Ana sayfa›Kitaplar›Fizik Dersi 10.Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 71
Fizik Dersi 10.Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 71 Cevapları
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
çv-t grafiklerinden dört araç için x-t grafiklerini çizme
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Durgundan sabit ivmeli harekette x-t grafiği parabol, sabit hızlıda eğik doğrudur. Eğim anlık hızı verir. D'nin ivmesi 30. s'den sonra arttığı için eğri daha çabuk dikleşir.
- Durgun hâlden sabit ivmeli harekette x = ½·a·t² olduğundan x-t grafiği parabol, sabit hızda eğik doğrudur.
- A: a = 0,5 ile x = 0,25t²; 60. s'de 0,25·3600 = 900 m'ye ulaşan parabol.
- B: a = 1/3 ile x = t²/6; 60. s'de 3600/6 = 600 m'ye ulaşan parabol.
- C: x = 15t; 60. s'de 900 m'ye ulaşan eğik doğru.
- D: 0-30 s'de x = t²/12 ile 75 m; 30-60 s'de 5·30 + ½·(1/3)·900 = 300 m eklenir, toplam 375 m.
- D'nin ivmesi 30. s'den sonra arttığından eğrisi daha çabuk dikleşir; eğim anlık hızı gösterir.
- A ve B araçlarının x-t grafiklerini doğrusal çizmek — hızları arttığından x-t grafiklerinin eğimi artmalı, yani parabol olmalıdır.
- D'nin 30-60 s yer değiştirmesinde ilk hız terimini (5·30) unutmak — 30. saniyede hız 5 m/s olduğundan 75 m'ye 300 m eklenir.
Kendini kontrol et: Çizdiğin x-t grafiklerinde 60. saniyedeki konumların c şıkkında bulduğun yer değiştirmelerle (900, 600, 900, 375 m) örtüştüğünü kontrol ettin mi?
da-t ve x-t grafikleri ile matematiksel modeller arasındaki ilişkiyi kendi cümlelerle yazma
Çözüm Yolu ve ek çalışmalar
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
a-t grafiğindeki alan hız değişimini, v-t alanı yer değiştirmeyi verir. Sabit a yatay doğru, v=v₀+at ile hız doğrusal artar, x=v₀t+½at² ile x-t parabol olur. İvme değişirse (D) parçalı parabol çıkar.
- C aracında a=0 olduğundan hız sabittir; x=v·t modeline göre x-t grafiği sabit eğimli bir doğrudur.
- A ve B araçlarında a-t grafiği yatay doğrudur; sabit ivmeli x=½·a·t² modeline göre x-t grafikleri artan eğimli paraboldür.
- İvme büyüdükçe konum zamanın karesiyle daha hızlı arttığından A'nın x-t parabolü B'ninkinden daha diktir.
- D aracında ivme 30. saniyede büyüdüğü için x=v₀·t+½·a·t² modeli her iki aralığa ayrı uygulanır ve parabol giderek dikleşir.
Kabul edilebilir başka cevaplar: a=0 iken x=v·t gereği x-t grafiği eğik doğru; sabit pozitif ivmede x=v₀·t+½·a·t² gereği artan eğimli parabol; kademeli ivmede parçalı parabol oluşur. (Dört aracın ivme durumlarını (sıfır, sabit pozitif, kademeli artan) x-t grafiğinin doğrusal veya parabolik yapısıyla doğru ilişkilendiren ifadeler geçerlidir.)
- Sabit ivmeli harekette x-t grafiğinin de doğrusal olacağını yazmak — ivme sabitken hız doğrusal artar, konum ise t² ile parabolik değişir.
- a-t grafiğinin eğiminin hızı verdiğini söylemek — hız değişimini a-t altındaki alan, anlık hızı ise x-t grafiğinin eğimi verir.
Kendini kontrol et: Açıklamanda hem sabit hızlı (a=0, x=v·t) hem de sabit ivmeli (a≠0, x=v₀·t+½·a·t²) modelleri x-t grafik şekilleriyle ilişkilendirdin mi?