özgür irade" ve "sonuçları üstlenme" birlikte geçiyor mu? Kontrol et.
2. Adım - VicdanVicdan kavramının tanımı
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Kişiyi doğruya yönelten içsel sestir.
- 1. Adım'da Deniz'i markete döndüren içsel sese verdiğin "vicdan" cevabını hatırla.
- Bu sesin işlevini belirle: kişinin kendi davranışını doğru ya da yanlış diye yargılaması.
- Tanımı "içsel yargılama gücü" fikriyle, kendi cümlenle yaz.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Kişiyi doğruya yönelten, yaptıklarını içinden değerlendiren iç sestir. (Kendi davranışını içsel olarak değerlendirme fikrini içerdiği için geçerlidir.)
- Vicdanı başkalarının davranışlarını yargılamak diye tanımlamak — vicdan kişinin kendi davranışını yargılar.
Kendini kontrol et: Tanımın, kişinin kendi davranışını içten yargılamasını anlatıyor mu? Kontrol et.
1. Örnek Olay - eUyulan, yazılı olmayan toplumsal davranış kurallarının genel adı
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Ahlak, toplumsal davranışları düzenleyen yazısız kurallar bütünüdür.
- Sorudaki "yazılı olmayan" ve "ilişkileri düzenleyen davranış kuralları" ifadelerini işaretle.
- Sayfa 114'teki metinde "toplumsal davranışları düzenleyen yazısız kurallar toplamı" tanımını bul.
- Bu tanımın karşılığının ahlak (ahlak kuralları) olduğunu yaz.
- "Hukuk" ya da "yasa" yazmak — hukuk kuralları yazılıdır; soru yazılı olmayan kuralları soruyor.
- "Etik" yazmak — etik ahlakı inceleyen felsefe alanıdır, kuralların kendisi değildir.
Kendini kontrol et: Yazdığın kavram yazılı olmayan toplumsal kuralları mı anlatıyor? Yazılı kurallar olsaydı hukuk olurdu.
2. Örnek Olay - aDoğru olanı yapmayı karakter özelliği ve yaşam tarzı haline getirmenin kavramı
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Kişinin ahlaki olarak iyiye yönelmesini sağlayan, alışkanlık haline gelmiş yetkinliktir.
- 2. Örnek Olay'da yazılımcının "doğru olanı yapmayı bir yaşam tarzı hâline getirdiği" ifadesini bul.
- Tek seferlik bir doğru davranışla, alışkanlık ve karakter hâline gelmiş iyilik arasındaki farkı düşün.
- İyiyi yapmayı karakter özelliğine dönüştüren ahlaki yetkinliğin adının erdem olduğunu yaz.
- "Vicdan" yazmak — vicdan yargılama gücüdür; karakter hâline gelmiş iyilik erdemdir.
- "Dürüstlük" yazmak — dürüstlük tek bir değerdir; soru genel kavramı soruyor.
Kendini kontrol et: Cevabın, iyi davranışı alışkanlık ve karakter hâline getirmeyi anlatıyor mu? Kontrol et.
2. Örnek Olay - bHatayı gizlemenin ahlaki bakımdan nasıl bir davranış olduğu
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Dürüstlüğe ve mesleki kurallara aykırıdır, başkalarına zarar verebilir.
- Hatayı gizlemenin sonuçlarını düşün: sistem ileride çökebilir, başkaları zarar görebilir.
- Gizlemenin dürüstlüğe ve mesleki kurallara aykırı olduğunu belirle.
- Ahlaki ilkelere bilerek aykırı davranmanın "kötü" (ahlaka aykırı) olarak nitelendiğini yaz.
- Şirketin cezadan kurtulacağını düşünüp davranışı iyi saymak — kişisel ya da kısa vadeli çıkar ahlaki ölçüt değildir.
- Hatayı fark edilmediği için önemsiz saymak — gizlemek bilinçli bir seçimdir ve ahlaki sorumluluk doğurur.
Kendini kontrol et: Hatayı gizlemek dürüstlüğe ve mesleki kurallara uyuyor mu? Uymuyorsa "kötü" nitelemesi doğrudur.
2. Örnek Olay - cİşini yaparken uyulan, mesleğe özgü ilke ve kurallar bütününün kavramı
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Bir mesleği yürütenlerin uyması gereken ahlaki ilke ve kurallar bütünüdür.
- Sorudaki "mesleğine özgü ilke ve kurallar bütünü" ifadesini anahtar ipucu olarak al.
- Olaydaki "mesleki kurallar gereği hatayı bildirmesi gerekir" cümlesini bul.
- Bir mesleği yapanların uyması gereken ahlaki ilkelerin bütününe meslek etiği dendiğini yaz.
- Yalnız "ahlak" yazmak — ahlak geneldir; soru mesleğe özgü kuralları sorduğu için meslek etiği gerekir.
- "Şirket yönetmeliği" yazmak — yönetmelik yazılı kurumsal kuraldır; sorulan ahlaki ilkeler bütünüdür.
Kendini kontrol et: Cevabın hem "mesleğe özgü" hem de "ahlaki ilkeler" anlamını taşıyor mu? Kontrol et.
2. Adım - AhlakAhlak kavramının kendi cümlelerle tanımı
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Davranışları iyiye yönlendirerek toplumsal yaşamı düzenler.
- 1. Adım'da ahlak için verdiğin cevabı hatırla: toplumda ilişkileri düzenleyen yazılı olmayan kurallar.
- Tanıma iki temel öğeyi koy: yazılı olmaması ve insanlar arası ilişkileri düzenlemesi.
- Tanımı kendi cümlenle, tek ve açık bir cümle olarak yaz.
Kabul edilebilir başka cevaplar: İnsanların davranışlarını iyiye yönlendirerek toplumsal yaşamı düzenleyen yazısız kurallar bütünü. (Yazısız olma ve toplumsal davranışı düzenleme öğelerini içerdiği için geçerlidir.)
- Ahlakı yazılı yasalar gibi tanımlamak — ahlak kuralları yazılı değildir; yazılı kurallar hukuka aittir.
- Ahlakı etikle karıştırmak — etik ahlakı inceleyen felsefe dalıdır, kuralların kendisi değildir.
Kendini kontrol et: Tanımında "yazılı olmayan" ve "ilişkileri düzenleyen kurallar" öğeleri var mı? Kontrol et.
2. Adım - ErdemErdem kavramının tanımı
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Doğru olanı yapmayı alışkanlık ve karakter hâline getirmektir.
- 1. Adım'da yazılımcının doğru olanı yaşam tarzı hâline getirmesine verdiğin "erdem" cevabını hatırla.
- Tanıma iki öğeyi koy: iyiye yönelme ve bunu alışkanlık, karakter hâline getirme.
- Doğruluk, cesaret gibi bir örnek değer ekleyerek tanımı kendi cümlenle yaz.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Doğru olanı yapmayı alışkanlık ve karakter özelliği hâline getirmektir. (İyiye yönelmenin kalıcılığını vurguladığı için geçerlidir.)
- Erdemi tek seferlik iyi bir davranış olarak tanımlamak — erdem süreklilik kazanmış, karaktere yerleşmiş yetkinliktir.
Kendini kontrol et: Tanımın, iyiyi yapmanın kalıcı bir karakter özelliği olduğunu anlatıyor mu? Kontrol et.
2. Adım - EtikEtik kavramının tanımı
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Davranışın iyi ya da kötü sayılma ölçütlerini sorgular.
- Sayfa 114'teki metinde "etik olarak da adlandırılan ahlak felsefesi" ifadesini bul.
- Etiğin ahlakın kendisi değil, ahlakı felsefi olarak inceleyen alan olduğunu belirle.
- Tanımı, ahlaki davranışların temellerini ve iyi-kötü ölçütlerini araştıran disiplin olarak kendi cümlenle yaz.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Değerleri, normları ve ahlak kurallarını felsefi olarak çözümleyen alandır. (Ahlakı felsefi açıdan inceleme fikrini taşıdığı için geçerlidir.)
- Etiği "ahlak kuralları" diye tanımlamak — etik bu kuralları inceleyen felsefe alanıdır.
- Etiği yalnız meslek etiği olarak tanımlamak — meslek etiği, etiğin uygulama alanlarından yalnızca biridir.
Kendini kontrol et: Tanımında "felsefi inceleme" ya da "ahlak felsefesi" fikri var mı? Yoksa ahlakla karıştırmış olabilirsin.
2. Adım - İyiİyi kavramının tanımı
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Ahlaken olumlu değerlendirilen davranışı nitelendirir.
- 1. Adım'da Deniz'in parayı geri vermesini "iyi" diye nitelediğini hatırla.
- Bu davranışı iyi yapan ortak özellikleri çıkar: ahlak kurallarına uygunluk ve toplumca onaylanma.
- Tanımı bu özelliklerle, kendi cümlenle yaz.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Ahlak kurallarına uygun olan, yapılması istenen ve toplumca onaylanan davranışlardır. (Ahlak kurallarına uygunluk ve onaylanma öğelerini içerdiği için geçerlidir.)
- İyiyi "kişinin işine yarayan" diye tanımlamak — ahlaki iyi, kişisel çıkara değil ahlak kurallarına uygunluğa dayanır.
Kendini kontrol et: Tanımın, Deniz'in parayı geri vermesi gibi bir örneğe uyuyor mu? Uyuyorsa doğru yoldasın.