Kitavuz

Hızlı Sayfa Bul

Ana sayfa›Kitaplar›Fizik Dersi 10.Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 227

Sayfa 227 4 Çözümlü Madde

Fizik Dersi 10.Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 227 Cevapları

← Sayfa 226Tüm SayfalarSayfa 228 →
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok

Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?

Tüm cevaplar ve mevcut çözüm rehberleri ücretsiz. Önce dene; sonra ilk adımı, cevabı ve çözüm yolunu aç.

3.bTablo 2 verileriyle V-I grafiğini çizme

Önerilen Cevap (Ücretsiz)
Orijinden geçen doğrusal grafik: (0,01 A; 2 V), (0,02; 4), (0,03; 6), (0,04; 8), (0,05; 10) noktaları; eğim 200 Ω. Tablodaki son değer 0,5 A basım hatası görünüyor, 0,05 A alınır.
Çözüm Yolu

Çözüm Yolu

İlk dört satırda V/I = 200 Ω; son değer 0,05 olursa doğru üzerinde kalır. Basılı 0,5 doğrusallığı bozar.

  1. Tablo 2'deki V ve I değerlerini eşleştiririz; ilk dört satırda V/I = 2/0,01 = 4/0,02 = 6/0,03 = 8/0,04 = 200 Ω.
  2. Son satırdaki 0,5 A bu orana uymaz; 10/200 = 0,05 A olması gerektiğinden basım hatası kabul ederiz.
  3. (0,01; 2), (0,02; 4), (0,03; 6), (0,04; 8), (0,05; 10) noktalarını V-I eksenlerine işaretleriz.
  4. Noktaları birleştiririz: orijinden geçen, eğimi 200 Ω olan bir doğru elde edilir.
Sık yapılan hatalar
  • Yatay eksendeki ölçeği düzensiz bölmek — akım ekseninde eşit aralıklı bölmeler (örneğin 0,01 A adımları) seçilmelidir.
  • Son satırdaki 0,5 A basım hatasını sorgulamadan doğruyu kırmak — sabit dirençli devrede V/I oranı tüm satırlarda korunmalıdır.

Kendini kontrol et: Grafiğin eğimini ΔV/ΔI ile hesapladığında 200 Ω buluyor musun?

3.cÇizilen iki grafiği farklılıklar açısından karşılaştırma

Önerilen Cevap (Ücretsiz)
İkisi de orijinden geçen doğrudur, fakat Tablo 2 grafiğinin eğimi (200 Ω) Tablo 1'inkinden (100 Ω) daha diktir; aynı potansiyel farkta ikinci devrede akım yarı kadardır.
Çözüm Yolu

Çözüm Yolu

Eğim V/I yani direnci verir; ikinci direnç iki kat büyüktür.

  1. İki grafiğin şekline bakarız: ikisi de orijinden geçen doğrudur, yani V ile I doğru orantılıdır.
  2. Eğimleri karşılaştırırız: V/I eğimi birinci grafikte 100 Ω, ikinci grafikte 200 Ω'dur.
  3. İkinci grafik daha diktir; aynı potansiyel farkta ikinci devreden geçen akım birincinin yarısı kadardır.
Sık yapılan hatalar
  • Akımı büyük olan birinci devrenin eğimini daha büyük sanmak — V-I grafiğinde eğim V/I olduğundan direnci büyük olan ikinci grafik daha diktir.

Kendini kontrol et: Aynı V = 8 V değeri için grafiklerden okuduğun akımlar 0,08 A ve 0,04 A olarak birbirinin iki katı mı?

3.çPotansiyel fark ile akım ilişkisi ve Ohm Yasası'nın matematiksel modeli

Önerilen Cevap (Ücretsiz)
Sabit dirençte akım potansiyel farkla doğru orantılıdır; V = I x R (R = V/I sabit).
Çözüm Yolu

Çözüm Yolu

Grafiklerde V/I oranı sabit kalır; bu sabit dirençtir. Tablo 1'de R = 100 Ω, Tablo 2'de R = 200 Ω.

  1. Her iki tabloda potansiyel fark (V) kaç katına çıkarsa elektrik akımının (I) da aynı oranda arttığını gözlemleriz.
  2. Bir devrede V/I oranının sabit kaldığını ve bu sabitin devrenin direncine (R) eşit olduğunu belirleriz.
  3. Potansiyel fark ile akımın doğru orantılı olduğunu açıklayıp Ohm Yasası'nın matematiksel modelini V = I·R (veya R = V/I) biçiminde yazarız.
Sık yapılan hatalar
  • Potansiyel fark artınca direncin de arttığını düşünmek — sabit sıcaklıkta ohmik direnç V veya I değişse de sabit kalır.
  • Formülü R = I/V şeklinde ters kurmak — birim kontrolüyle 1 Ω = 1 V / 1 A olduğundan R = V/I olmalıdır.

Kendini kontrol et: V = 6 V ve I = 0,06 A değerlerini V = I·R bağıntısında yerine koyduğunda R = 100 Ω eşitliği sağlanıyor mu?

3.dHer iki devre için direnci hesaplayıp tabloya yazma ve yorumlama

Birden Fazla Geçerli Cevap (Ücretsiz)
Deney 1: V = 10 V, I = 0,1 A, R = 100 Ω. Deney 2: V = 10 V, I = 0,05 A, R = 200 Ω. Direnç potansiyel farka bağlı değildir, devre elemanına özgüdür.
Çözüm Yolu

Çözüm Yolu

R = V/I. Her potansiyel farkta oran değişmez, yani direnç sabittir. Tablo 2'deki 0,5 basım hatası kabul edildi.

  1. Ohm Yasası'nı kullanırız: R = V/I. Örnek olarak her iki tablodan V = 10 V satırını seçeriz.
  2. Deney 1: V = 10 V, I = 0,1 A, R = 10/0,1 = 100 Ω.
  3. Deney 2: V = 10 V, I = 0,05 A (basım hatası düzeltilmiş), R = 10/0,05 = 200 Ω.
  4. Kontrol: başka bir satır seçilse de oran aynı çıkar; direnç potansiyel farka bağlı değil, devre elemanına özgüdür.

Kabul edilebilir başka cevaplar: Deney 1: V=4 V, I=0,04 A, R=100 Ω; Deney 2: V=4 V, I=0,02 A, R=200 Ω (veya 2, 6, 8 V satırları). (Tablodan uyumlu V-I çifti seçilip R₁=100 Ω, R₂=200 Ω bulunduğunda ve direncin sabitliği yorumlandığında geçerlidir.)

Sık yapılan hatalar
  • Ondalık bölmede virgül hatası yapmak — 10/0,1 işlemi 1 değil 100 Ω, 10/0,05 işlemi ise 200 Ω sonucunu verir.
  • Yorum kısmını boş bırakmak — tablodaki hesaplamanın yanında direncin potansiyel farka bağlı olmayıp devre elemanına özgü olduğu belirtilmelidir.

Kendini kontrol et: Bulduğun R değerlerini seçtiğin akım değerleriyle çarptığında (I·R) tablodaki potansiyel fark değerini elde ediyor musun?