Ana sayfa›Kitaplar›Fizik Dersi 10.Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 191
Fizik Dersi 10.Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 191 Cevapları
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
10Ohmmetreyle ölçülen R1, R2, R3 direnç değerlerini yazma
Bu madde dinleme, deney veya kişisel yorum etkinliğidir. Tek bir doğru cevabı yoktur; cevabı kitaptaki yönergeye göre kendiniz oluşturursunuz.
14Gözlemlerden voltmetre ve ampermetrenin devredeki bağlanma şekilleri
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Ampermetre akımın içinden geçmesi için seri; voltmetre eleman uçları arasındaki farkı ölçmek için paralel bağlanır.
- Akımı ölçmek için akımın ölçüm aracının içinden geçmesi gerektiğini, bu yüzden ampermetrenin devreye seri bağlandığını belirle.
- İki nokta arasındaki potansiyel farkı ölçmek için voltmetrenin ilgili devre elemanının uçlarına paralel bağlandığını yaz.
- Ampermetreyi elemana paralel bağlamak — iç direnci çok küçük olduğundan paralel bağlanırsa kısa devreye yol açar.
- Voltmetreyi devreye seri bağlamak — iç direnci çok büyük olduğundan seri bağlanırsa koldan akım geçmesini engeller.
Kendini kontrol et: Ampermetrenin akım yolunun üstünde (seri), voltmetrenin ise direnç uçlarına ayrı kolla (paralel) bağlandığını şemadan doğrula.
15Ana kol akımı ve Ohm Yasası ile eşdeğer direnç büyüklüğüne yönelik çıkarımlar
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Akım ile eşdeğer direnç ters orantılıdır.
- Deneyde üreteç geriliminin (V) sabit tutulduğunu dikkate alarak Ohm Yasası'nı R_eş = V/I biçiminde yaz.
- Sabit gerilimde ana kol akımı (I) ile eşdeğer direncin (R_eş) ters orantılı olduğunu çıkar.
- Tablodaki ana kol akımlarını karşılaştır: akımın en küçük olduğu seri devrede eşdeğer direnç en büyüktür.
- Ana kol akımının en büyük olduğu paralel devrede eşdeğer direncin en küçük, birleşik devrede ise ikisinin arasında olduğunu belirt.
- Ana kol akımı büyükken eşdeğer direncin de büyük olduğunu sanmak — sabit gerilimde akım ile direnç ters orantılıdır.
Kendini kontrol et: Üç devre için V/I oranlarını sıraladığında R_seri > R_birleşik > R_paralel ilişkisinin sağlanıp sağlanmadığını kontrol et.
16Ana kol akımı ve üreteç potansiyel farkıyla eşdeğer direnci Ohm Yasası ile test etme
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Uyum, hipotezin doğru olduğunu gösterir.
- Her devre için ölçülen ana kol akımı I ve üreteç potansiyel farkı V tabloya yazılır.
- Ohm Yasası ile eşdeğer direnç hesaplanır: R_eş = V / I.
- Bu değer, ohmmetreyle ölçülen ya da direnç formülleriyle bulunan eşdeğer dirençle karşılaştırılır.
- Değerler ölçüm hatası sınırında birbirine yakınsa hipotez doğrulanmış olur.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Deneyde ölçülen V ve I değerleriyle hesaplanan sayısal R_eş sonuçlarının ohmmetre ölçümleriyle karşılaştırılması. (Seri, paralel ve birleşik devre verileriyle R_eş = V/I işlemi doğru yapıldığında geçerlidir.)
- R_eş = I/V oranını kullanmak — direnç gerilimin akıma oranıdır, bu nedenle R_eş = V/I hesaplanmalıdır.
- Küçük ölçüm farklarını hipotezin yanlışlığı saymak — ölçü aletlerinin iç direnci ve bağlantı telleri ufak sapmalar oluşturabilir.
Kendini kontrol et: Birimleri kontrol et: Volt/Amper oranının Ohm birimini verdiğini ve tablodaki ohmmetre ölçümüne yakın çıktığını doğrula.
17İletken bir telin dirence paralel bağlanması durumunda devrede oluşan etkiler
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Paralel bağlanan telin uçları arasındaki gerilim sıfıra yaklaşır; direnç akım almaz, üreteç ısınabilir.
- İletken telin direncinin devre elemanlarının direncine göre sıfıra çok yakın olduğunu dikkate al.
- Dirençsiz tel paralel bağlandığında akımın neredeyse tamamının bu kolay yolu seçerek direnç üzerinden geçmeyeceğini (kısa devre) belirle.
- Paralel kolun eşdeğer direnci sıfıra yaklaştığı için devrenin toplam eşdeğer direncinin büyük ölçüde azaldığını çıkar.
- I = V/R_eş bağıntısına göre ana kol akımının aşırı artacağını, üretecin ve tellerin ısınıp zarar görebileceğini açıkla.
- Akımın tel ile paralel direnç arasında eşit bölüneceğini düşünmek — direnci ihmal edilen tel tüm akımı kendi üzerinden geçirir.
- Paralel tel eklenince eşdeğer direncin değişmeyeceğini sanmak — sıfıra yakın direnç paralel bağlandığında o bölgenin eşdeğer direncini sıfırlar.
Kendini kontrol et: 1/R_eş = 1/R + 1/R_tel bağıntısında R_tel sıfıra yaklaşırken R_eş'in sıfıra, I = V/R_eş akımının ise çok büyük değerlere gittiğini doğrula.
11aTablo: üç devrede eşdeğer direnç değeri satırı
Bu madde dinleme, deney veya kişisel yorum etkinliğidir. Tek bir doğru cevabı yoktur; cevabı kitaptaki yönergeye göre kendiniz oluşturursunuz.
11bTablo: ana kol akımı satırı
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Açık uçlu etkinlik (Tablo: ana kol akımı satırı). Öğrenci kendi gözlem, deneyim ve düşüncelerinden yararlanarak bu örnek cevabı kendi cümleleriyle zenginleştirebilir.
11cTablo: üretecin uçları arasındaki potansiyel fark satırı
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Açık uçlu etkinlik (Tablo: üretecin uçları arasındaki potansiyel fark satırı). Öğrenci kendi gözlem, deneyim ve düşüncelerinden yararlanarak bu örnek cevabı kendi cümleleriyle zenginleştirebilir.
11dTablo: R1 direncinin uçları arasındaki potansiyel fark satırı
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Açık uçlu etkinlik (Tablo: R1 direncinin uçları arasındaki potansiyel fark satırı). Öğrenci kendi gözlem, deneyim ve düşüncelerinden yararlanarak bu örnek cevabı kendi cümleleriyle zenginleştirebilir.
11eTablo: R2 direncinin uçları arasındaki potansiyel fark satırı
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Açık uçlu etkinlik (Tablo: R2 direncinin uçları arasındaki potansiyel fark satırı). Öğrenci kendi gözlem, deneyim ve düşüncelerinden yararlanarak bu örnek cevabı kendi cümleleriyle zenginleştirebilir.
11fTablo: R3 direncinin uçları arasındaki potansiyel fark satırı
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Açık uçlu etkinlik (Tablo: R3 direncinin uçları arasındaki potansiyel fark satırı). Öğrenci kendi gözlem, deneyim ve düşüncelerinden yararlanarak bu örnek cevabı kendi cümleleriyle zenginleştirebilir.
12Dirençlerdeki potansiyel farklar ile üretecin potansiyel farkı arasındaki ilişki
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Birleşik devrede seri kısımdaki gerilimler ile paralel kolun gerilimi toplanarak üreteç gerilimini verir.
- Deney tablosundaki seri bağlı devrede her direncin gerilimini (V1, V2, V3) toplayıp üreteç gerilimi (V) ile karşılaştır.
- Seri bağlamada direnç gerilimleri toplamının üreteç gerilimine eşit olduğunu belirle: V = V1 + V2 + V3.
- Paralel bağlı devrede her direncin uçları arasındaki gerilimin doğrudan üreteç gerilimine eşit olduğunu gör: V = V1 = V2 = V3.
- Birleşik devrede ise seri kısımdaki direnç gerilimi ile paralel kol geriliminin toplamının üreteç gerilimini verdiğini ifade et.
- Paralel bağlı dirençlerin gerilimlerini toplamak — paralel kollarda uç noktalar ortak olduğundan her kolun gerilimi üreteç gerilimine eşittir.
- Seri bağlı farklı dirençlerde gerilimlerin eşit dağıldığını sanmak — seride gerilim direnç büyüklüğüyle doğru orantılı paylaşılır, toplamları üreteci verir.
Kendini kontrol et: Seride V1 + V2 + V3 toplamının V'ye, paralelde ise her bir kol geriliminin V'ye eşit olup olmadığını kontrol et.
13Ohm Yasası ile dirençlerden geçen akımları hesaplayıp ana kol akımıyla ilişkilendirme
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Seride akım tek yoldan geçer; paralelde akım kollara bölünür ve toplamı ana kol akımını verir.
- Her direncin uçlarındaki ölçülen potansiyel fark ve direnç değeri tablodan alınır.
- Her direnç için akım Ohm Yasası ile hesaplanır: I = V / R.
- Seri devrede akım tek yoldan geçtiği için tüm direnç akımları ana kol akımına eşittir.
- Paralel devrede akım kollara ayrılır; direnç akımlarının toplamı ana kol akımını verir.
- Birleşik devrede seri direnç akımı ana kol akımına, paralel kollardaki akımların toplamı da yine ana kol akımına eşittir.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Deneyde ölçülen R ve V verileriyle I = V/R'den bulunan sayısal kol akımları ve ana kol akımı karşılaştırması. (Kendi deney verilerinde Ohm Yasası ve akım korunumu doğru uygulandığında geçerlidir.)
- Akımı I = R/V şeklinde ters bölmek — Ohm Yasası'ndan akım I = V/R bağıntısıyla hesaplanmalıdır.
- Paralel kollardan her zaman eşit akım geçtiğini varsaymak — dirençler farklıysa küçük dirençten büyük akım geçer, yalnız toplamları ana kol akımıdır.
Kendini kontrol et: Paralel devrede hesapladığın I1 + I₂ + I3 toplamının ampermetreyle ölçülen ana kol akımına yakınlığını kontrol et.