Ana sayfa›Kitaplar›Fizik Dersi 10.Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 230
Fizik Dersi 10.Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 230 Cevapları
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
5bHangi devrenin lambaya daha uzun süre ışık verdiğini gerekçeyle sorar
Çözüm Yolu
Paralel bağlamada her pilden çekilen akım en küçüktür (I/5 = V/5R); piller daha yavaş tükenir, lamba daha uzun yanar, ancak ışığı daha sönük olur.
- Pil ömrü kuralını hatırla: Özdeş pillerden çekilen akım (I') ne kadar küçükse piller o kadar geç tükenir ve lamba daha uzun yanar.
- Tablodaki pil akımlarını karşılaştır: Seri pil içeren devrelerde en az V/R (hatta 2V/R, 3V/R, 5V/R) akım çekilirken 4. devrede her pilden V/(5R) çekilir.
- En küçük pil akımını belirle: V/(5R) değeri diğer tüm devrelerdeki pil akımlarından küçük olduğundan 4. devredeki piller en yavaş tükenir.
- Sonucu gerekçesiyle yaz: Beş pilin paralel bağlandığı 4. devre lambaya en uzun süre ışık verir.
- Gerilimi en büyük olan 3. devrenin daha uzun yanacağını sanmak — 3. devre en parlak yanar ama 5V/R akımla en çabuk biter.
- 6. devrede de VT = V olduğu için eşit süre yanacağını düşünmek — 6. devrede her pilden V/R, 4. devrede ise V/(5R) çekilir.
Kendini kontrol et: Tablonun son sütunundaki pil akımlarını sıralayarak en küçük değerin 4. devredeki V/(5R) olduğunu doğrula.
6aElektrik tehlikeleri hakkında bilgi için tercih edilecek bilgi kaynakları ve gerekçesi
Çözüm Yolu ve ek çalışmalar
Resmî kurum ve uzman kaynakları denetlenmiş, güncel ve bilimsel olduğu için güvenilirdir; rastgele sosyal medya paylaşımları yerine bunlar tercih edilir.
- Konunun niteliğini belirle: Elektrik kaynaklı ısınma ve kıvılcım, yangın ve çarpılma riski taşıyan ciddi bir güvenlik sorunudur.
- Güvenilir kaynakları seç: Ders kitabı, MEB yayınları, AFAD/itfaiye rehberleri, elektrik dağıtım şirketi, standart kuruluşları ve uzman elektrikçiler tercih edilmelidir.
- Gerekçeyi açıkla: Resmî kurum ve uzman kaynakları bilimsel olarak denetlenmiş, güncel ve doğru güvenlik önlemleri sunduğu için yanıltıcı paylaşımlardan güvenilirdir.
Kabul edilebilir başka cevaplar: TSE, Elektrik Mühendisleri Odası (EMO) ve kamu iş sağlığı güvenliği rehberleri (Denetlenmiş teknik standartlara ve uzman görüşüne dayandığını gerekçelendirirse geçerlidir.) · Cihazın orijinal kullanım kılavuzu ve üreticinin yetkili teknik servisi (Ürünün elektriksel güvenlik sınırlarını doğrulayan resmî üretici kaynağı olarak açıklanırsa geçerlidir.)
- Doğrulanmamış sosyal medya veya forum önerilerini kaynak göstermek — elektrik güvenliğinde denetimsiz bilgiler çarpılma ve yangın riskini artırır.
- Yalnızca kaynak adı yazıp neden güvenilir olduğunu açıklamamak — soru tercihlerin gerekçeleriyle açıklanmasını istemektedir.
Kendini kontrol et: Yazdığın kaynakların resmî veya uzman denetiminden geçmiş olduğunu ve tercih gerekçeni eklediğini kontrol et.
6bAli'nin şarj aleti sorununu yaşamamak için alınacak önlemler
Çözüm Yolu
Aşınmış yalıtım kısa devre ve aşırı ısınma yapar. Sigortalı/topraklı priz kullanılmalı, ısınan alet hemen çıkarılmalı, şarj sırasında yastık altı gibi kapalı yerlerden kaçınılmalı.
- Olaydaki risk etkenlerini belirle: Gece boyu gözetimsiz şarj, yalıtımı aşınmış kablo ve hasar fark edildiği hâlde fişin prizde bırakılması.
- Kablo ve cihaz önlemlerini yaz: Yıpranmış kablolar kesinlikle kullanılmayıp değiştirilmeli; standartlara uygun, orijinal şarj aleti tercih edilmelidir.
- Kullanım alışkanlığı önlemlerini ekle: Şarj tamamlanınca adaptör prizde bırakılmamalı, aşırı ısınma görüldüğünde elektrik akımı güvenli biçimde kesilmelidir.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Topraklı ve sağlam priz kullanmak, ısınan veya kıvılcım çıkaran cihazda önce sigortayı kapatıp fişi çekmek (Kısa devre, aşırı akım ve elektrik çarpmasını önleyici somut tedbirler içerdiğinde geçerlidir.) · Kabloyu büküp sıkıştırmamak, fişi kablosundan çekmemek ve şarj cihazını yastık altı gibi havasız yerlerde tutmamak (Yalıtım aşınmasını ve aşırı ısınmayı doğrudan engelleyen kullanım önlemleri yazıldığında geçerlidir.)
- Kıvılcım çıkan veya ısınan hasarlı kabloya çıplak elle dokunmayı önermek — önce sigortadan akım kesilmeli veya yalıtkan önlem alınmalıdır.
- Aşınmış kabloyu sıradan bantla sarıp kullanmaya devam etmeyi yeterli görmek — hasarlı şarj kablosu kısa devre riskine karşı yenilenmelidir.
Kendini kontrol et: Önerdiğin önlemlerin hem kablo aşınmasını hem de gözetimsiz şarj ve ısınma tehlikesini kapsadığını kontrol et.
6cBilgilerin doğruluğunu nasıl kontrol ettiğiniz ve güvenilirlik ölçütleri
Çözüm Yolu ve ek çalışmalar
Bilgi resmî kurum veya bilimsel kaynaklarla doğrulanır; güncel, tarafsız, kanıta dayalı ve birbiriyle tutarlı olması güvenilirlik ölçütüdür.
- Doğrulama yöntemini belirt: Edindiğin bilgiyi tek kaynağa bağlı kalmadan ders kitabı ve resmî kurum rehberleri gibi birden çok kaynakla karşılaştır.
- Kaynak kimliğini sorgula: İçeriği hazırlayan kişi veya kurumun alanında uzman ve yetkili olup olmadığını denetle.
- Güvenilirlik ölçütlerini sırala: Bilginin güncelliğini (yayın tarihi), kaynakçasını, kanıta dayalılığını ve ticari önyargıdan uzak olmasını kontrol et.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Resmî kurum uzantılarını (.gov.tr, .edu.tr) kontrol etme, bilimsel ilkelere uygunluk ve ticari yönlendirme içermeme ölçütlerini kullanma (Bilgi doğrulama yöntemi ve nesnel güvenilirlik ölçütleri birlikte belirtildiğinde geçerlidir.) · Bilgiyi ders kitabı ve TSE/AFAD kılavuzlarıyla çapraz doğrulama, kanıta dayalılık ve güncellik ölçütlerini arama (En az bir doğrulama yöntemi ve güvenilirlik kriteri açıkça yazıldığında geçerlidir.)
- Arama motorunda ilk sırada çıkmasını veya çok paylaşılmasını güvenilirlik ölçütü saymak — popülerlik bilginin doğruluğunu kanıtlamaz.
- Yalnızca doğrulama yöntemini yazıp güncellik, uzmanlık ve kaynakça gibi güvenilirlik kriterlerini atlamak — sorunun iki bölümü de yanıtlanmalıdır.
Kendini kontrol et: Yanıtında hem doğrulama yöntemine (çapraz kontrol) hem de güvenilirlik kriterlerine (uzmanlık, güncellik, kaynakça) yer verdiğini doğrula.