Ana sayfa›Kitaplar›Felsefe Dersi 10.Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 118
Felsefe Dersi 10.Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 118 Cevapları
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
1Tasavvuf anlayışında ahlakın özü nedir?
Çözüm Yolu
Açıklamalara göre Yunus Emre'de ahlak, Yaradan'a duyulan çıkarsız sevgidir; Mevlana'da ilahi aşkla nefsi arındırmadır. İlahi ahlakla ahlaklanmak, kişinin kendi benliğini aşıp mutlak değerlere yönelmesidir.
- 1. Açıklama'da tasavvufun varlığı "vahdetivücut" ile açıkladığını ve "ilahi ahlakla ahlaklanmak" ilkesini bul.
- 3. Açıklama'da Yunus Emre'ye göre ahlakın özünün varlığın kaynağına duyulan çıkarsız sevgi olduğunu belirle.
- Ahlaki yaşamın "kendini bilme" ve olgunlaşmayla mümkün olduğunu ekle.
- Bu öğeleri birleştirerek ahlakın özünü tek cümleyle yaz: Yaradan'a karşılıksız sevgi ve kendini bilerek olgunlaşma.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Kişinin benliğini aşarak ilahi ahlakla ahlaklanması, mutlak değerlere yönelmesidir. (1. Açıklama'daki "ilahi ahlakla ahlaklanmak" yaklaşımına dayandığı için geçerlidir.)
- Ahlakı cennet ödülü ya da ceza korkusuna bağlamak — metin sevginin hiçbir çıkar beklemeden duyulduğunu vurgular.
- Yalnız erdemleri (sabır, cömertlik) saymak — bunlar dayanaklardır; soru ahlakın özünü soruyor.
Kendini kontrol et: Cevabında "çıkarsız sevgi" ve "kendini bilme / olgunlaşma" fikirleri var mı? Kontrol et.
2Türk mutasavvuflarının görüşlerinden yararlanarak farklı kültürlerde ahlaki olarak kabul edilen davranış örnekleri.
Çözüm Yolu ve ek çalışmalar
Mevlana'nın hoşgörüsü, Yunus Emre'nin sevgisi ve Hacı Bektaş Veli'nin 'incinsen de incitme' ilkesi farklı kültürlerde de karşılık bulur. Örneğin misafirperverlik ve yardımseverlik birçok toplumda değerlidir.
- Açıklamalarda mutasavvıfların öne çıkardığı değerleri listele: hoşgörü, sabır, alçakgönüllülük, adalet, sevgi, cömertlik, doğruluk.
- Hacı Bektaş Veli'nin "İncinsen de incitme" ilkesini başkasına zarar vermemek olarak yorumla.
- Bu değerlerin başka kültürlerde de iyi sayılan davranışlara karşılık geldiğini düşün.
- Her değer için somut bir davranış örneği yaz: yardım etmek, misafir ağırlamak, sözünde durmak gibi.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Yaşlılara saygı göstermek, ihtiyaç sahibine yardım etmek, haksızlığa uğrayanı korumak. (Sevgi, adalet ve cömertlik gibi mutasavvıf değerlerine dayandığı için geçerlidir.)
- Yalnız değer adlarını yazmak — soru davranış örnekleri istiyor; değeri somut bir davranışla eşleştir.
- Tek bir kültüre özgü gelenekleri örnek vermek — farklı kültürlerde de kabul gören davranışlar seçilmeli.
Kendini kontrol et: Verdiğin her örnek, açıklamalardaki bir değere dayanıyor ve farklı toplumlarda da iyi sayılıyor mu?
3Türk mutasavvuflarının değerleri tüm insanlık için geçerli olabilir mi; farklı toplumdan örnekle açıklama.
Çözüm Yolu ve ek çalışmalar
Bu değerler sınıf, din veya ırk ayrımı yapmaz. Örneğin Hindistan'da Gandi'nin şiddetsizlik ilkesi, Hacı Bektaş Veli'nin 'incinsen de incitme' anlayışıyla benzerdir; böylece evrensel bir ortak zemin oluşur.
- Önce görüşünü belirt: Bu değerler tüm insanlık için geçerli olabilir.
- Gerekçeni açıklamalardan al: "Gel, ne olursan ol" ve "Yetmiş iki milleti bir gör" sözleri insanları ayırmaz.
- Farklı bir toplumdan bu değerlere benzeyen bir örnek seç, ör. şiddetsizlik ya da hoşgörü anlayışı.
- Örneğin mutasavvıfların hangi değeriyle örtüştüğünü tek cümleyle göster.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Evet; örneğin birçok toplumda misafire ve yabancıya iyi davranmak, insanları ayırmayan hoşgörü anlayışıyla örtüşür. (Görüş, gerekçe ve farklı toplumdan örnek içerdiği için geçerlidir.)
- Örnek vermeden yalnız "evet" demek — soru farklı bir toplumdan örnekle açıklama istiyor.
- Değerlerin yalnız Türk toplumuna ait olduğunu söyleyip gerekçe göstermemek — hangi görüşü seçersen seç gerekçelendirmelisin.
Kendini kontrol et: Cevabında bir görüş, bir gerekçe ve farklı bir toplumdan bir örnek var mı? Üçünü de kontrol et.