Fizik Dersi 10.Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 290 Cevapları

Doğal frekansta rezonans oluşur, kanatlar az enerjiyle geniş genlikle hareket eder. Frekans sapınca genlik azalır, aynı hız için daha çok enerji gerekir.

1. Metindeki doğal frekans ile kanat-hava uyumu arasındaki ilişkiyi belirle.
2. Kanat çırpma frekansı doğal frekansa eşitken rezonans sayesinde az enerjiyle yüksek verim sağlandığını kur.
3. Frekans doğal değerden saptığında uyumun bozulacağını, hızın düşüp enerji harcamasının artacağını açıkla.

Kendini kontrol et: Cevabında hem uçuş hızına hem de enerji verimliliğine olan etkiyi ayrı ayrı belirttin mi?

Düzenli ve doğal frekansa eş uygulanan itme rezonansa yol açar, salıncak daha yükseğe çıkar.

1. Salıncağın kendine özgü bir doğal salınım frekansı olduğunu dikkate al.
2. Uygulanan itme kuvvetinin salıncağın doğal frekansıyla uyumlu ve uyumsuz olması durumlarını karşılaştır.
3. Uyumlu kuvvetin rezonansla genliği büyüttüğünü, uyumsuz kuvvetin ise salınımı küçülttüğünü veya düzensizleştirdiğini yaz.

Kendini kontrol et: Kuvvetin hem uyumlu hem de uyumsuz aralıklarla uygulanmasının salınım genliğine etkisini karşılaştırdın mı?

Her binanın kendi doğal titreşim frekansı vardır. Zemin titreşimiyle uyuşan bina büyük genlikle sallanır ve yıkılır.

1. Zemin aynı olduğundan binaların kendi yapısal ve fiziksel farklılıklarına odaklan.
2. Her binanın yüksekliğine ve esnekliğine bağlı bir doğal titreşim frekansı olduğunu hatırla.
3. Deprem dalgası frekansıyla rezonansa giren binaların daha büyük genlikle sarsılacağını belirt.
4. Yapı malzemesi, mühendislik tasarımı ve işçilik kalitesi farklarını da sebeplere ekle.

Kabul edilebilir başka cevaplar: Binaların yaşı, kolon-kiriş bütünlüğü, temel derinliği ve deprem yalıtımı bulunup bulunmaması dayanıklılık farkına yol açar. (Aynı zemindeki yapısal ve mühendislik farklılıklarını bilimsel olarak açıkladığında geçerlidir.)

Kendini kontrol et: Aynı zemindeki binalar için hem rezonans uyumunu hem de malzeme ve yapım kalitesini yazdın mı?

Dış kuvvet frekansı doğal frekansa eşitlenince enerji aktarımı en verimli olur ve genlik artar.

1. Her esnek sistemin kendine özgü bir doğal titreşim frekansı bulunduğunu düşün.
2. Dışarıdan uygulanan periyodik etkinin frekansının bu doğal frekansa eşitlenme koşulunu kur.
3. Frekans eşitliği sonucunda titreşim genliğinin en büyük değere ulaşmasını kendi cümlenle ifade et.

Kendini kontrol et: Tanımında dış frekans ile doğal frekans eşitliğini ve genlik artışını birlikte vurguladın mı?

Kırılmanın başladığı yer altındaki noktaya odak (iç merkez) denir.

1. Depremin yeryüzünde değil yer kabuğunun derinliklerindeki kırılmayla başladığını hatırla.
2. Enerjinin ilk açığa çıktığı ve sismik dalgaların yayıldığı bu yer altı noktasını tanımla.

Kendini kontrol et: Tanımında odak noktasının yer kabuğu içinde (yer altında) bulunduğunu açıkça belirttin mi?

Depremin en şiddetli hissedildiği yer genellikle merkez üssü çevresidir.

1. Yer altındaki odak noktasının konumunu zihninde canlandır.
2. Bu noktadan yeryüzüne dik çıkıldığında ulaşılan yüzey noktasının merkez üssü olduğunu kendi cümlenle yaz.

Kendini kontrol et: Merkez üssünün yeryüzünde ve odak noktasının tam üzerinde bulunduğunu ifade ettin mi?

Gözleme dayanır, yere göre değişir; Mercalli ölçeğiyle ifade edilir.

1. Depremin yeryüzünde gözlemlenen sonuçlarını (yapı hasarı, hissedilme düzeyi, doğadaki değişimler) düşün.
2. Şiddeti, depremin belirli bir bölgede insanlar, yapılar ve doğa üzerindeki etkisinin ölçüsü olarak tanımla.

Kendini kontrol et: Tanımının sismograf enerjisini değil, belirli bir yerdeki hasar ve hissedilme etkisini anlattığını kontrol ettin mi?

Sismograf kayıtlarından hesaplanır ve yerden bağımsızdır.

1. Deprem kaynağında kırılma anında açığa çıkan sismik enerjiyi temel al.
2. Büyüklüğün sismograf verileriyle hesaplanan ve deprem enerjisini gösteren tek bir sayısal ölçü olduğunu yaz.

Kendini kontrol et: Tanımında depremin kaynağında açığa çıkan enerjinin ölçüsü olduğunu belirttin mi?