Kimya 10.Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 200 Cevapları

Deney sonuçlarına dayanarak çözünen madde miktarı ile değişim arasındaki ilişki öneri olarak yazılır.

1. Deneyde tuz miktarı artırıldığında ölçülen kaynama ve donma sıcaklığı değişim yönünü belirle.
2. Katı-sıvı çözeltilerde uçucu olmayan çözünen arttıkça kaynama noktasının yükseldiğini, donma noktasının düştüğünü genel önerme olarak kur.
3. İstersen kışın yolların tuzlanması veya antifriz kullanımı gibi günlük hayat uygulamalarıyla önermeni destekle.

Kabul edilebilir başka cevaplar: Katı-sıvı çözeltilerde birim hacimde çözünen tanecik sayısı arttıkça suyun kaynama noktası yükselir, donma noktası alçalır. (Deney verilerinden doğrudan tanecik derişimi ile sıcaklık değişimi arasındaki genel önerme yazıldığında geçerlidir.)

Kendini kontrol et: Yazdığın önerme deneyde gözlemlediğin hem kaynama hem de donma noktası değişimini doğru yönde açıklıyor mu?

Koligatif özellikler çözünen tanecik sayısıyla orantılıdır.

1. Farklı miktarlarda katı çözünen kaplardaki toplam çözünmüş tanecik sayılarını karşılaştır.
2. Koligatif özelliklerin birim çözücüdeki tanecik sayısıyla doğru orantılı değiştiğini hatırla.
3. Tanecik sayısı arttıkça kaynama noktasının daha fazla yükseldiğini, donma noktasının ise daha fazla düştüğünü belirt.

Kendini kontrol et: Tanecik sayısı iki katına çıktığında saf suya göre sıcaklık farkının da arttığını dikkate aldın mı?

Etki maddenin türüne değil çözeltideki tanecik sayısına bağlıdır; iyonlaşan maddeler daha fazla tanecik oluşturur.

1. Koligatif özelliklerin maddenin kimyasal kimliğine değil çözeltiye verdiği toplam tanecik sayısına bağlı olduğunu hatırla.
2. Yeni maddenin suda moleküler mi yoksa iyonlarına ayrışarak mı çözündüğünü kontrol et.
3. Eşit molde toplam tanecik sayısı aynıysa değişmeyeceğini, daha çok iyon veren maddede etkinin büyüyeceğini açıkla.

Kendini kontrol et: Karşılaştırdığın maddelerin 1 molünün suda kaç mol toplam tanecik (iyon veya molekül) oluşturduğunu hesapladın mı?

Uçucu olmayan çözünen çözücünün buhar basıncını düşürür ve kaynama noktasını yükseltir; uçucu madde buhar basıncına katkı yapar.

1. Kaynama noktası yükselmesi için eklenen maddenin çözücüde çözünmesi ve uçucu olmaması gerektiğini hatırla.
2. Alkol gibi sudan daha uçucu sıvılar eklendiğinde buhar basıncının artacağını ve kaynama noktasının yükselmeyeceğini değerlendir.
3. Bu nedenle her maddenin kaynama noktasını yükseltmeyeceğini 'Hayır' yanıtı ve uçuculuk gerekçesiyle açıkla.

Kendini kontrol et: Yanıtında eklenen maddenin 'uçucu olmaması' koşulunu ve uçucu sıvı (örneğin alkol) karşı-örneğini belirttin mi?

Yükselme, çözünen tanecik sayısıyla orantılıdır; çözünürlük sınırı ulaşılabilecek en yüksek derişimi ve dolayısıyla en yüksek kaynama noktasını belirler.

1. Kaynama noktası yükselmesinin birim çözücüde çözünmüş tanecik derişimiyle doğru orantılı olduğunu hatırla.
2. Sabit basınçta çözelti doymuş hâle ulaştığında daha fazla katının çözünemeyeceğini ve derişimin sabitleneceğini dikkate al.
3. Kaynama noktasının yalnızca çözelti doygunluğa (çözünürlük sınırına) ulaşana kadar yükseleceğini, ardından sabit kalacağını açıkla.

Kendini kontrol et: Çözelti doygunluğa ulaştıktan sonra sıcaklık-zaman grafiğinin neden yatay (sabit) seyrettiğini açıklayabiliyor musun?

Kaynama noktası yükselmesi tanecik sayısına bağlıdır; 1 mol NaCl yaklaşık 2 mol, 1 mol glikoz 1 mol tanecik oluşturur.

1. NaCl iyonik yapılı olduğundan 1 mol NaCl'nin suda 1 mol Na+ ve 1 mol Cl- olmak üzere 2 mol iyon verdiğini yaz.
2. Glikozun (C₆H₁₂O₆) suda iyonlaşmadan moleküler çözündüğünü ve 1 molünün 1 mol tanecik verdiğini belirle.
3. Eşit çözücüde NaCl iki kat tanecik oluşturduğundan kaynama noktalarının eşit yükselmeyeceğini, NaCl çözeltisininkinin daha çok yükseleceğini açıkla.

Kendini kontrol et: 1 mol NaCl (2 mol iyon) ile 1 mol C₆H₁₂O₆ (1 mol molekül) tanecik sayılarını karşılaştırdın mı?