Ana sayfa›Kitaplar›Felsefe Dersi 10.Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 122
Felsefe Dersi 10.Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 122 Cevapları
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
Tablo-2Evrensel ahlak yasası yoktur görüşünü savunan filozofları tabloda işaretle
Çözüm Yolu
Sayfa 121'e göre bu dört filozof iyi ve kötünün kişiye, haza, doğaya veya faydaya göre değiştiğini söyler; evrensel yasayı reddeder.
- İstenen: "Evrensel ahlak yasası yoktur" satırına işaret konacak filozofları bulmak.
- Sayfa 121 başlığı, evrensel ahlak yasasını kabul etmeyen filozofları verir.
- Bu sayfadaki filozoflar Epiküros, Hobbes, Stirner ve Bentham'dır; hepsi iyi-kötünün kişiye göre değiştiğini söyler.
- Tabloda bu dört filozofun sütununa, "yoktur" satırında işaret koy.
- Sokrates, Farabi, Kant ya da Mill'i işaretlemek — bu filozoflar ilk satırda evrensel yasanın varlığını kabul eder.
Kendini kontrol et: İlk iki satırda her filozof yalnız bir kez işaretlendi mi? Dört "var", dört "yok" olmalı.
Tablo-3Ahlaki eylemlerin kaynağı bilgidir diyen filozofu işaretle
Çözüm Yolu
Sokrates ahlakın temelinde bilgi olduğunu, Farabi insanı mutlu kılanın bilgi olduğunu söyler.
- İstenen: Ahlaki eylemlerin kaynağını bilgi sayan filozofları bulmak.
- Sokrates, ahlakın temelinde bilgi olduğunu, kötülüğün bilgisizlikten doğduğunu söyler.
- Farabi, insanı mutlu kılanın bilgi olduğunu belirtir.
- Kant'ı da işaretlemek — Kant ahlakı akıl ve ödev bilincine dayandırır; kaynağı bilgi olarak göstermez.
Kendini kontrol et: İşaretlediğin her filozofun metninde "bilgi" ahlakın temeli olarak geçiyor mu? Kontrol et.
Tablo-4Ahlaki eylemin amacı mutluluktur diyen filozofları işaretle
Çözüm Yolu
Bu filozoflar ahlaklı eylemin amacını mutluluk olarak görür; Bentham'a göre mutluluğu haz belirler.
- İstenen: Ahlaki eylemin amacını mutluluk sayan filozofları bulmak.
- Sayfa 120: Sokrates ve Farabi insan yaşamının amacını mutluluk olarak gösterir.
- Mill, insanın temel amacının mutluluk olduğunu söyler.
- Sayfa 121: Bentham da ahlaki eylemin amacını mutluluk olarak belirtir.
- Epiküros'u işaretlemek — metinde Epiküros yaşamın amacını mutluluk değil, acı yokluğu anlamında haz olarak gösterir.
- Bentham'ı yalnız haz satırına koyup bu satırı atlamak — Bentham ahlaki eylemin amacını açıkça mutluluk olarak belirtir.
Kendini kontrol et: İşaretlediğin filozofların metninde "amaç mutluluktur" ifadesi geçiyor mu? Dört filozof olmalı.
Tablo-5Ahlaki eylemin amacı bireysel faydadır diyen filozofları işaretle
Çözüm Yolu
Bentham'a göre eylem kişiye fayda sağlıyorsa iyidir ve fayda herkese göre değişir. Hobbes iyiyi kişinin arzusuna, Stirner kişinin kendi 'ben'ine bağlar; ölçüt bireydir.
- Tabloda "Ahlaki eylemin amacı bireysel faydadır." satırını bul.
- Önceki sayfada evrensel ahlak yasasını kabul etmeyen filozofların açıklamalarını oku.
- Bentham'ın iyiyi kişiye sağlanan faydaya bağladığını ve faydanın herkese göre değiştiğini belirle; işaretle.
- Hobbes'un iyiyi kişinin arzusuna, Stirner'in kişinin kendi "ben"ine bağladığını görüp ikisini de işaretle.
- Epiküros'un amacı haz olarak gördüğünü fark et; onu bu satıra değil haz satırına işaretle.
- Epiküros'u işaretlemek — onun için eylemin amacı faydadan çok acı yokluğu anlamındaki hazdır.
- J. S. Mill'i bireysel fayda satırına koymak — tabloda Mill evrensel ahlak yasasını kabul edenler arasındadır.
Kendini kontrol et: İşaretlediğim her filozof için iyiyi belirleyen ölçütün birey olduğunu metinden gösterebiliyor muyum?
Tablo-6Ahlaki eylemin amacı toplumsal faydadır diyen filozofları işaretle
Çözüm Yolu
Mill arzuların bireysel çıkara değil toplumsal faydaya dayandığını söyler; Bentham faydayı kişiden kişiye değişen olarak ele alır.
- İstenen: Ahlaki eylemin amacını toplumsal fayda sayan filozofu bulmak.
- Mill, arzuların bireysel çıkara değil toplumsal faydaya dayandığını söyler.
- Ona göre bir şey ne kadar çok insana yararlıysa o kadar iyidir.
- Bentham ise faydayı kişiden kişiye değişen olarak ele alır.
- Bentham'ı da işaretlemek — ikisi de faydacıdır ama Bentham faydayı bireye göre değişen bir ölçüt sayar.
Kendini kontrol et: Bu satırda yalnız Mill mi işaretli? "Bireysel fayda" satırıyla karşılaştırarak kontrol et.
Tablo-7Ahlaki eylemin amacı hazdır diyen filozofları işaretle
Çözüm Yolu
Epiküros acı yokluğu olarak haz, Bentham haz ve acıdan kaçınma, Hobbes haz verme ölçütünü savunur.
- İstenen: Ahlaki eylemin amacını haz sayan filozofları bulmak.
- Epiküros yaşamın amacını acı yokluğu anlamında haz olarak gösterir.
- Bentham mutluluğu belirleyenin haz olduğunu, haz verenin iyi olduğunu söyler.
- Hobbes'a göre bir şeyin iyi olması haz vermesidir.
- Hobbes'u atlamak — Hobbes'un görüşünde "iyi olmak haz vermektir" maddesi açıkça yer alır.
- Stirner'i işaretlemek — Stirner iyiyi hazza değil, kişinin kendi "ben"ini gerçekleştirmesine bağlar.
Kendini kontrol et: İşaretlediğin her filozofun metninde "haz" kelimesi iyinin ölçütü olarak geçiyor mu?
Tablo-8Ahlaki eylemin amacı ödevdir diyen filozofu işaretle
Çözüm Yolu
Kant'a göre eylem sonuca değil, ahlak yasasına saygıdan doğan ödeve uygunluğa göre değerlidir.
- İstenen: Ahlaki eylemin amacını ödev sayan filozofu bulmak.
- Sayfa 120'de Kant, eylemin değerini sonuca değil niyete bağlar.
- İyi niyetli eylem, çıkar beklemeden ödev bilinciyle yapılan eylemdir.
- Kant'ı mutluluk satırına da koymak — Kant eylemin değerini mutluluk gibi sonuçlara değil, ödeve uygunluğa bağlar.
Kendini kontrol et: Ödev satırında yalnız Kant mı işaretli? Diğer filozoflar sonuç (haz, fayda, mutluluk) odaklıdır.
Tablo-9Ahlaki eylemin amacı çıkardır diyen filozofları işaretle
Çözüm Yolu
Hobbes iyiyi kişisel arzulara, Stirner bireyin kendi 'ben'ini gerçekleştirmesine bağlar; ikisi de bencil çıkarı esas alır.
- İstenen: Ahlaki eylemin amacını çıkar sayan filozofları bulmak.
- Hobbes iyiyi her insanın kendi arzularına göre belirler.
- Stirner iyiyi kişinin kendi "ben"ini gerçekleştirmesi olarak görür; başkalarına sorumluluğu reddeder.
- İkisi de bireyin kendi çıkarını ölçüt alır.
- Mill'i işaretlemek — Mill arzuların bireysel çıkara değil toplumsal faydaya dayandığını açıkça söyler.
Kendini kontrol et: İşaretlediğin filozoflar bireyin kendi arzusunu ya da "ben"ini mi ölçüt alıyor? Kontrol et.