Ana sayfa›Kitaplar›Fizik Dersi 10.Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 131
Fizik Dersi 10.Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 131 Cevapları
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
2.16Su gücüyle çalışan pompa düzeneğinde potansiyel ve kinetik enerjilerin görüldüğü bölümler
Çözüm Yolu
Hareket eden parçalar (akan su, çark, mil, krank, piston) kinetik enerjiye sahiptir. Yükseğe çıkarılan su, yer çekimi potansiyel enerjisi kazanır. Sıkışan su da basınçla enerji depolar.
- Kinetik enerjinin cisimlerin hareketinden, yer çekimi potansiyel enerjisinin ise referans düzeyine göre yükseklikten kaynaklandığını hatırlayınız.
- Düzenekte hareket eden bölümleri belirleyiniz: akan su, dönen su çarkı, eksen mili, krank mili ve pistonlar kinetik enerjiye sahiptir.
- Zemine göre yükseğe çıkarılan kısımları inceleyiniz: yüksekteki su ve çıkış borusundan 12 m yukarı taşınan su potansiyel enerji kazanır.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Çıkış borusunda yükselmekte olan su hem kinetik hem de yer çekimi potansiyel enerjisine sahiptir. (Boru içinde yukarı hareket hâlindeki suyun her iki enerji türüyle birlikte açıklanması durumunda geçerlidir.)
- Yalnızca doğrusal ilerleyen parçaları sayıp dönen çark ve milleri atlamak — dönme hareketi yapan bölümlerin de kinetik enerjisi vardır.
- Yükselen suyun yalnız hareketine odaklanmak — 12 m yukarı taşınan su yüksekliği nedeniyle yer çekimi potansiyel enerjisi kazanır.
Kendini kontrol et: Görseldeki her etiketli parçanın hareket edip etmediğini ve yerden yüksekliğini kontrol ederek enerji türleriyle eşleştirdin mi?
2.17Arabanın hızı yarıya düştüğünde kinetik enerjisinin nasıl değiştiği
Çözüm Yolu
E_K = 1/2·m·v² olduğundan kinetik enerji hızın karesiyle orantılıdır. Hız yarıya inerse enerji (1/2)² = 1/4 katı olur.
- Kinetik enerji EK = ½·m·v² ile bulunur; kütle değişmez.
- Hız v yerine v/2 yazılır: EK' = ½·m·(v/2)² = ½·m·v²/4.
- Buna göre EK' = EK/4 olur.
- Hız yarıya indiğinde kinetik enerjinin de yarıya ineceğini sanmak — formülde hızın karesi alındığından (1/2)² = 1/4 oranı gelir.
Kendini kontrol et: m=2 kg ve v=4 m/s seçip hızı 2 m/s yaptığında enerjinin 16 J değerinden 4 J değerine düştüğünü doğrula.