Ana sayfa›Kitaplar›Fizik Dersi 10.Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 135
Fizik Dersi 10.Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 135 Cevapları
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
2.20 aSürtünmesiz kaydırakta 5 m yükseklikten ilk hızsız kayan Görkem'in A noktasındaki hız büyüklüğü
Çözüm Yolu
Mekanik enerji korunur: potansiyel enerji kinetik enerjiye dönüşür. m·g·h = 1/2·m·v², kütle sadeleşir.
- Verilenler: h = 5 m, g = 10 m/s², ilk hız 0, sürtünme yok. İstenen: A noktasındaki hız.
- Sürtünme olmadığı için mekanik enerji korunur: tepedeki potansiyel enerji A'da kinetik enerjiye dönüşür.
- m·g·h = 1/2·m·v² yazılır; kütle sadeleşir ve v² = 2·g·h = 2·10·5 = 100 olur.
- v = √100 = 10 m/s bulunur.
- Kinetik enerji bağıntısındaki 1/2 katsayısını unutmak — m·g·h = m·v² yazılırsa v² = 50 bulunur; doğru eşitlik v² = 2·g·h şeklindedir.
- v² = 100 bulduktan sonra karekök almayı unutmak — 100 m²/s² hızın karesidir, hız büyüklüğü için karekök alınarak 10 m/s yazılmalıdır.
Kendini kontrol et: A noktasındaki kinetik enerjiyi 1/2·50·10² = 2500 J hesaplayıp tepedeki potansiyel enerji 50·10·5 = 2500 J ile eşitliğini doğrula.
2.20 bSürtünmeli kaydırakta A'daki hız 5 m/s iken sistemin mekanik enerjisindeki kayıp
Çözüm Yolu
Başlangıç potansiyel enerjisinden A'daki kinetik enerji çıkarılır; fark sürtünmeyle ısıya dönüşen kayıptır.
- Verilenler: m = 50 kg, h = 5 m, g = 10 m/s², ilk hız 0, A'daki hız 5 m/s. İstenen: mekanik enerji kaybı.
- Başlangıçtaki potansiyel enerji: Ep = m·g·h = 50·10·5 = 2500 J (kinetik enerji sıfır).
- A noktasındaki kinetik enerji: Ek = 1/2·m·v² = 1/2·50·5² = 625 J (A'da yükseklik sıfır).
- Kayıp = 2500 J − 625 J = 1875 J; bu enerji sürtünmeyle ısıya dönüşür.
- A noktasındaki 625 J kinetik enerjiyi doğrudan kayıp sanmak — 625 J kalan mekanik enerjidir; kayıp için 2500 J değerinden çıkarılmalıdır.
- Hızın karesini alırken 5² yerine 2·5 = 10 yazmak — Ek = 1/2·50·25 = 625 J olmalıdır, çarpma değil kare alma yapılır.
Kendini kontrol et: Kalan kinetik enerji ile kayıp enerjinin toplamının (625 J + 1875 J) başlangıçtaki 2500 J potansiyel enerjiyi verdiğini kontrol et.
2.21Benzini biten otomobilin sahip olduğu enerji biçimleri ve gerçekleşen enerji dönüşümleri
Çözüm Yolu
O noktasından sonra yakıt enerjisi yoktur; araç tepeye çıkarken kinetik enerji potansiyele, inerken potansiyel enerji kinetiğe dönüşür. Sürtünme ve fren, enerjiyi ısı ve sese çevirerek aracı durdurur.
- Hareket sürecini O noktası öncesi, küçük tepeye çıkış, benzinliğe iniş ve frenle duruş aşamalarına ayır.
- Aracın sahip olduğu enerji biçimlerini belirle: yakıttaki kimyasal enerji, hareketteki kinetik enerji ve yükseklikteki yer çekimi potansiyel enerjisi.
- Tepeye çıkarken kinetik enerjinin potansiyele, tepeden benzinliğe inerken ise potansiyel enerjinin kinetiğe dönüştüğünü açıkla.
- Sürtünmeli yol ve frenleme etkisiyle mekanik enerjinin ısı ve ses enerjisine dönüşerek aracın durduğunu belirt.
Kabul edilebilir başka cevaplar: O noktasına dek kimyasal ve potansiyel enerji kinetiğe; tepede kinetik potansiyele, inişte potansiyel kinetiğe, frende mekanik enerji ısıya dönüşür. (Hareketin tüm etaplarındaki enerji türlerini ve sürtünme/fren kaynaklı ısı dönüşümünü doğru belirten açıklamalar geçerlidir.)
- Yalnızca kinetik ve potansiyel enerjiyi yazıp ısı dönüşümünü atlamak — yol sürtünmeli olduğu ve fren yapıldığı için ısıya dönüşüm belirtilmelidir.
- O noktasından sonra da kimyasal enerjinin kullanıldığını söylemek — O noktasında benzin bittiğinden tepeyi aşma mevcut mekanik enerjiyle gerçekleşir.
Kendini kontrol et: Açıklamanda kimyasal, potansiyel, kinetik ve ısı enerjilerinin tamamına ve frenle durma anındaki dönüşüme yer verdin mi?