Ana sayfa›Kitaplar›Fizik Dersi 10.Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 155
Fizik Dersi 10.Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 155 Cevapları
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
2cİş, enerji ve güç kavramlarını tablodaki bilgilerle karşılaştırma
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Yazdığın hipotezleri W = F·Δx, ΔEk = Wnet ve P = W/t bağıntılarıyla sınayarak uyumlu olanları doğrulanmış say.
- İş ve enerjinin skaler büyüklük olduğunu ve SI birimlerinin joule (J) olarak aynı olduğunu belirle.
- Gücün birim zamanda yapılan iş olduğunu (P = W/t) ve watt (W) birimiyle ölçüldüğünü karşılaştırmaya ekle.
- 2a bölümündeki hipotez tablonda yazdığın ifadeleri W = F·Δx, Wnet = ΔEk ve P = W/t bağıntılarıyla karşılaştırıp doğruluğunu değerlendir.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Emniyet kemeri toplam enerji değişimini değiştirmez; durma mesafesini uzatıp süreyi artırarak ortalama kuvveti ve çarpışma gücünü azaltır. (Öğrenci kavramları metindeki emniyet kemeri örneği üzerinden doğru karşılaştırdığında geçerlidir.)
- İş ve gücü aynı kavram sanmak — iş aktarılan enerji miktarıdır, güç ise bu işin yapılma hızıdır.
- Durma mesafesi uzadığında yapılan toplam işin değiştiğini düşünmek — araç durduğunda kinetik enerji değişimi aynıdır, yalnız ortalama kuvvet azalır.
Kendini kontrol et: Karşılaştırmanda hem birim farkını (joule ve watt) hem de zaman değişkeninin güce etkisini belirttin mi?
2çİş ve güç ilişkisine yönelik öneriler yazma
Çözüm Yolu ve ek çalışmalar
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Aynı iş için süre kısalırsa güç artar. Emniyet kemeri gibi önlemler, enerjiyi daha uzun yol ve sürede dağıtarak etkiyi azaltır.
- İş (W), süre (t) ve güç (P) arasındaki doğru ve ters orantı ilişkilerini metindeki çarpışma örneğiyle birlikte düşün.
- Sabit bir iş için süre azaldıkça gücün artacağını, eşit sürede yapılan iş arttıkça gücün büyüyeceğini ifade et.
- Çarpışma güvenliğinde enerji aktarım süresini uzatarak çarpışma gücünü ve darbe etkisini azaltmaya yönelik önermeni yaz.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Yapılan iş sabitken geçen süre artarsa güç azalır; eşit sürede yapılan iş artarsa güç de doğru orantılı artar. (İş, güç ve zaman ilişkisini doğru kuran bilimsel önermeler geçerlidir.)
- Süre uzadığında gücün arttığını yazmak — yapılan iş sabitken güç geçen süreyle ters orantılıdır (P = W/t).
Kendini kontrol et: Yazdığın ifadede yapılan iş, geçen süre ve güç arasındaki orantı yönü P = W/t bağıntısıyla uyumlu mu?
2dİş ve güç ilişkisinin matematiksel modeli
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Güç, yapılan işin geçen zamana oranıdır. Ortalama güç için P = W/t, W = F·Δx olduğundan P = F·v da yazılabilir.
- Güç, birim zamanda yapılan iştir; yani işin ne kadar hızlı yapıldığını gösterir.
- Yapılan iş W, geçen süre t ise model P = W / t olarak yazılır (birimi J/s = watt).
- W = F·Δx olduğundan P = F·Δx / t = F·v biçiminde de yazılabilir.
- Gücü P = W·t şeklinde çarpım olarak yazmak — süre kısaldığında güç arttığı için iş zamana bölünmelidir.
- Kuvvet ile işi karıştırıp P = F/t yazmak — payda kuvvet değil, yapılan iş (W = F·Δx) bulunmalıdır.
Kendini kontrol et: Birim kontrolü yaptığında eşitliğin sağ tarafı J/s yani watt (güç birimi) veriyor mu?
3aMetindeki enerji biçimlerini ve özelliklerini tabloya yazma
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Metindeki altı enerji biçimi tabloya satır satır yazılır; her birinin kaynağı ya da dönüşüm yolu özellik olarak verilir.
- Metin okunarak geçen enerji biçimleri belirlenir: nükleer, ışık, ısı, kimyasal potansiyel, mekanik ve elektrik.
- Nükleer enerji: Güneş'te hidrojenin helyuma dönüşürken kütle kaybından açığa çıkar.
- Işık ve ısı enerjisi: Güneş'ten ışıma yoluyla Dünya'ya ulaşır; santralde yakıttan da ısı elde edilir.
- Kimyasal potansiyel enerji: Fotosentezle bitkilerde ve fosil yakıtlarda depolanır.
- Mekanik ve elektrik enerjisi: Santralde ısı önce mekanik, sonra elektrik enerjisine dönüştürülür; her satıra bir biçim yazılır.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Tablodaki bir satıra metinde geçen jeotermal enerji yazılıp özelliğine kaynağı Güneş olmayan yeryüzü enerjisi olduğu eklenebilir. (Metinde geçen altı enerji biçimi ve metne dayalı özellikleri doğru eşleştirildiğinde geçerlidir.)
- Enerji kaynağını (kömür, güneş paneli) enerji biçimi sütununa yazmak — tabloya yakıt veya cihaz değil enerji türü yazılmalıdır.
- Metinde yer almayan özellikleri ezberden eklemek — soru özellikle metinde geçen enerji biçimleri ve özelliklerini istemektedir.
Kendini kontrol et: Tablodaki altı satırın her birinde metinde geçen bir enerji biçimi ve metne dayalı özelliği eşleşiyor mu?
3bSeçilen iki enerji biçiminin benzerlik ve farkları
Çözüm Yolu ve ek çalışmalar
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Benzerlik: dönüşebilirler, korunurlar, birimleri joule. Fark: ısı sıcaklık farkıyla aktarılır; elektrik enerjisi iletkenlerde yük akışıyla taşınır.
- 3a tablosuna yazdığın enerji biçimlerinden karşılaştırmak üzere iki tanesini seç (örneğin ısı ve elektrik enerjisi).
- Benzerlik olarak ikisinin de skaler büyüklük olduğunu, joule ile ölçüldüğünü ve başka enerjilere dönüşebildiğini belirt.
- Farklılık olarak seçtiğin iki enerjinin oluşum kaynağını, depolanma biçimini veya aktarım yolunu karşılaştırarak yaz.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Kimyasal ve mekanik enerji: İkisi de başka enerjilere dönüşebilir; kimyasal enerji maddede depolanır, mekanik enerji hareket ve konumdan kaynaklanır. (Tablodan seçilen herhangi iki enerji biçiminin doğru benzerlik ve farkları yazıldığında geçerlidir.)
- Yalnızca farkları yazıp ortak özellikleri atlamak — soru seçilen iki enerji biçiminin hem benzerliklerini hem farklılıklarını istemektedir.
- Tabloda belirlemediğin bir enerji türünü seçmek — karşılaştırma 3a bölümünde belirlenen enerji biçimleri arasından yapılmalıdır.
Kendini kontrol et: Seçtiğin iki enerji biçimi için en az bir ortak özellik ve bir ayırt edici fark yazdın mı?