Ana sayfa›Kitaplar›Kimya 10.Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 121
Kimya 10.Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 121 Cevapları
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
25aCO + H₂ tepkimesini CH₃OH oluşacak şekilde denkleştir
Çözüm Yolu
Hidrojen sayısı girenlerde 2, üründe 4 olduğundan H₂ önüne 2 yazılır; C ve O zaten denktir.
- Verilen: CO + H₂ → CH₃OH; atom sayılarını iki tarafta karşılaştır.
- C ve O: girende 1'er, üründe 1'er; bunlar denktir.
- H: girende 2, üründe 4 atom var; H₂ önüne 2 yazılır.
- Denk tepkime: CO(g) + 2H₂(g) → CH₃OH(s). Kontrol: 1 C, 4 H, 1 O her iki tarafta eşittir.
- H₂'nin alt indisini değiştirip H4 yazmak — denkleştirmede formül içi alt indisler değiştirilmez, yalnızca bileşik önüne katsayı konur.
- CH₃OH içindeki H sayısını 3 sanmak — OH grubundaki 1 hidrojenle birlikte molekülde toplam 4 H atomu vardır.
Kendini kontrol et: Okun solunda ve sağında 1 C, 4 H ve 1 O atomu bulunduğunu tek tek sayarak doğrula.
25bCH₃OH ile O₂ tepkimesini CO₂ ve H₂O verecek şekilde denkleştir
Çözüm Yolu
Karbon ve hidrojen denkleştirilince ürün tarafında 8 oksijen oluşur; girenlerde 2 (alkol) + 6 (O₂) = 8 oksijen vardır.
- Verilen: CH₃OH + O₂ → CO₂ + H₂O; amaç her atomun iki tarafta eşit sayıda olmasıdır.
- Karbonu denkleştir: 1 CH₃OH'de 1 C var, CO₂ önüne 1 yazılır.
- Hidrojeni denkleştir: CH₃OH'de 4 H var, H₂O önüne 2 yazılır.
- Ürünlerde oksijen 2 + 2 = 4; girende alkolden 1 O var, O₂'den 3 O gerekir, yani 3/2 O₂.
- Kesirden kurtulmak için tüm katsayılar 2 ile çarpılır: 2CH₃OH(s) + 3O₂(g) → 2CO₂(g) + 4H₂O(g).
- Kontrol: iki tarafta 2 C, 8 H, 8 O vardır; tepkime denktir.
Kabul edilebilir başka cevaplar: CH₃OH(s) + 3/2O2(g) → CO₂(g) + 2H₂O(g) (Elementel O₂ gazı önüne kesirli katsayı yazılarak denkleştirildiğinde geçerlidir.)
- CH₃OH yapısındaki oksijeni unutup O₂ önüne 4 yazmak — tepkenlerdeki toplam oksijen sayısına alkoldeki oksijen de katılmalıdır.
- Kesirden kurtulurken yalnız O₂ katsayısını 2 ile çarpmak — eşitliğin bozulmaması için tüm maddelerin katsayıları 2 ile çarpılmalıdır.
Kendini kontrol et: Tepkenlerde 2+6=8 oksijen, ürünlerde 4+4=8 oksijen ve iki tarafta 2 C ile 8 H olduğunu kontrol et.
26-1 CCO + H₂ tepkimesi tablosu, C atomu sayısı
Çözüm Yolu
CO içinde 1 C, CH₃OH içinde 1 C vardır; sayılar eşittir.
- Denkleştirilmiş tepkime: CO + 2H₂ → CH₃OH; karbon sayısı tabloya yazılacak.
- Tepkenler: CO'da 1 C var, H₂'de C yok; toplam 1 C.
- Ürün: CH₃OH'de 1 C var.
- CO formülündeki O harfini karbonla karıştırıp 2 atom saymak — C ve O iki ayrı elementtir, CO'da 1 C vardır.
Kendini kontrol et: Tepken ve ürün sütunlarındaki karbon sayılarının birbirine eşit (1 = 1) olduğunu kontrol et.
26-1 HCO + H₂ tepkimesi tablosu, H atomu sayısı
Çözüm Yolu
2H₂ = 4 H; CH₃OH içinde 4 H vardır.
- Denkleştirilmiş tepkime: CO + 2H₂ → CH₃OH; hidrojen sayısı tabloya yazılacak.
- Tepkenler: 2H₂'de 2 × 2 = 4 H var; CO'da H yok.
- Ürün: CH₃OH'de CH₃ kısmında 3, OH kısmında 1; toplam 4 H.
- Denkleştirilmemiş tepkimeye bakıp tepkenlere 2 yazmak — tablo 25. soruda denkleştirilen 2H₂ katsayısına göre doldurulmalıdır.
- CH₃OH bileşiğinde sondaki H atomunu gözden kaçırıp 3 yazmak — moleküldeki tüm H atomları toplanmalıdır.
Kendini kontrol et: 2H₂ için katsayı ile alt indisi çarpıp (2·2=4) üründeki toplam H sayısıyla (3+1=4) eşitliğini doğrula.
26-1 OCO + H₂ tepkimesi tablosu, O atomu sayısı
Çözüm Yolu
CO içinde 1 O, CH₃OH içinde 1 O vardır. Tüm atom sayıları eşit olduğundan denklem doğru denkleştirilmiştir.
- Denkleştirilmiş tepkime: CO + 2H₂ → CH₃OH; oksijen sayısı tabloya yazılacak.
- Tepkenler: CO'da 1 O var; H₂'de O yok.
- Ürün: CH₃OH'de 1 O var.
- C, H ve O sayıları iki tarafta eşit olduğundan tepkime denktir.
- H₂ önündeki 2 katsayısını CO'ya da dağıtıp 2 oksijen saymak — katsayı yalnızca hemen sağındaki formülü çarpar.
Kendini kontrol et: Tablodaki üç satırda da tepken ve ürün sayılarının bire bir aynı olduğunu kontrol et.
26-2 CMetanol yanma tepkimesi tablosu, C atomu sayısı
Çözüm Yolu
2CH₃OH içinde 2 C; 2CO₂ içinde 2 C vardır.
- Denkleştirilmiş tepkime: 2CH₃OH + 3O₂ → 2CO₂ + 4H₂O; karbon sayısı tabloya yazılacak.
- Tepkenler: her CH₃OH'de 1 C var, 2 × 1 = 2 C; O₂'de C yok.
- Ürünler: her CO₂'de 1 C var, 2 × 1 = 2 C; H₂O'da C yok.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Tepkenlerde 1, ürünlerde 1 (Tepkime kesirli katsayıyla (CH₃OH + 3/2O2 → CO₂ + 2H₂O) denkleştirildiğinde geçerlidir.)
- Ön katsayı olan 2'yi hesaba katmayıp 1 yazmak — tam sayılı denklemde 2CH₃OH ve 2CO₂ ikişer C içerir.
Kendini kontrol et: 2CH₃OH ve 2CO₂ formüllerindeki katsayıları karbon alt indisleriyle çarparak (2·1=2) eşitliği doğrula.
26-2 HMetanol yanma tepkimesi tablosu, H atomu sayısı
Çözüm Yolu
2CH₃OH içinde 8 H; 4H₂O içinde 8 H vardır.
- Denkleştirilmiş tepkime: 2CH₃OH + 3O₂ → 2CO₂ + 4H₂O; hidrojen sayısı tabloya yazılacak.
- Tepkenler: her CH₃OH'de 4 H var, 2 × 4 = 8 H; O₂'de H yok.
- Ürünler: her H₂O'da 2 H var, 4 × 2 = 8 H; CO₂'de H yok.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Tepkenlerde 4, ürünlerde 4 (Tepkime kesirli katsayıyla (CH₃OH + 3/2O2 → CO₂ + 2H₂O) denkleştirildiğinde geçerlidir.)
- 2CH₃OH için yalnız CH₃ kısmını çarpıp 6 H bulmak — OH grubundaki hidrojen de katsayı olan 2 ile çarpılır.
Kendini kontrol et: Tepkenlerde 2·4=8 ve ürünlerde 4·2=8 hidrojen atomu bulunduğunu çarparak kontrol et.
26-2 OMetanol yanma tepkimesi tablosu, O atomu sayısı
Çözüm Yolu
Girenler: 2 (metanol) + 6 (3O₂) = 8; ürünler: 4 (2CO₂) + 4 (4H₂O) = 8. Denklem denkleşmiştir, kütle korunur.
- Denkleştirilmiş tepkime: 2CH₃OH + 3O₂ → 2CO₂ + 4H₂O; oksijen sayısı tabloya yazılacak.
- Tepkenler: 2CH₃OH'de 2 × 1 = 2 O, 3O₂'de 3 × 2 = 6 O; toplam 8 O.
- Ürünler: 2CO₂'de 2 × 2 = 4 O, 4H₂O'da 4 × 1 = 4 O; toplam 8 O.
- Her iki tarafta tüm atom sayıları eşit olduğundan tepkime denktir ve kütle korunur.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Tepkenlerde 4, ürünlerde 4 (Tepkime kesirli katsayıyla (CH₃OH + 3/2O2 → CO₂ + 2H₂O) denkleştirildiğinde geçerlidir.)
- Yalnız 3O₂'deki oksijeni sayıp tepkenlere 6 yazmak — 2CH₃OH içindeki 2 oksijen atomu da toplama eklenmelidir.
- Ürünlerde yalnız 2CO₂ veya yalnız 4H₂O'daki oksijeni saymak — iki üründeki oksijen sayıları (4+4=8) toplanmalıdır.
Kendini kontrol et: Girenlerde 2+6=8 ve ürünlerde 4+4=8 oksijen bulunduğunu toplayarak tepkimenin denkliğini doğrula.