Fizik 10. Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 251 Cevapları

Dalga boyu bir tam dalganın uzunluğudur, birimi metredir.

1. Periyodik bir dalga üzerinde bir tam dalga hareketini belirle.
2. Ardışık iki dalga tepesi ya da ardışık iki dalga çukuru noktalarını seç.
3. Bu iki eşdeğer nokta arasındaki yatay uzaklığı dalga boyu (λ) olarak tanımla.

Kabul edilebilir başka cevaplar: Bir tam dalganın yatay uzunluğudur. (Bir tam dalganın uzunluğunu veya eş fazlı ardışık iki nokta arası uzaklığı belirten tanımlar geçerlidir.)

Kendini kontrol et: Tanımındaki uzaklık bir tam tepe ve bir tam çukurun toplam yatay uzunluğunu kapsıyor mu?

Bir periyotta dalga bir dalga boyu yol alır; hız yol bölü zaman olduğundan v = λ/T, T = 1/f olduğundan v = λ·f.

1. Süratin genel tanımını hatırla: Sürat, birim zamanda alınan yoldur (v = yol / zaman).
2. Periyodik bir dalga bir periyotluk sürede (t = T) bir dalga boyu kadar (x = λ) yol alır.
3. Yol ve zamanı yerine koyarak dalga süratini periyotla ilişkilendir: v = λ/T.
4. T = 1/f bağıntısını kullanarak sürati frekans cinsinden v = λ·f biçiminde yaz.

Kabul edilebilir başka cevaplar: Dalganın birim zamanda aldığı yoldur; dalga boyu ile frekansın çarpımına veya dalga boyunun periyoda oranına eşittir. (Birim zamanda alınan yol tanımını v = λ/T ve v = λ·f ilişkileriyle doğru açıklayan ifadeler geçerlidir.)

Kendini kontrol et: λ birimini metre ve f birimini 1/s aldığında λ·f çarpımı sürat birimi m/s veriyor mu?

Sürat sabit olduğundan v = λ·f gereği frekans artarsa dalga boyu azalır, periyot da küçülür.

1. İpin daha hızlı sallanması birim zamanda üretilen dalga sayısını artırır; dolayısıyla frekans (f) artar.
2. Periyot frekansla ters orantılı olduğundan (T = 1/f) frekans arttığında periyot (T) azalır.
3. İpin özellikleri değişmediği için yayılma sürati (v) sabittir.
4. v = λ·f bağıntısında v sabitken f arttığı için dalga boyu (λ) azalır; yani üç nicelik de değişir.

Kendini kontrol et: v = λ·f çarpımında f büyürken v'nin sabit kalması için λ küçülmeli mi?

Birimi hertzdir (Hz).

1. Kaynağın düzenli aralıklarla ürettiği periyodik dalgaları düşün.
2. Birim zaman olarak bir saniyelik süreyi esas al.
3. Bir saniyede oluşan tam dalga sayısını frekans (f) olarak ifade et.

Kabul edilebilir başka cevaplar: Birim zamanda üretilen tam dalga sayısıdır. (Birim zamandaki veya bir saniyedeki tam dalga ya da titreşim sayısını belirten tanımlar geçerlidir.)

Kendini kontrol et: Tanımın '1 saniyede kaç tam dalga oluşur?' sorusuna yanıt veriyor mu?

Birimi saniyedir; frekansın tersidir.

1. Kaynağın tek bir tam dalga (bir tepe ve bir çukur) üretme sürecini ele al.
2. Bu bir tam dalganın oluşması için geçen zamanı düşün.
3. Geçen bu süreyi periyot (T) olarak kendi cümlenle tanımla.

Kabul edilebilir başka cevaplar: Ardışık iki dalga tepesinin oluşması arasında geçen süredir. (Bir tam dalganın oluşması veya geçmesi için gereken süreyi doğru belirten ifadeler geçerlidir.)

Kendini kontrol et: Tanımın bir sayı değil, saniye cinsinden ölçülebilen bir süre belirtiyor mu?

Dalga boyu uzunluk olarak ölçülür.

1. Dalga boyu, ardışık iki tepe arasındaki uzaklıktır.
2. Uzaklık, temel nicelikler arasında uzunluğa karşılık gelir.
3. Uzunluk ölçmek için cetvel ya da metre kullanılır.

Kabul edilebilir başka cevaplar: Uzunluk; şerit metre (mezura) (Temel nicelik uzunluk olarak belirtilip uygun bir uzunluk ölçme aracı yazıldığında geçerlidir.)

Kendini kontrol et: Yazdığın büyüklük fiziğin yedi temel niceliğinden biri ve aracın bu büyüklüğü ölçüyor mu?

Birim zamandaki dalga sayısı kronometre ve sayımla bulunur.

1. Frekans, bir saniyede oluşan dalga sayısıdır.
2. Bu tanımda temel nicelik olarak zaman yer alır; birimi 1/s (Hz) olur.
3. Belli bir sürede oluşan dalgalar sayılır, süre kronometre ile ölçülür; sayı süreye bölünür.

Kabul edilebilir başka cevaplar: Zaman; kronometre (veya stroboskop) (İlişkili temel nicelik doğrudan zaman ve ölçme aracı kronometre ya da stroboskop yazılırsa geçerlidir.)

Kendini kontrol et: Belirlediğin araç birim zamandaki dalga sayısını hesaplamak için süreyi ölçebiliyor mu?

Periyot süre olduğundan kronometre kullanılır.

1. Periyot, bir tam dalganın oluşması için geçen süredir.
2. Süre, temel nicelikler arasında zamana karşılık gelir.
3. Zamanı ölçmek için kronometre kullanılır.

Kabul edilebilir başka cevaplar: Zaman; kronometre veya saat (Temel nicelik zaman yazılıp süre ölçen uygun bir araç (kronometre/saat) belirtildiğinde geçerlidir.)

Kendini kontrol et: Periyodun birimi saniye olduğuna göre yazdığın temel nicelik zaman mı?