Ana sayfa›Kitaplar›Fizik Dersi 10.Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 42
Fizik Dersi 10.Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 42 Cevapları
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
a (tablo A-B)A-B aralığında B konumundaki hız büyüklüğünü hesaplayıp tabloya yazma; hız değişimi ve ivme yönünü işaretleme
Çözüm Yolu
v_B = v_A + a·t = 5 + 3·9 = 32 m/s. Hız büyüklüğü arttığı için 'Artar' sütunu işaretlenir; ivme hızla aynı yönde, yani Doğu'dur.
- Verilenler: ϑA = 5 m/s, a = 3 m/s², süre 9 s; istenen ϑB.
- Hız değişimi: Δϑ = a·Δt = 3·9 = 27 m/s.
- ϑB = 5 + 27 = 32 m/s; hız büyüklüğü artar.
- Cisim doğuya giderken hızlandığı için ivme de doğu yönündedir.
- İlk hızı eklemeyip son hızı 27 m/s bulmak — 3·9 = 27 m/s yalnız hız değişimidir, ilk hız 5 m/s eklenmelidir.
- İvme yönünü batı seçmek — düzgün hızlanan harekette ivme vektörü hız vektörüyle aynı yönde yani doğudadır.
Kendini kontrol et: (32 − 5)/9 işleminin tabloda verilen 3 m/s² ivme büyüklüğünü verip vermediğini kontrol et.
b (tablo B-C)B-C aralığında ilk hız, ivme büyüklüğü, hızın değişimi ve ivme yönünü tabloya yazma
Çözüm Yolu
Δv = 7 − 32 = −25 m/s, a = −25/5 = −5 m/s². Hız büyüklüğü azaldığı için ivme hıza zıt, yani Batı yönündedir.
- B-C aralığında ilk hız, B'deki hızdır: 32 m/s; son hız 7 m/s, süre 5 s.
- Hız değişimi: Δϑ = 7 − 32 = −25 m/s.
- İvme: a = Δϑ/Δt = −25/5 = −5 m/s²; büyüklüğü 5 m/s².
- Hız azaldığı için ivme hareket yönüne (doğu) zıttır, yani batı yönündedir.
- Tabloya ivme büyüklüğünü −5 m/s² yazmak — büyüklük negatif olamaz, eksi işareti yalnız ivmenin zıt yönlü olduğunu gösterir.
- Cisim doğuya gittiği için ivmeyi de doğu sanmak — yavaşlayan harekette ivme hız vektörüne zıt yani batı yönündedir.
Kendini kontrol et: 32 m/s ilk hızdan 5 s boyunca saniyede 5 m/s çıkarınca 7 m/s son hıza ulaşılıp ulaşılmadığını doğrula.
cSabit ivmeli hareketli cismin hızının ivme büyüklüğüne bağlı değişimini örneklerle açıklama
Çözüm Yolu
v = v0 + a·t. Örnek: a = 3 m/s² ise hız her saniye 3 m/s artar; a = 6 m/s² ise 6 m/s artar. Yukarıdaki B-C aralığında ivme zıt yönlü olduğundan hız saniyede 5 m/s azalır.
- İvme tanımını hatırla: sabit ivmeli harekette cismin hızı her saniye ivme büyüklüğü kadar eşit miktarda değişir.
- İvme büyüklüğü arttıkça birim zamandaki hız değişiminin de arttığını Δϑ = a·Δt bağıntısıyla ilişkilendir.
- Hız ile ivme aynı yönlüyse hızın düzgün arttığını, zıt yönlüyse düzgün azaldığını belirt.
- Tablodaki A-B (saniyede 3 m/s artış) ve B-C (saniyede 5 m/s azalış) aralıklarından sayısal örnek ver.
Kabul edilebilir başka cevaplar: İvme 2 m/s² iken hız saniyede 2 m/s, 5 m/s² iken saniyede 5 m/s artar veya azalır. (Birim zamandaki hız değişiminin ivme büyüklüğüyle doğru orantılı olduğunu ve yön etkisini belirten örnekler geçerlidir.)
- Büyük ivmeli cismin kesinlikle daha hızlı gittiğini sanmak — ivme anlık hızı değil, birim zamandaki hız değişimini gösterir.
- Sabit ivmede hızın da sabit kaldığını düşünmek — ivme sıfırdan farklıysa hız her saniye düzenli değişir.
Kendini kontrol et: Açıklamanda hem ivme büyüklüğünün değişim hızına etkisini hem de yön durumuna göre hızlanma-yavaşlama örneğini yazdığını kontrol et.