Ana sayfa›Kitaplar›Fizik Dersi 10.Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 287
Fizik Dersi 10.Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 287 Cevapları
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
1 aDalganın gelme açısı 30° olan kutular hangileridir?
Çözüm Yolu
1 ve 3'te ışın yüzeyle 60°, normalle 30°; 6'da cephe-yüzey açısı 30°; 2 ve 8'de normalle 30°.
- Gelme açısının, gelen dalganın ilerleme doğrultusunun yüzey normaliyle yaptığı açı (veya dalga cephesinin yüzeyle yaptığı açı) olduğunu hatırla.
- 2 ve 8 numaralı kutularda gelen ışının normalle yaptığı açının doğrudan 30° verildiğini gör.
- 1 ve 3 numaralı kutularda ışın yüzeyle 60° yaptığından gelme açısını 90° - 60° = 30° olarak hesapla.
- 6 numaralı kutuda gelen dalga cephesinin engelle yaptığı açı 30° olduğundan gelme açısının 30° olduğunu belirle; 7'de 60°, 9'da 0° olduğunu ele.
- 7 numaralı kutuyu seçmek — 7'de yüzeyle 30° yapan doğru dalga cephesi değil ilerleme doğrultusudur, bu yüzden gelme açısı 60°'dir.
- 1 ve 3 numaralı kutularda yüzeyle yapılan 60°'lik açıyı gelme açısı sanmak — açı her zaman yüzey normaliyle ölçülmelidir.
Kendini kontrol et: Seçtiğin her kutuda gelen ışın ile yüzey normali arasındaki açı gerçekten 90° - 60° = 30° veya doğrudan 30° mi?
1 bKırılma açısı 60° olan kutular hangileridir?
Çözüm Yolu
2'de kırılan ışın normalle 60° yapar; 3'te doğrultu değişmez, kırılma açısı 30°'dir.
- Kırılma olayının gerçekleştiği 1, 2, 3, 4 ve 5 numaralı kutuları incele (6–9 yansıma kutularıdır).
- Kırılma açısının, kırılan dalganın ilerleme doğrultusu ile yüzey normali arasındaki açı olduğunu hatırla.
- 2 numaralı kutuda kırılan ışının yüzey normaliyle yaptığı açının 60° olduğunu gör.
- 1'de kırılma açısının 25°, 3'te ise doğrultu değişmediği için 90° - 60° = 30° olduğunu kontrol ederek yalnız 2'yi seç.
- 3 numaralı kutuyu da dahil etmek — 3'teki 60° gelen ışının yüzeyle yaptığı açıdır, kırılma açısı normalle yapılan 30°'dir.
- Kırılan ışının ayırıcı yüzeyle yaptığı açıyı kırılma açısı almak — kırılma açısı daima yüzey normali ile ölçülür.
Kendini kontrol et: 2 numaralı kutuda 60°'lik açı, ikinci ortamdaki kırılan ışın ile pembe kesikli normal arasında mı?
1 cKırılan dalganın yayılma sürati artmış olan kutular hangileridir?
Çözüm Yolu
Normalden uzaklaşarak kırılan dalgalarda sürat artar: 2'de açı 30°'den 60°'ye, 5'te de büyür.
- Kırılan su dalgasının süratinin artması için dalganın kırılırken yüzey normalinden uzaklaşması (kırılma açısının gelme açısından büyük olması) gerektiğini hatırla.
- 2 numaralı kutuda açı 30°'den 60°'ye çıktığı için dalganın normalden uzaklaştığını ve süratinin arttığını belirle.
- 5 numaralı kutuda ikinci ortama geçen dalga cephesinin ilerleme doğrultusunun normalden uzaklaştığını görerek 2 ve 5'i seç.
- 1 ve 4 numaralı kutuları seçmek — bu kutularda dalga normale yaklaştığı için sürati artmamış, azalmıştır.
- 4 ve 5'te dalga cephesi ile ilerleme doğrultusunu karıştırmak — oklara bakıldığında 5'te kırılan ışın normalden uzaklaşmaktadır.
Kendini kontrol et: 2 ve 5 numaralı kutularda kırılan dalganın ilerleme oku, gelen dalgaya göre pembe normalden daha uzakta mı?
1 çSu dalgasının frekansı değişmemiş olan kutular hangileridir?
Çözüm Yolu
Frekansı kaynak belirler; kırılma ve yansımada değişmez.
- Su dalgalarında frekansın yalnızca dalgayı üreten kaynağa bağlı olduğunu hatırla.
- Yansıma (6–9) ve kırılma (1–5) olaylarında ortam derinliği veya yayılma yönü değişse bile kaynak değişmediğinden frekansın sabit kaldığını belirle.
- Bu nedenle 1'den 9'a kadar tüm kutularda frekansın değişmediği sonucuna ulaş.
- Yalnızca süratin değişmediği 3 ve yansıma kutularını (6–9) seçmek — derinlik değişip dalga kırılsa bile frekans asla değişmez.
- Dalga boyu veya sürat değiştiğinde frekansın da değişeceğini sanmak — v = λ·f bağıntısında ortam değişince f sabit kalır.
Kendini kontrol et: Tablodaki herhangi bir kutuda dalga kaynağının değiştirildiğine dair bir bilgi var mı; yoksa tümünde frekans sabit mi?
1 dDoğrusal su dalgalarının sığdan derin ortama geçtiği kutular hangileridir?
Çözüm Yolu
Sığdan derine geçişte sürat artar, dalga normalden uzaklaşır.
- Sığ ortamdan derin ortama geçen doğrusal su dalgalarının süratinin arttığını ve yüzey normalinden uzaklaşarak kırıldığını hatırla.
- Kırılma görsellerinden (1–5) ilerleme doğrultusunun normalden uzaklaştığı kutuları ara.
- 2 numaralı kutuda açının 30°'den 60°'ye büyüdüğünü, 5 numaralı kutuda da kırılan ışının normalden uzaklaştığını görerek 2 ve 5'i seç.
- Derin ortama geçince dalganın normale yaklaşacağını sanmak — optikteki az yoğuna geçiş gibi hızlanan su dalgası normalden uzaklaşır.
- 3 numaralı kutuyu sığdan derine geçiş sanmak — 3'te doğrultu değişmediği için iki ortamın derinliği birbirine eşittir.
Kendini kontrol et: Sığdan derine geçişte sürat arttığına göre, cevabın süratin arttığı c şıkkıyla (2 ve 5) aynı mı?
1 eDoğrusal su dalgalarının derinden sığ ortama geçtiği kutular hangileridir?
Çözüm Yolu
Derinden sığa geçişte dalga normale yaklaşır: 1'de 60°'den 25°'ye; 4'te de açı küçülür.
- Derin ortamdan sığ ortama geçen su dalgalarının süratinin azaldığını ve yüzey normaline yaklaşarak kırıldığını hatırla.
- 1 numaralı kutuda gelme açısı 30° iken kırılma açısının 25°'ye düştüğünü (normale yaklaştığını) belirle.
- 4 numaralı kutuda alt ortama geçen dalga parçasının geride kalarak ilerleme okunun normale yaklaştığını gör ve 1 ile 4'ü seç.
- 1 numaralı kutuda 60°'den 25°'ye düştüğünü sanıp yanlış gerekçe kurmak — sonuç değişmese de gelme açısı 60° değil 30°'dir.
- 4 ve 5 numaralı kutuları karıştırmak — 4'te kırılan dalga boyu kısalmış ve ilerleme doğrultusu normale yaklaşmıştır.
Kendini kontrol et: 1 ve 4 numaralı kutularda kırılan ışının normalle yaptığı açı, gelen ışının normalle yaptığı açıdan daha küçük mü?
1 fDalgaların doğrultu değiştirmeden yansıdığı ya da kırıldığı kutular hangileridir?
Çözüm Yolu
3'te dalga doğrultusunu değiştirmeden geçer; 9'da dik gelen dalga aynı doğru üzerinde geri yansır.
- Kırılmada doğrultu değiştirmeme koşulunun, dalganın dik gelmesi veya eşit derinlikli ortama geçmesi olduğunu hatırla.
- 3 numaralı kutuda ayırıcı yüzeye eğik gelen dalganın bükülmeden aynı doğrultuda yoluna devam ettiğini gör.
- Yansımada doğrultu değiştirmeme koşulunun engele dik gelme (gelme açısı 0°) olduğunu hatırlayarak 9 numaralı kutuyu belirle ve 3 ile 9'u yaz.
- 9 numaralı kutuda dalga geri döndüğü için doğrultusunun değiştiğini sanmak — zıt yöne dönünce yön değişir ama düşey doğrultu değişmez.
- Yalnızca kırılma kutularına bakıp 9'u unutmak — soru kökünde 'yansımış ya da kırılmıştır' denilerek her iki olay sorulmaktadır.
Kendini kontrol et: 3'te gelen ve kırılan ışınlar, 9'da ise gelen ve yansıyan ışınlar aynı düz çizgi (doğrultu) üzerinde mi?