Ana sayfa›Kitaplar›Fizik Dersi 10.Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 111
Fizik Dersi 10.Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 111 Cevapları
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
Değerlendirme 2aVantilatörün çalışırken enerji dönüşümleri sırası
Çözüm Yolu
Motor elektrik enerjisini kanatları döndüren hareket enerjisine çevirir.
- Soruda vantilatörün elektrik enerjisiyle çalışıp ortamdaki havayı hareket ettirdiği belirtilmektedir.
- Cihaz çalıştırıldığında motora ilk olarak elektrik enerjisi girer.
- Elektrik motoru bu enerjiyi pervaneyi döndüren ve havayı hareket ettiren mekanik (kinetik) enerjiye çevirir.
- Dolayısıyla temel dönüşüm sırası Elektrik enerjisi → mekanik (kinetik) enerji şeklinde yazılır.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Elektrik enerjisi → mekanik enerji + ısı enerjisi + ses enerjisi (Temel hareket enerjisinin yanında çalışma sırasında ortaya çıkan ısı ve ses de dönüşüme eklendiğinde geçerlidir.)
- Dönüşüm yönünü ters yazmak — vantilatör hareketten elektrik üretmez, elektrik enerjisini hareket enerjisine dönüştürür.
Kendini kontrol et: Yazdığın sıralama cihazın aldığı elektrik enerjisiyle başlayıp ürettiği hareket enerjisiyle devam ediyor mu?
Değerlendirme 2bUzun çalışmada oluşan enerji kaybı hangi biçimlere dönüşür
Çözüm Yolu
Motorun ısınması ve çalışırken çıkan ses kayıp enerjidir.
- Vantilatörün asıl kullanım amacı havayı hareket ettirmek, yani mekanik enerji elde etmektir.
- Uzun süre çalışan vantilatörün motor kısmının ısındığı ve çalışma sırasında ses çıkardığı gözlemlenir.
- Sürtünme ve tel direnci nedeniyle harcanan enerjinin bir kısmı amaç dışı biçimlere dönüşür.
- Bu nedenle oluşan enerji kaybı, ısı enerjisi ve ses enerjisine dönüşmüştür.
- Kayıp enerjinin tamamen yok olduğunu sanmak — enerji yok olmaz, yalnızca istenmeyen ısı ve ses enerjisine dönüşür.
Kendini kontrol et: Uzun süre çalışan bir vantilatörün çıkardığı uğultuyu ve motorundaki ısınmayı birlikte düşündün mü?
Değerlendirme 2cVantilatördeki enerji biçimlerinin benzerlik ve farklılıkları
Çözüm Yolu ve ek çalışmalar
Enerji biçimleri aynı birimle ölçülür ama oluşum ve yayılma şekilleri farklıdır.
- Önce vantilatörün çalışma sürecindeki enerji biçimlerini belirleriz: elektrik, mekanik, ısı ve ses enerjisi.
- Ortak yönlerini yazarız: hepsi enerjidir, birbirine dönüşebilir ve SI birimi olarak joule (J) ile ölçülür.
- Farklı yönlerini karşılaştırırız: elektrik yük hareketiyle tellerden iletilir, mekanik enerji pervane ve havanın hareketiyle ilgilidir.
- Isı sıcaklık farkıyla aktarılırken ses titreşimle ortamda yayılır; böylece benzerlik ve farklılıkları özetleriz.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Benzerlik: Bir kaynağa ihtiyaç duymaları, çevreye etki etmeleri ve birbirine dönüşmeleri. Farklılık: Taşınma yolları ve kullanım alanları. (Enerji biçimlerinin ortak doğasını ve taşınma ya da oluşum farklarını doğru karşılaştıran açıklamalar geçerlidir.)
- Yalnızca benzerlikleri veya yalnızca farklılıkları yazmak — soru kökünde her iki yönün de kısaca belirtilmesi istenmektedir.
- Her enerji biçiminin farklı birimle ölçüldüğünü sanmak — tüm enerji biçimlerinin birimi joule'dür.
Kendini kontrol et: Cevabında hem tüm enerji biçimlerinin ortak bir özelliğine hem de oluşum/taşınma farklarına yer verdin mi?
QR Grup Değerlendirme FormuKarekod ile Grup Değerlendirme Formuna ulaşma
Bu madde dinleme, deney veya kişisel yorum etkinliğidir. Tek bir doğru cevabı yoktur; cevabı kitaptaki yönergeye göre kendiniz oluşturursunuz. Etkinliğin dijital içeriğini (ses, video, çalışma yaprağı) resmî EBA bağlantısından açabilirsiniz: