Kimya 10. Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 132 Cevapları

Ca elektron verir (yükseltgenir), hidrojen elektron alır (indirgenir); atomlar yeniden düzenlenerek H₂ gazı oluşur.

1. Önceki sayfadaki I. tepkime denklemini yaz: Ca(k) + 2H₂O(s) → Ca(OH)₂(suda) + H₂(g).
2. Ca elektron verip yükseltgendiği, H elektron alıp indirgendiği için tepkime türünü indirgenme-yükseltgenme olarak belirt.
3. Alt mikro gösterimde tepkime öncesine 1 Ca atomu ve 2 H₂O molekülü, sonrasına Ca(OH)₂ tanecikleri ve 1 H₂ molekülü çiz.
4. Açıklama kısmında Ca'dan H'ye elektron aktarıldığını, H₂O bağlarının kopup H₂ gazı ve OH- iyonlarının oluştuğunu yaz.

Kabul edilebilir başka cevaplar: Ürünlerde Ca(OH)₂ yerine ayrışmış 1 Ca2+ ve 2 OH- iyonu ile 1 H₂ molekülü çizilmesi (Ca(OH)₂ suda iyonlaşarak çözündüğü için sulu çözeltide serbest iyonlar hâlinde modellenmesi de doğrudur.)

Kendini kontrol et: Çizdiğin modelde tepkime öncesi ve sonrasında 1 Ca, 4 H ve 2 O taneciği korundu mu?

H+ ve OH- iyonları birleşerek su verir; geriye Ca2+ ve Cl- iyonları kalır.

1. Önceki sayfadaki II. tepkime denklemini kontrol et: Ca(OH)₂(suda) + 2HCl(suda) → CaCl₂(suda) + 2H₂O(suda).
2. Bazdan gelen OH- ile asitten gelen H+ iyonları su oluşturduğu için tepkime türünü asit-baz tepkimesi olarak yaz.
3. Alt mikro modelde girenlerde 1 Ca(OH)₂ ve 2 HCl, ürünlerde 1 CaCl₂ (Ca2+ ve 2Cl-) ve 2 H₂O molekülü çiz.
4. Açıklamada H+ ve OH- iyonlarının birleşip 2 H₂O oluşturduğunu, Ca2+ ve Cl- iyonlarının çözeltide kaldığını belirt.

Kabul edilebilir başka cevaplar: Girenlerde Ca2+, 2OH-, 2H+, 2Cl- iyonlarının; ürünlerde Ca2+, 2Cl- iyonları ve 2H₂O molekülünün çizilmesi (Kuvvetli asit, baz ve tuzun sulu çözeltide iyonlaşmış tanecikler hâlinde gösterilmesi alt mikro modele uygundur.)

Kendini kontrol et: Modelinin her iki tarafında da 1 Ca, 2 Cl, 4 H ve 2 O atomu bulunuyor mu?

Ca2+ ile karbonat iyonları birleşip suda çözünmeyen CaCO₃ katısını oluşturur; CO₂ ve H₂O de açığa çıkar.

1. Önceki sayfadaki III. tepkimeyi incele: Ca2+(suda) + 2HCO₃-(suda) → CaCO₃(k) + CO₂(suda) + H₂O(s).
2. Suda çözünmüş iyonlardan suda çözünmeyen katı CaCO₃ oluştuğu için tepkime türünü çökelme tepkimesi olarak yaz.
3. Alt mikro modelde girenlerde 1 Ca2+ ve 2 HCO₃- iyonunu, ürünlerde katı CaCO₃ ile 1 CO₂ ve 1 H₂O molekülünü çiz.
4. Açıklamada Ca2+ ve karbonat iyonlarının katı çökelti oluşturduğunu, ayrıca CO₂ ve H₂O moleküllerinin açığa çıktığını belirt.

Kabul edilebilir başka cevaplar: CaCO₃ katısının kap tabanında düzenli iyonik kristal örgü olarak, CO₂ ve H₂O'nun molekül olarak çizilmesi (Alt mikro gösterimde çöken katının dipteki düzenli tanecik istifiyle gösterilmesi bilimsel olarak doğrudur.)

Kendini kontrol et: Çizdiğin taneciklerde toplam yükün (0) ve atom sayılarının (1 Ca, 2 C, 2 H, 6 O) korunduğunu doğruladın mı?

CH₄'te 12 g C başına 16 g bileşik vardır; 4 g C içeren bileşik 16/3 gramdır, 8 g değildir. Diğer seçenekler doğrudur.

1. Şemadan 1 mol CH₄ bileşiğinin 16 g olduğunu, 12 g C ve 4 g H atomu içerdiğini oku.
2. A ve D'yi kontrol et: 0,5 mol CH₄ = 8 g olur; 0,2 mol bileşik 0,2·5 = 1 mol atom içerir.
3. B ve E'yi kontrol et: 6,02·10²⁴ tane (10 mol) bileşik 40 g H; 32 g (2 mol) bileşik 8 mol H içerir.
4. C'de 12 g C içeren CH₄ 16 g olduğundan, 4 g C içeren bileşik 16/3 gramdır; 8 g olamayacağı için cevap C'dir.

Kendini kontrol et: CH₄'teki m(C)/m(toplam) = 12/16 oranını 4 g C için uyguladığında bileşik kütlesinin 8 g çıkmadığını doğruladın mı?

0,2 mol x 16 g/mol = 3,2 g.

1. Verilen: 0,2 mol CH₄; şemaya göre 1 mol CH₄ 16 gramdır. İstenen: kütle.
2. Kütle = mol sayısı · mol kütlesi bağıntısı kullanılır.
3. Değerler yerine yazılır: m = 0,2 · 16 = 3,2 g CH₄ bulunur.

Kendini kontrol et: Bulduğun 3,2 gramı 5 ile çarptığında (0,2·5 = 1 mol) şemadaki 16 grama ulaşıyor musun?

1 mol CH₄ 4 g H içerir; 0,2 mol 0,8 g H içerir.

1. Verilen: 0,2 mol CH₄; şemaya göre 1 mol CH₄ 4 g H atomu içerir. İstenen: H kütlesi.
2. Mol sayısı ile orantı kurulur: 0,2 mol CH₄ için H kütlesi = 0,2 · 4 g.
3. Çarpma işlemi yapılır: 0,2 · 4 = 0,8 g H atomu bulunur.

Kendini kontrol et: 0,2 mol CH₄'teki C kütlesini (0,2·12 = 2,4 g) bulduğun 0,8 g H ile toplayınca 3,2 g bileşik kütlesini veriyor mu?

Her molekülde 1 C vardır; 0,2 x 6,02 · 10²³ = 1,204 · 10²³.

1. Verilen: 0,2 mol CH₄. Her CH₄ molekülünde 1 tane C atomu bulunur.
2. C atomunun mol sayısı molekülün mol sayısına eşittir: 0,2 mol C.
3. Tane sayısı = mol · 6,02 · 10²³ bağıntısı kullanılır.
4. İşlem yapılır: 0,2 · 6,02·10²³ = 1,204·10²³ tane C atomu bulunur.

Kendini kontrol et: 1,204·10²³ sayısını 6,02·10²³'e böldüğünde yeniden 0,2 mol C atomunu elde ediyor musun?

1 mol CH₄ 5 mol atom içerir; 0,2 x 5 = 1 mol.

1. Verilen: 0,2 mol CH₄; şemaya göre 1 mol CH₄ toplam 5 mol atom içerir (1 C + 4 H).
2. Orantı kurulur: 0,2 mol CH₄ için atom molü = 0,2 · 5.
3. Çarpma işlemi yapılır: 0,2 · 5 = 1 mol atom bulunur.

Kendini kontrol et: 0,2 mol C atomu ile 0,8 mol H atomunu topladığında 1 mol toplam atoma ulaşıyor musun?

0,2 x 6,02 · 10²³ = 1,204 · 10²³ molekül.

1. Verilen: 0,2 mol CH₄. Şekle göre 1 mol CH₄ 6,02 · 10²³ tane molekül içerir.
2. Molekül sayısı = mol sayısı × 6,02 · 10²³ bağıntısını kullanırız.
3. 0,2 × 6,02 · 10²³ = 1,204 · 10²³ hesaplanır.

Kendini kontrol et: Her CH₄ molekülünde 1 C atomu olduğu için molekül sayısının C atomu sayısıyla (1,204·10²³) aynı çıktığını fark ettin mi?