Ana sayfa›Kitaplar›Fizik Dersi 10.Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 156
Fizik Dersi 10.Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 156 Cevapları
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
4aTeleferikle ilerlerken mekanik enerji bileşenleri
Çözüm Yolu
Teleferik sabit hızla hareket ettiği için kinetik enerjisi vardır; yerden yükseklikte bulunduğundan yer çekimi potansiyel enerjisi vardır. Mekanik enerji bunların toplamıdır.
- Mekanik enerjinin cismin hareketinden ve konumundan kaynaklanan enerjilerin toplamı olduğunu hatırla.
- Teleferik belirli bir sabit hızla hareket ettiği için Yeşim'in kinetik enerjiye sahip olduğunu belirle.
- Teleferik yerden belirli bir yükseklikte ilerlediği için Yeşim'in yer çekimi potansiyel enerjisine de sahip olduğunu yaz.
- Hız sabit olduğu için kinetik enerjinin sıfır olduğunu sanmak — sabit hız kinetik enerjinin sıfır değil, sabit olduğunu gösterir.
- Esneklik potansiyel enerjisini de eklemek — sistemde gerilen esnek bir yay bulunmadığından yalnız yer çekimi potansiyel enerjisi vardır.
Kendini kontrol et: Hem hızdan kaynaklanan kinetik enerjiyi hem de yükseklikten kaynaklanan yer çekimi potansiyel enerjisini yazdın mı?
4bEn tepeye varınca potansiyel enerjideki değişimi yorumlama
Çözüm Yolu
Hız sabit olduğundan kinetik enerji değişmez. Yükselirken yer çekimine karşı iş yapıldığından potansiyel enerji en tepede en büyüktür.
- Yer çekimi potansiyel enerjisinin kütle, yer çekimi ivmesi ve yüksekliğe bağlı olduğunu yaz: Ep = m·g·h.
- Teleferik Yıldırım ilçesinden 1634 m yükseklikteki Sarıalan Yaylası'na çıkarken Yeşim'in yerden yüksekliğinin arttığını belirle.
- Kütle ve g sabitken yükseklik arttığı için potansiyel enerjinin arttığını (ΔEp = m·g·Δh) ve tepede en büyük olduğunu yorumla.
- Sabit hızla çıkıldığı için potansiyel enerjinin değişmediğini düşünmek — hız kinetik enerjiyi belirler, potansiyel enerji yüksekliğe bağlıdır.
- 9 km'lik halat uzunluğunu doğrudan yükseklik değişimi sanmak — potansiyel enerji alınan yola değil, düşey yükseklik artışına bağlıdır.
Kendini kontrol et: Yorumunda yüksekliğin artmasıyla yer çekimi potansiyel enerjisinin doğru orantılı olarak arttığını belirttin mi?
4cBiniş anı ile tepe arasındaki mekanik enerji değişiminin matematiksel ifadesi
Çözüm Yolu
Sabit hızda ΔEk = 0. Mekanik enerji değişimi yalnızca potansiyel enerji değişimidir ve yükseklik farkıyla orantılıdır.
- Mekanik enerji, kinetik ve potansiyel enerjinin toplamıdır: ΔEmek = ΔEk + ΔEp.
- Teleferik sabit hızla gittiği için hız değişmez, ΔEk = 0 olur.
- Yükseklik h1'den h2'ye çıkar: ΔEp = m·g·(h2 − h1).
- Değerler yerine yazılırsa mekanik enerji değişimi ΔEmek = m·g·(h2 − h1) = m·g·Δh olarak bulunur.
- Sürtünme ihmal edildiği için ΔEmek = 0 yazmak — teleferik motoru dış kuvvet olarak iş yaptığından mekanik enerji artar.
- Kinetik enerji sıfır olmadığı için ΔEk terimini sıfırdan farklı almak — hız sabit olduğundan kinetik enerji değişimi sıfırdır.
Kendini kontrol et: Sabit hız nedeniyle ΔEk = 0 alıp mekanik enerji değişimini yalnız yükseklik farkına (m·g·Δh) eşitledin mi?