Ana sayfa›Kitaplar›Fizik Dersi 10.Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 181
Fizik Dersi 10.Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 181 Cevapları
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
Konuya BaşlarkenCihazların güvenli çalışmasında kullanılan ölçüm aletlerinin faydalarını sorar.
Çözüm Yolu ve ek çalışmalar
Değerler güvenli aralıkta tutulabilir, arıza erken fark edilir.
- Metindeki güvenlik risklerini incele: uygun olmayan akım, potansiyel fark ve direnç değerleri aşırı ısınma, hasar ve yangına yol açar.
- Ölçüm aletlerinin devredeki akım, potansiyel fark ve direnç değerlerini ölçerek güvenli sınırda kalmasını sağladığını belirt.
- Bu ölçümlerin aşırı ısınmayı, cihaz arızasını ve yangın riskini önleyip verimli çalışmaya katkı sağladığını açıkla.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Devredeki arızalı bileşenlerin ve kaçak akımların erken tespit edilerek güvenli onarım yapılmasını sağlar. (Ölçüm aletlerinin arıza tespiti ve bakım güvenliği işlevini vurgulayan yanıtlar geçerlidir.)
- Yalnızca ölçüm aletlerinin adlarını sıralamak — soru aletlerin isimlerini değil, güvenli ve verimli çalışmaya sağladığı faydaları sormaktadır.
Kendini kontrol et: Yanıtında ölçüm aletlerinin aşırı ısınma, hasar veya yangın gibi tehlikeleri nasıl önlediğini belirttin mi?
1-aDirenç sabitken kablonun ısınmasını elektrik akımıyla ilişkilendirerek açıklama.
Çözüm Yolu
Akım şiddeti arttıkça iletkende açığa çıkan ısı artar; kablonun ısınması aşırı akımın göstergesidir.
- İletken bir kablodan geçen elektrik akımı şiddeti arttığında kabloda açığa çıkan ısının da arttığını hatırla.
- Makinenin direnci sabitken potansiyel farkın yükselmesiyle devreden geçen akımın arttığını ilişkilendir.
- Kablonun ısınmasının, sabit dirençte devreden normalden yüksek elektrik akımı geçmesinden kaynaklandığını yaz.
- Isınmayı direncin artmasıyla açıklamak — soruda makinenin direnç değerinin sabit kaldığı açıkça belirtilmiştir.
Kendini kontrol et: Açıklamanda direncin sabit kaldığı koşulunu koruyarak ısınmayı elektrik akımının artmasıyla ilişkilendirdin mi?
1-bŞebeke potansiyel farkı düşünce akım değişiminin makineye etkisi.
Çözüm Yolu
Direnç sabitken akım potansiyel farkla doğru orantılıdır; gerilim düşerse akım da düşer.
- Direnç sabitken potansiyel fark ile elektrik akımının doğru orantılı olduğunu dikkate al.
- Şebeke potansiyel farkı düştüğünde devreden geçen elektrik akımının da azalacağını belirle.
- Akım azaldığı için makinenin yetersiz güçle, yavaş çalışacağını veya hiç çalışmayacağını açıkla.
- Yalnızca akımın azalacağını yazıp bırakmak — soru, akımdaki değişimin makinenin çalışmasına etkisini de sormaktadır.
Kendini kontrol et: Yanıtında hem elektrik akımının azaldığını hem de makinenin verimsiz çalışacağını veya çalışmayacağını belirttin mi?
1-cPotansiyel fark sabitken direnç artarsa akımın nasıl değiştiği.
Çözüm Yolu
I = V/R olduğundan V sabitken R arttıkça akım azalır; ters orantı vardır.
- Potansiyel fark sabitken elektrik akımı ile direnç arasındaki I=V/R ilişkisini dikkate al.
- Direncin akıma karşı gösterilen zorluk olduğunu ve potansiyel fark sabitken akımla ters orantılı değiştiğini belirle.
- Direnç değeri artırıldığında devreden geçen elektrik akımının azalacağı sonucuna ulaş.
- Direnç artınca akımın da artacağını düşünmek — potansiyel fark sabitken direnç ve akım doğru değil ters orantılıdır.
Kendini kontrol et: Sabit bir V değeri seçip R değerini büyüttüğünde I=V/R işleminin sonucu küçülüyor mu?
2Potansiyel fark, akım ve direnç ilişkisi hakkında hipotez kurma.
Çözüm Yolu
Etkinlik kapsamındaki verilerden çıkarılan örnek değerlendirmedir. V, I ve R arasında V/I oranının sabit olduğu beklenir.
- Devrede değişebilen üç niceliği belirle: potansiyel fark (V), elektrik akımı (I) ve direnç (R).
- Önce direnci sabit tut; potansiyel fark artınca akımın nasıl değişeceğini tahmin et: akım da artar.
- Sonra potansiyel farkı sabit tut; direnç artınca akımın nasıl değişeceğini tahmin et: akım azalır.
- İki tahmini "Eğer ... ise ..." biçiminde, deneyle sınanabilecek tek bir hipotez cümlesinde birleştir.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Potansiyel farkın akıma oranı (V/I) sabittir ve bu oran direnci verir. (Direncin sıcaklıkla değişmediği, sabit dirençli devrelerde geçerlidir.) · Akım, potansiyel farkla doğru, dirençle ters orantılıdır. (Her ilişkide diğer niceliğin sabit tutulduğu belirtilirse geçerlidir.)
- Üç niceliği aynı anda değiştirmek — bir ilişkiyi görmek için diğer nicelik sabit tutulmalıdır.
- Direnç arttıkça akımın da arttığını söylemek — aynı potansiyel farkta direnç akımı azaltır.
- Hipotezi kesin sonuç gibi yazmak — hipotez, deneyle doğrulanacak bir tahmindir.
Kendini kontrol et: Hipotezinde her ilişki için hangi niceliği sabit tuttuğunu açıkça belirttin mi?