Kimya 10.Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 133 Cevapları

Kütlenin korunumu gereği tepkenlerdeki her elementin atom sayısı ürünlerdekine eşit olmalıdır.

1. Tepkime okunun solundaki tepkenlerde ve sağındaki ürünlerde bulunan tüm element türlerini belirle.
2. Her elementin katsayı ve alt simgelerden gelen toplam atom sayısını iki yanda ayrı ayrı say.
3. Tüm elementlerin atom sayıları tepkenler ve ürünler tarafında birbirine eşitse tepkimenin denkleştiği anlaşılır.

Kabul edilebilir başka cevaplar: Girenler ve ürünlerdeki her elementin toplam atom sayısı birbirine eşit olduğunda denklem denktir. (Atom türü ve sayısının iki yanda eşitliğini belirten ifadeler geçerlidir.)

Kendini kontrol et: Okun solundaki ve sağındaki her bir element için saydığın atom adetleri birebir aynı mı?

Sol: 3 + 2·2 = 7; sağ: 4 + 2 + 1 = 7.

1. Denkleşmiş denklem: CaCO₃ + 2C₂H₅CO₂H → Ca(C₃H₅O₂)₂ + CO₂ + H₂O.
2. Sol: CaCO₃'te 3 O; her C₂H₅CO₂H'de 2 O, 2 tanesinde 4 O; toplam 3 + 4 = 7.
3. Sağ: Ca(C₃H₅O₂)₂'de 2·2 = 4 O, CO₂'de 2 O, H₂O'da 1 O; toplam 7.

Kendini kontrol et: Solda 3+4 ve sağda 4+2+1 işlemlerinin ikisi de 7 oksijen atomu veriyor mu?

Sol: 1 + 2·3 = 7; sağ: 6 + 1 = 7.

1. Denkleşmiş denklem: CaCO₃ + 2C₂H₅CO₂H → Ca(C₃H₅O₂)₂ + CO₂ + H₂O.
2. Sol: CaCO₃'te 1 C; bir C₂H₅CO₂H'de 3 C, 2 tanesinde 6 C; toplam 7.
3. Sağ: Ca(C₃H₅O₂)₂'de 2·3 = 6 C, CO₂'de 1 C; toplam 7.

Kendini kontrol et: C₂H₅CO₂H formülündeki iki ayrı C sembolünü toplayıp 2 katsayısıyla çarptığında CaCO₃ ile 7 oluyor mu?

Sol: 2·6 = 12; sağ: 10 + 2 = 12.

1. Denkleşmiş denklem: CaCO₃ + 2C₂H₅CO₂H → Ca(C₃H₅O₂)₂ + CO₂ + H₂O.
2. Sol: bir C₂H₅CO₂H'de 5 + 1 = 6 H; 2 tanesinde 2·6 = 12 H.
3. Sağ: Ca(C₃H₅O₂)₂'de 2·5 = 10 H, H₂O'da 2 H; toplam 12.

Kendini kontrol et: Soldaki 2·6 hidrojen sayısı, sağdaki 10+2 hidrojen toplamına (12) eşit çıkıyor mu?

O sembolünün sağ altındaki 2, bir molekülde 2 oksijen atomu bulunduğunu gösterir; katsayı formülün önüne yazılır.

1. Karbon dioksit bileşiğinin kimyasal formülünü (CO₂) incele ve 2 rakamının konumuna bak.
2. Formülün en önüne yazılan sayılar katsayı, element sembolünün sağ altına yazılan sayılar alt simgedir.
3. CO₂ formülündeki 2 rakamı oksijen sembolünün sağ altında yer aldığından alt simgedir.

Kendini kontrol et: 2 rakamı CO₂ formülünün en önünde mi yoksa O sembolünün sağ altında mı yazıyor?

Katsayı değişince aynı madde farklı sayıda bulunur; alt simge değişirse başka bir bileşik olur, bu yüzden denkleştirmede yalnız katsayı değiştirilir.

1. Katsayının tanecik sayısını, alt simgenin ise bir tanecikteki atom oranını gösterdiğini hatırla.
2. Katsayı değiştiğinde maddenin kimyasal türü aynı kalır, yalnız tepkimedeki miktarı değişir.
3. Alt simge değiştiğinde ise formül ve kimyasal özellikler değişerek bambaşka bir madde oluşur.

Kabul edilebilir başka cevaplar: Katsayı tanecik sayısını değiştirir; alt simge ise bileşiğin formülünü ve kimyasal özelliğini değiştirir. (Miktar değişimi ile kimyasal tür değişimi farkını belirten açıklamalar geçerlidir.)

Kendini kontrol et: Açıklamanda katsayının miktarı, alt simgenin ise maddenin kimyasal türünü değiştirdiğini belirttin mi?

Madde formülleri doğru yazılır, kütlenin korunumu sağlanır ve katsayılar sadeleştirilir.

1. Tepken ve ürünlerin kimyasal formüllerini doğru yaz; denkleştirme sırasında alt simgeleri kesinlikle değiştirme.
2. Okun iki yanındaki her elementin atom sayısını formüllerin önüne uygun katsayılar yazarak eşitle.
3. Genellikle en karmaşık bileşikten başlayıp serbest elementleri sona bırakarak katsayıları en küçük tam sayılara sadeleştir.

Kabul edilebilir başka cevaplar: Formüllerdeki alt simgeler korunur, yalnız önüne tam sayı katsayılar yazılarak iki yandaki atom sayıları eşitlenir. (Katsayı kullanımı ve atom sayılarının eşitlenmesi kurallarını içeren yanıtlar geçerlidir.)

Kendini kontrol et: Alt simgeleri koruma, atom sayılarını eşitleme ve en küçük tam sayı kurallarını yazdın mı?

Denkleşmiş denklemde sol ve sağda Li sayısı 2'dir.

1. Verilen: LiOH + CO₂ → Li₂CO₃ + H₂O; Li sayıları karşılaştırılır.
2. Sağda Li₂CO₃'te 2 Li, solda LiOH'de 1 Li var; eşit değil.
3. Eşitlemek için LiOH'nin başına katsayı 2 yazılır: 2LiOH + CO₂ → Li₂CO₃ + H₂O.
4. Kontrol: O (4|4), C (1|1), H (2|2) de eşit çıkar.

Kendini kontrol et: 2LiOH bileşiğindeki Li sayısı ürünlerdeki Li₂CO₃ bileşiğinin Li sayısına (2) eşit mi?

Sol: 2 (LiOH) + 2 (CO₂) = 4; sağ: 3 + 1 = 4.

1. Denkleşmiş denklem: 2LiOH + CO₂ → Li₂CO₃ + H₂O.
2. Sol: 2 LiOH'de 2 O, CO₂'de 2 O; toplam 2 + 2 = 4.
3. Sağ: Li₂CO₃'te 3 O, H₂O'da 1 O; toplam 3 + 1 = 4.

Kendini kontrol et: Soldaki 2+2 oksijen toplamı ile sağdaki 3+1 oksijen toplamı 4 veriyor mu?

CO₂'de 1, Li₂CO₃'te 1 karbon vardır.

1. Denkleşmiş denklem: 2LiOH + CO₂ → Li₂CO₃ + H₂O.
2. Sol: C yalnız CO₂'de var, 1 tane.
3. Sağ: C yalnız Li₂CO₃'te var, 1 tane.

Kendini kontrol et: CO₂ ve Li₂CO₃ formüllerinde C sembolünün sağ altında sayı yazmadığına göre kaçar C vardır?

2LiOH'de 2 hidrojen, H₂O'da 2 hidrojen vardır.

1. Denkleşmiş denklem: 2LiOH + CO₂ → Li₂CO₃ + H₂O.
2. Sol: her LiOH'de 1 H var, 2 tane LiOH ile 2·1 = 2 H; CO₂'de H yok.
3. Sağ: H₂O'da 2 H var; Li₂CO₃'te H yok.

Kendini kontrol et: 2LiOH içindeki hidrojen sayısı H₂O molekülündeki 2 hidrojene eşit mi?

Her iki yanda 1 kalsiyum vardır.

1. Verilen: CaCO₃ + C₂H₅CO₂H → Ca(C₃H₅O₂)₂ + CO₂ + H₂O.
2. Üründe iki propiyonat grubu var, bu yüzden propiyonik asidin katsayısı 2 yapılır.
3. Denkleşmiş denklem: CaCO₃ + 2C₂H₅CO₂H → Ca(C₃H₅O₂)₂ + CO₂ + H₂O.
4. Ca sayılır: solda CaCO₃'te 1, sağda Ca(C₃H₅O₂)₂'de 1.

Kendini kontrol et: Parantez dışındaki 2 sayısı Ca sembolünü etkilemediğine göre iki yanda kaçar Ca atomu bulunur?