Ana sayfa›Kitaplar›Kimya 10.Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 131
Kimya 10.Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 131 Cevapları
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
49aI. tepkimenin gözlemlenebilir göstergesi
Çözüm Yolu
Ca suyla tepkimeye girip H₂ gazı açığa çıkarır; kabarcıklanma gözlenir.
- I. tepkimeye bakılır: Ca(k) + 2H₂O(s) → Ca(OH)₂(suda) + H₂(g).
- Ürünlerde (g) ile gösterilen H₂ gazı var; gaz oluşumu kabarcık olarak görülür.
- Girenlerdeki katı kalsiyum tepkimeyle harcanır, yani metal parçası küçülerek kaybolur.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Yalnızca H₂ gazı çıkışı (kabarcıklanma) yazılması (Tepkimenin doğrudan gözlemlenen temel göstergesi H₂(g) kabarcıklarının çıkışı olduğundan tek başına da geçerlidir.)
- Ca(OH)₂(suda) ürününü katı çökelti sanmak — '(suda)' sembolü maddenin suda çözündüğünü gösterir, çökelti '(k)' ile belirtilir.
Kendini kontrol et: Tepkime denklemindeki fiziksel hâl sembollerini (k, s, suda, g) kontrol ederek gaz çıkışını doğruladın mı?
49bII. tepkimenin gözlemlenebilir göstergesi
Çözüm Yolu
Asit-baz nötrleşmesi ekzotermiktir; görünür gaz veya çökelti oluşmaz, sıcaklık artar.
- II. tepkimeye bakılır: Ca(OH)₂(suda) + 2HCl(suda) → CaCl₂(suda) + 2H₂O.
- Bir baz ile bir asit tepkimeye giriyor; bu nötrleşme tepkimesidir.
- Ürünlerin hepsi suda çözünmüş ya da sudur; gaz veya çökelti oluşmaz.
- Nötrleşme ısı verir; ayrıca ortamdaki indikatörün rengi değişerek bazik özelliğin kaybolduğunu gösterir.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Yalnızca sıcaklık artışı (ısı açığa çıkması) (İndikatör kullanılmayan ortamda asit-baz nötrleşmesinin doğrudan hissedilebilir göstergesi çözeltinin ısınmasıdır.)
- Tuz oluştuğu için CaCl₂ bileşiğinin çökeceğini düşünmek — CaCl₂(suda) suda çözünmüş hâldedir, katı çökelti oluşturmaz.
Kendini kontrol et: Asit-baz tepkimesinde gaz veya katı ürün oluşmadığını görüp sıcaklık artışı ve indikatör değişimini belirttin mi?
49cIII. tepkimenin gözlemlenebilir göstergesi
Çözüm Yolu
Çözeltide katı CaCO₃ çöker, ayrıca CO₂ gazı kabarcıkları açığa çıkar.
- III. tepkimeye bakılır: Ca2+ + 2HCO₃- → CaCO₃(k) + CO₂(suda) + H₂O(s).
- Çözeltideki iyonlardan katı (k) CaCO₃ oluşuyor; bu bir çökeltidir, metinde kireç taşı olarak geçer.
- Metindeki ek basamakta CO₂(suda) → CO₂(g) olur; gaz kabarcıkları görülür.
- Yalnız III. tepkime satırındaki CO₂(suda) ifadesine bakıp gaz çıkışını atlamak — alt satırda CO₂(suda) → CO₂(g) dönüşümü verilmiştir.
Kendini kontrol et: Hem CaCO₃(k) katısının çökelmesini hem de devamındaki CO₂(g) gaz çıkışını cevabına ekledin mi?
50Numaralı tepkimelerin türlerini doğru veren seçenek
Çözüm Yolu
I: Ca ile H değişir (yükseltgenme-indirgenme); II: Ca(OH)₂ ile HCl asit-baz; III: CaCO₃ katısı oluşur (çökelme).
- I. tepkimede elementel Ca(k) elektron vererek yükseltgenir, sudaki hidrojen ise H₂(g) oluşturur; bu indirgenme-yükseltgenme tepkimesidir.
- II. tepkimede kuvvetli baz Ca(OH)₂ ile asit HCl tepkimeye girerek tuz ve su oluşturur; bu asit-baz tepkimesidir.
- III. tepkimede suda çözünmüş iyonlardan suda çözünmeyen CaCO₃(k) katısı oluşur; bu çökelme tepkimesidir.
- Sırasıyla indirgenme-yükseltgenme, asit-baz ve çökelme tepkimesini veren B seçeneği işaretlenir.
- I. tepkimede Ca(OH)₂ oluştuğu için tepkimeyi asit-baz sanmak — girenlerde asit-baz çifti yoktur, metal ile su elektron alışverişiyle tepkime verir.
- II. tepkimede oluşan CaCl₂ tuzunu çökelti sanmak — CaCl₂(suda) suda çözünür, katı çökelti III. tepkimedeki CaCO₃(k) bileşiğidir.
Kendini kontrol et: Üç tepkimede sırasıyla elektron alışverişini (I), H+ ve OH- birleşmesini (II) ve katı oluşumunu (III) kontrol ettin mi?