Ana sayfa›Kitaplar›Fizik Dersi 10.Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 306
Fizik Dersi 10.Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 306 Cevapları
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
1aAynı yaylarla kurulan düzenekte Hayri ve Şükran'ın salınım periyotlarını karşılaştırma
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Yaylı sarkaçta T = 2π√(m/k). Yay aynı olduğundan k aynıdır; kütlesi daha küçük olan Şükran'ın periyodu daha kısadır.
- Yaylı düzenekte periyot bağıntısını hatırla: Periyot T = 2π√(m/k) formülüne göre kütleyle doğru, yay sabitiyle ters ilişkilidir.
- Sabit tutulan değişkeni belirle: Her ikisi de aynı yaylarla bağlandığı için yay sabiti (k) ikisi için de eşittir.
- Kütleleri karşılaştırıp sonuca ulaş: Şükran'ın kütlesi Hayri'ninkinden küçük olduğundan Şükran'ın salınım periyodu Hayri'nin periyodundan daha küçüktür.
- Kütlesi küçük olanın periyodunun büyük olacağını sanmak — hafif cisim daha hızlı salınır; frekansı büyük, bir tam salınım süresi (periyodu) küçüktür.
- Metindeki farklı yayları bu şıkka taşımak — soruda 'aynı yaylarla bağlanmış düzenek' dendiği için yay sabitleri eşit alınmalıdır.
Kendini kontrol et: Aynı yayda daha küçük kütleli cismin bir tam salınımı daha kısa sürede tamamlayacağını düşünerek sonucu kontrol ettin mi?
1bHayri sert yayda salınırken Şükran'ın aynı yayla salınamamasının nedeni
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Yay sabiti büyük olan yayı germek için büyük kuvvet gerekir. Şükran'ın kütlesi küçük olduğundan yay yeterince uzamaz ve belirgin salınım oluşmaz; bu yüzden daha yumuşak yaya bağlanır.
- Birinci yayın özelliğini belirle: Sert olan 1. yayın yay sabiti (k) büyüktür ve gerilmesi için büyük kuvvet gerekir.
- Uygulanan ağırlık kuvvetlerini karşılaştır: Şükran'ın kütlesi daha düşük olduğundan yaya uyguladığı ağırlık kuvveti (G = m·g) küçüktür.
- Uzama miktarını (F = k·x) yorumla: Şükran'ın ağırlığı sert olan 1. yayı yeterince geremediği için belirgin salınım oluşamaz.
- Sert yayın yay sabitinin küçük olduğunu sanmak — sert yayların yay sabiti büyüktür ve aynı kuvvetle daha az uzar.
- Yumuşak yayın daha zor gerildiğini düşünmek — yay sabiti küçük olan yumuşak yay, küçük ağırlıklarla bile kolayca uzayarak salınım sağlar.
Kendini kontrol et: F = k·x bağıntısında yay sabiti k büyük ve kuvvet (ağırlık) küçükken uzama miktarı x'in yetersiz kalacağını doğruladın mı?
1cYaylı trambolinde salınımla ilgili doğru ifadeyi seçme
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Periyot T = 2π√(m/k) kütle ve yay sabitine bağlıdır, genliğe (başlangıçta çekilme miktarına) bağlı değildir. A, B, C ve D bu bağıntıya aykırıdır.
- Yaylı düzenekte periyodun bağlı olduğu nicelikleri yaz: Periyot T = 2π√(m/k) yalnızca kütleye (m) ve yay sabitine (k) bağlıdır.
- A, B ve C şıklarını ele: Kütle artarsa periyot artar, yay sertleşirse (k büyürse) periyot azalır; üçü de yanlıştır.
- D şıkkını değerlendir: Yayın yalnızca daha uzun olması yay sabitini tek başına belirlemez; uzunluk doğrudan basit sarkacın periyodunu etkiler.
- E şıkkını doğrula: Yayı başlangıç noktasından daha fazla çekmek yalnız genliği büyütür, periyodu etkilemez; doğru cevap E'dir.
- Yayı daha fazla çekmenin periyodu artıracağını sanmak — genlik büyüdüğünde yol uzar ama hız da artacağından bir salınım süresi değişmez.
- Yaylı düzeneği basit sarkaçla karıştırmak — basit sarkaçta periyot kütleden bağımsız ve uzunluğa bağlıyken, yayda kütleye ve yay sabitine bağlıdır.
Kendini kontrol et: T = 2π√(m/k) bağıntısında başlangıçtan çekilme miktarının (genliğin) yer almadığını görerek E seçeneğini doğruladın mı?