Ana sayfa›Kitaplar›Fizik Dersi 10.Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 252
Fizik Dersi 10.Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 252 Cevapları
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
2Frekans sabitken dalga boyu artarsa yayılma sürati ve periyottaki değişim
Çözüm Yolu
v = λ·f ile frekans sabitse süratle dalga boyu doğru orantılıdır. Periyot T = 1/f olduğundan sabit kalır.
- Soruda dalganın frekansının (f) sabit tutulduğu verilmiştir.
- Periyot yalnız frekansa bağlı olduğundan (T = 1/f) frekans sabitken periyot değişmez.
- v = λ·f bağıntısında f sabitken dalga boyu (λ) artarsa yayılma sürati (v) doğru orantılı olarak artar.
- Dalga boyu arttığı için periyodun da artacağını düşünmek — periyot T = 1/f olduğundan yalnız kaynağın frekansına bağlıdır.
- Sürati her durumda sabit kabul etmek — sabit frekansta λ artışı dalganın daha hızlı yayıldığı bir ortama geçtiğini gösterir.
Kendini kontrol et: f sabitken T = 1/f sabit kalıp v = λ·f çarpımı λ ile birlikte büyüyor mu?
3aK, L, M dalgalarının yayılma sürati karşılaştırması
Çözüm Yolu
Dalga sürati ortama bağlıdır.
- Soruda K, L ve M dalgalarının aynı ortamda yayıldığı belirtilmiştir.
- Mekanik dalgaların yayılma sürati genlik veya dalga boyuna değil, yalnızca yayıldıkları ortamın özelliklerine bağlıdır.
- Ortam aynı olduğu için üç dalganın yayılma sürati birbirine eşittir: vK = vL = vM.
- Dalga boyu büyük olan L'nin veya genliği büyük olan M'nin daha hızlı yayıldığını sanmak — aynı ortamda tümünün sürati eşittir.
Kendini kontrol et: Soruda dalgaların yayıldığı ortamın K, L ve M için aynı olduğu belirtilmiş mi?
3bDalga boylarını büyükten küçüğe sıralama
Çözüm Yolu
Şekilde L'nin bir dalga boyu en uzun, M'nin en kısadır; K ortadadır.
- Birim kareli düzlemde her dalga için bir tam dalganın yatay uzunluğunu birim cinsinden bul.
- K dalgasında bir tepe ve bir çukur toplam 4 birim olduğundan λK = 4 birimdir.
- L dalgasında yarım dalga (bir tepe) 4 birim olduğundan bir tam dalga λL = 8 birimdir.
- M dalgasında 6 birimde 3 tam dalga oluştuğundan λM = 6/3 = 2 birimdir; sıralama L > K > M olur.
- L dalgasının 6 birimlik görünümünü tam dalga sanmak — şekilde L'nin yalnızca 3/4 dalgası vardır ve λL = 8 birimdir.
- Düşey genliği büyük olan M'nin dalga boyunu da büyük sanmak — dalga boyu yatayda bir tam dalga uzunluğudur.
Kendini kontrol et: Bulduğun birim değerler 8 > 4 > 2 eşitsizliğini sağlayarak L > K > M sıralamasını doğruluyor mu?
3cK, L, M frekanslarını karşılaştırma
Çözüm Yolu
Süratler eşit olduğundan dalga boyu küçüldükçe frekans artar.
- Önceki basamaklardan süratlerin eşit (vK = vL = vM) ve dalga boylarının λL > λK > λM olduğunu kullan.
- v = λ·f bağıntısına göre sürat sabitken frekans ile dalga boyu ters orantılıdır (f = v/λ).
- Dalga boyu en küçük olan M'nin frekansı en büyük olacağından fM > fK > fL elde edilir.
- Dalga boyu sıralamasını frekansa aynen taşımak — sürat sabitken λ büyüdükçe f küçülür, sıralama ters döner.
Kendini kontrol et: Sıralamandaki her dalga için λ ile f ters yönlü değişerek λ·f çarpımını sabit tutuyor mu?
4Sol ve mi notalarının dalga boyları ve yayılma süratlerinin karşılaştırması
Çözüm Yolu
Aynı ortamda sürat sabittir. v = λ·f olduğundan frekansı büyük olan sol notasının dalga boyu küçüktür.
- Her iki ses dalgası aynı hava ortamında yayıldığından yayılma süratleri birbirine eşittir (v_sol = v_mi).
- v = λ·f bağıntısında sürat sabit olduğundan dalga boyu ile frekans ters orantılıdır.
- Sol notasının frekansı daha büyük (f_sol > f_mi) olduğundan sol notasının dalga boyu mi notasınınkinden küçüktür (λ_sol < λ_mi).
- Frekansı büyük olan sol notasının havada daha hızlı yayıldığını sanmak — ses sürati frekansa değil ortamın özelliklerine bağlıdır.
- Frekansı büyük olan notanın dalga boyunu da büyük almak — sabit süratte f büyükse λ küçüktür.
Kendini kontrol et: v_sol = v_mi eşitliğinde f_sol > f_mi iken eşitliğin korunması için λ_sol < λ_mi oluyor mu?