Ana sayfa›Kitaplar›Kimya 10.Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 102
Kimya 10.Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 102 Cevapları
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
1Gaz taneciklerinin hareket hızının nasıl anlaşıldığı üzerine tartışma
Çözüm Yolu
Gaz taneciklerini doğrudan göremeyiz; kokunun yayılma süresi veya renkli gazın ilerleme hızı gibi dolaylı gözlemlerle hız hakkında fikir ediniriz.
- Gaz tanecikleri çıplak gözle görülemeyecek kadar küçük olduğundan hareket hızlarının doğrudan izlenemeyeceğini belirle.
- Metindeki parfüm kokusunun yayılması ve lastikten gaz kaçması örneklerinden yararlanarak dolaylı gözlem yollarını düşün.
- Kokunun belli bir mesafeye ulaşma süresinin (difüzyon) veya gazın küçük delikten boşalma süresinin (efüzyon) ölçülebildiğini ifade et.
- Yayılma süresi ne kadar kısaysa gaz taneciklerinin o kadar hızlı hareket ettiği sonucuna ulaş.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Gazın küçük bir delikten boşluğa kaçma süresi (efüzyon hızı) ölçülerek taneciklerin hareket hızı anlaşılabilir. (Efüzyon süresi veya renkli gazın cam boruda ilerleme hızı gibi dolaylı gözlem yöntemleri açıklandığında geçerlidir.)
- Rüzgâr veya hava akımını doğrudan tanecik hızıyla karıştırmak — difüzyon hızı durgun ortamda taneciklerin kendi rastgele hareketiyle yayılmasına bakılarak anlaşılır.
- Tek bir gaz molekülünün doğrudan gözle izlenebileceğini sanmak — moleküller görünmez, hızları ancak koku veya renk yayılması gibi makroskobik etkilerle ölçülür.
Kendini kontrol et: Verdiğin örnek, hava akımı olmadan gazın kendi kendine yayılma veya delikten çıkma süresini gözlemlemeye dayanıyor mu?
2Mürekkebin sıcak suda mı soğuk suda mı daha hızlı yayıldığı
Çözüm Yolu
Sıcaklık arttıkça moleküllerin kinetik enerjisi ve hızı artar; mürekkep molekülleri su moleküllerine daha sık ve şiddetli çarparak daha çabuk dağılır.
- Sıcaklık ile taneciklerin ortalama kinetik enerjisi arasındaki doğru orantıyı hatırla.
- Sıcak sudaki su moleküllerinin soğuk suya göre daha yüksek hızla hareket ettiğini belirle.
- Hızlı su moleküllerinin mürekkep taneciklerine daha sık ve şiddetli çarparak mürekkebi sıcak suda daha çabuk dağıttığı sonucuna var.
- Sıcaklığın yalnız suyun yoğunluğunu etkilediğini sanmak — temel neden sıcaklık artışıyla taneciklerin ortalama kinetik enerjisinin ve çarpışma hızının artmasıdır.
- Soğuk suda taneciklerin hareketsiz kaldığını düşünmek — soğuk suda da yayılma sürer ancak ortalama hız düşük olduğundan daha yavaş gerçekleşir.
Kendini kontrol et: Açıklamanda sıcaklık artışının tanecik hızını ve çarpışma sıklığını artırarak yayılmayı hızlandırdığını belirttin mi?
3Parfüm kokusunun odaya yayılmasının kinetik moleküler teoriyle açıklanması
Çözüm Yolu
Kinetik teoriye göre gaz taneciklerinin arasındaki boşluk çok geniştir ve tanecikler hızlıdır; difüzyonla homojen dağılım sağlanır.
- Kinetik moleküler teoriye göre gaz tanecikleri arasında çok büyük boşluklar bulunduğunu dikkate al.
- Sıkılan parfümün gaz hâlindeki koku moleküllerinin sürekli, hızlı ve gelişigüzel doğrusal hareket ettiğini belirt.
- Koku moleküllerinin havadaki gaz molekülleriyle esnek çarpışmalar yaparak sürekli yön değiştirdiğini açıkla.
- Bu çarpışmalar ve rastgele hareket sonucunda koku taneciklerinin difüzyonla odanın her yerine dağıldığını ifade et.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Gaz tanecikleri arasındaki boşluk fazla olduğundan hızlı ve gelişigüzel hareket eden parfüm molekülleri hava tanecikleriyle esnek çarpışarak odaya homojen yayılır. (Kinetik moleküler teorinin rastgele doğrusal hareket, tanecikler arası boşluk ve çarpışma kabullerine dayanan açıklamalar geçerlidir.)
- Kokunun yalnız hava akımıyla taşındığını düşünmek — durgun havada bile gaz tanecikleri kendi kinetik enerjileriyle difüzyon yaparak odaya yayılır.
- Koku moleküllerinin hiç çarpışmadan düz çizgide ulaştığını sanmak — tanecikler hava molekülleriyle defalarca çarpışıp yön değiştirerek ilerler.
Kendini kontrol et: Yanıtında tanecikler arası geniş boşluk, sürekli rastgele hareket ve hava molekülleriyle çarpışma kavramlarına yer verdin mi?