Ana sayfa›Kitaplar›Fizik Dersi 10.Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 259
Fizik Dersi 10.Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 259 Cevapları
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
3Titreşim doğrultusu ve enerjiye göre dalga türlerine günlük hayattan örnekler
Bu sorunun cevabı henüz yayımlanmadı. Neden?
D1-6Ses dalgalarının elektromanyetik olduğu ifadesi
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Ses mekanik dalgadır, boşlukta yayılamaz.
- Sesin yayılması için tanecikli maddesel bir ortam gerekip gerekmediğini kontrol ederiz.
- Ses boşlukta yayılamaz, tanecik titreşimiyle ilerleyen mekanik bir dalgadır; elektromanyetik değildir.
- İfadeye 'Y' yazarız ve açıklama kısmına ses dalgalarının mekanik dalga olduğunu belirtiriz.
- Radyo dalgalarıyla ses dalgalarını aynı sanmak — radyo dalgası elektromanyetiktir, hoparlörden çıkan ses ise mekaniktir.
Kendini kontrol et: Açıklama bölümüne ses dalgalarının mekanik dalgalara örnek olduğunu yazdın mı?
D1-7Trafikte araç hızı tespitinde elektromanyetik dalga kullanımı
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Radar cihazları radyo dalgaları gibi elektromanyetik dalgalarla hız ölçer.
- Trafikte araç süratini ölçen radar cihazlarının hangi dalga türüyle çalıştığını inceleriz.
- Radar cihazları radyo veya mikrodalga gibi elektromanyetik dalgalar gönderip yansımasını algıladığından ifadeye 'D' yazarız.
- Trafik radarının ses dalgasıyla çalıştığını sanmak — radar elektromanyetik dalga, sonar ise ses dalgası kullanır.
Kendini kontrol et: Radarda kullanılan radyo ve mikrodalgaların elektromanyetik spektrumda yer aldığını kontrol ettin mi?
4-titreşimTitreşim doğrultusuna göre gruplandırma, görsel numaraları ve gerekçe
Bu madde dinleme, deney veya kişisel yorum etkinliğidir. Tek bir doğru cevabı yoktur; cevabı kitaptaki yönergeye göre kendiniz oluşturursunuz.
4-enerjiTaşıdığı enerjiye göre gruplandırma, görsel numaraları ve gerekçe
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Madde ortamı gerektirenler mekanik; boşlukta da yayılanlar elektromanyetik dalgadır.
- 2. adımdaki a–h görsellerine bakıp her birinde enerjiyi taşıyan dalgayı belirleriz.
- Deniz dalgası (a), ses (b), yay dalgaları (c, e), deprem (ç) ve su halkaları (g) yayılmak için madde ortamına ihtiyaç duyar.
- Termal kameranın algıladığı kızılötesi (d), lazer ışığı (f) ve mikrodalga fırın (h) boşlukta da yayılabilir.
- Ortam gerektirenler mekanik: a, b, c, ç, e, g; boşlukta yayılabilenler elektromanyetik: d, f, h.
- Termal kamera veya mikrodalgayı mekanik sanmak — kızılötesi ve mikrodalga boşlukta da yayılan elektromanyetik dalgalardır.
- Ses dalgasını elektromanyetik gruba yazmak — ses maddesel ortam olmadan yayılamaz, mekanik dalgadır.
Kendini kontrol et: Seçtiğin elektromanyetik dalgaların tamamı uzay boşluğunda yayılabilir mi ve toplam dokuz görsel eksiksiz yerleşti mi?
5Gruplamayı kontrol etmek için seçilecek araç
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Sınıflandırma tablosu, dalgaların titreşim doğrultusuna ve taşıdığı enerjiye göre gruplanmasını kontrol etmeyi kolaylaştırır.
D1-1Dalgaların enine ve boyuna olarak enerjiye göre sınıflanması ifadesi
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Enerjiye göre mekanik ve elektromanyetik; enine ve boyuna ise titreşim doğrultusuna göre sınıflanır.
- Dalgaların hangi özelliğe göre nasıl sınıflandırıldığını kontrol ederiz.
- Enine ve boyuna ayrımı taşıdığı enerjiye göre değil, titreşim doğrultusuna göre yapılır.
- Taşıdığı enerjiye göre dalgalar mekanik ve elektromanyetik olarak sınıflandırıldığından ifadeye 'Y' yazar, açıklamaya doğrusunu ekleriz.
- Sınıflandırma ölçütlerini karıştırmak — enerjiye göre mekanik-elektromanyetik, titreşim doğrultusuna göre enine-boyuna ayrımı yapılır.
Kendini kontrol et: Açıklama kısmına dalgaların taşıdığı enerjiye göre mekanik ve elektromanyetik olarak ayrıldığını yazdın mı?
D1-2Boyuna dalga ile balık sürüsü tespiti ifadesi
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Sonar ses dalgalarını kullanır; ses boyuna bir dalgadır.
- Balık sürülerinin yerini belirlemede gemilerdeki sonar cihazlarının kullanıldığını hatırlarız.
- Sonar cihazı su altında ses dalgaları gönderip yansımalarını algılar.
- Ses dalgaları boyuna yayılan mekanik dalgalar olduğu için ifade doğrudur ve 'D' yazılır.
- Sonarı radarla karıştırıp elektromanyetik enine dalga sanmak — sonar suda ses dalgası kullanır ve ses boyuna yayılır.
Kendini kontrol et: Sonarın kullandığı ses dalgasının su içinde sıkışma ve genleşmelerle boyuna ilerlediğini doğruladın mı?
D1-3Bebeğin görüntülenmesinde elektromanyetik dalga kullanımı
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Ultrason, elektromanyetik değil yüksek frekanslı ses dalgalarıyla çalışır.
- Anne karnındaki bebeği görüntülemek için ultrason cihazının kullanıldığını belirleriz.
- Ultrason cihazı elektromanyetik dalga değil, yüksek frekanslı ses dalgaları yani mekanik dalga kullanır.
- İfade yanlış olduğundan 'Y' yazarız ve açıklamaya görüntülemede ses dalgalarından yararlanıldığını belirtiriz.
- Ultrasonu röntgenle (X ışını) karıştırmak — ultrason ses dalgası kullanır, elektromanyetik dalga değildir.
Kendini kontrol et: Açıklama bölümüne ultrasonun mekanik bir dalga olan ses dalgalarıyla çalıştığını ekledin mi?
D1-4Deprem dalgalarının hem enine hem boyuna yayılması
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Deprem dalgalarının hem enine hem boyuna türleri vardır.
- Deprem sırasında yer kabuğunda farklı türde sismik dalgaların oluştuğunu dikkate alırız.
- Deprem dalgalarının hem enine hem de boyuna yayılan türleri bulunduğundan ifadeye 'D' yazarız.
- Deprem dalgalarını yalnızca tek bir titreşim doğrultusuna sahip sanmak — deprem dalgaları hem enine hem boyuna yayılabilir.
Kendini kontrol et: Yer kabuğundaki sarsıntıların hem yayılma yönüne dik hem de paralel titreşimler oluşturabildiğini kontrol ettin mi?
D1-5Yay, ses ve su dalgalarının mekanik dalga olması
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Üçü de yayılmak için maddesel ortama ihtiyaç duyar.
- Mekanik dalgaların yayılmak için katı, sıvı veya gaz gibi maddesel bir ortama ihtiyaç duyduğunu hatırlarız.
- Yay, ses ve su dalgalarının üçü de maddesel ortam olmadan yayılamadığı için mekanik dalgadır; ifadeye 'D' yazarız.
- Su veya ses dalgasının boşlukta da yayılabileceğini düşünmek — madde tanecikleri olmadan bu dalgalar enerji aktaramaz.
Kendini kontrol et: Verilen üç dalga türünden herhangi biri uzay boşluğunda yayılabilir mi diye sorarak mekanik olduklarını doğruladın mı?