Ana sayfa›Kitaplar›Fizik Dersi 10.Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 286
Fizik Dersi 10.Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 286 Cevapları
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
4.18 aSu dalgalarının ekrandaki görüntüsünü üstten ve yandan çiz, dalga boyunu göster.
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Tepeler ışığı toplayıp aydınlık, çukurlar dağıtıp karanlık bölge oluşturur. Dalga boyu iki ardışık tepe arasındaki uzaklıktır.
- Dalga tepelerinin ışığı toplayarak ekranda aydınlık, çukurların ise ışığı dağıtarak karanlık şeritler oluşturduğunu belirle.
- Üstten görünüm için birbirine paralel ve eşit aralıklı aydınlık-karanlık çizgiler çiz.
- Yandan görünüm için ardışık tepe ve çukurlardan oluşan sinüs biçimli periyodik bir dalga profili çiz.
- Ardışık iki dalga tepesi (veya ekrandaki ardışık iki aydınlık çizgi) arasındaki uzaklığı dalga boyu (λ) olarak işaretle.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Dalga boyu ardışık iki dalga çukuru (iki karanlık çizgi) arasındaki mesafe olarak da gösterilebilir. (Ardışık iki çukur veya iki karanlık şerit arası tam bir dalga boyuna (λ) eşittir.)
- Ardışık bir aydınlık ve bir karanlık çizgi arasını dalga boyu almak — bu mesafe yarım dalga boyudur (λ/2), tam dalga boyu değildir.
- Dalga çukurlarının aydınlık çizgi oluşturduğunu sanmak — çukurlar ıraksak mercek gibi ışığı dağıttığından ekranda karanlık bölge oluşturur.
Kendini kontrol et: Gösterdiğin dalga boyu (λ), ardışık iki özdeş fazlı nokta (iki tepe veya iki aydınlık çizgi) arasını mı kapsıyor?
4.18 bLeğenin ilk yarısına cam levha konunca oluşacak dalga görünümünü çiz.
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Levha derinliği azaltır, sürat ve dalga boyu küçülür. Ekranda levha üzerinde aydınlık-karanlık çizgiler daha sık görünür.
- Cam levha konulan bölgede su derinliğinin azaldığını (sığ ortam), levhasız bölgenin ise derin ortam kaldığını belirle.
- Kaynak değişmediği için her iki bölgede dalga frekansının (f) sabit kaldığını dikkate al.
- Sığ bölgede dalga sürati azaldığından v = λ·f bağıntısına göre dalga boyunun (λ) kısaldığını çıkar.
- Levhalı sığ bölgede aydınlık-karanlık çizgileri birbirine daha yakın, derin bölgede ise daha seyrek olacak şekilde çiz.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Cam levha ilerleme doğrultusuna paralel yarıya konursa, sığ yarıdaki dalga cepheleri geride kalacak ve sıklaşacak biçimde çizilir. (Leğen genişliğinin yarısı yayılma doğrultusu boyunca sığlaştırıldığında geçerlidir.)
- Cam levha üzerindeki sığ bölgede çizgileri daha seyrek çizmek — derinlik azaldığında sürat ve dalga boyu küçülür, çizgiler sıklaşır.
- Ortam değiştiğinde frekansın da değiştiğini düşünmek — frekans yalnızca dalga kaynağına bağlıdır, derinlik değişiminden etkilenmez.
Kendini kontrol et: Çiziminde cam levhanın bulunduğu sığ bölgedeki ardışık çizgi aralıkları, derin bölgedekinden daha dar mı?
4.18 cDerinliğe bağlı olarak dalgaların frekans ve süratlerini karşılaştır.
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Frekansı kaynak belirler, ortam değişse de değişmez. v=λf olduğundan derinde sürat ve dalga boyu artar.
- Dalgaların frekansının yalnızca dalga kaynağına (titreştirici motora) bağlı olduğunu hatırla.
- Kaynak sabit çalıştığı için sığ ve derin bölgelerdeki dalgaların frekanslarının birbirine eşit olduğunu yaz.
- Su dalgalarının yayılma süratinin ortam derinliğiyle doğru orantılı olduğunu kullanarak derin ortamda süratin daha büyük, sığ ortamda küçük olduğunu belirt.
- Derin ortamda süratle birlikte frekansın da arttığını sanmak — derinlik artışı sürati ve dalga boyunu artırır, frekansı değiştirmez.
- Sığ ortamda çizgiler sıklaştığı için süratin arttığını düşünmek — çizgilerin sıklaşması süratin ve dalga boyunun azalmasından kaynaklanır.
Kendini kontrol et: v = λ·f bağıntısında f sabit tutulduğunda, derin ortamda hem v hem λ daha büyük oluyor mu?