Ana sayfa›Kitaplar›Kimya 10.Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 209
Kimya 10.Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 209 Cevapları
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
5Çözünme/çözünmeme durumlarıyla ilgili hangi ifade söylenemez sorusu
Çözüm Yolu
İyonik bileşikler su gibi polar çözücülerde iyon-dipol etkileşimiyle çözünür; bu yüzden C yanlıştır, diğerleri doğrudur.
- Seçenekleri 'benzer benzeri çözer' ilkesi ve tanecikler arası etkileşim türlerine göre tek tek inceleriz.
- Polar su ile metanolün (A), apolar CCl₄ ile I₂'nin (B) ve apolar maddelerle yağın (D) birbiri içinde çözündüğünü doğrularız.
- İyonik bileşikler su gibi polar çözücülerde iyon-dipol etkileşimi kurarak çözünebildiği için C ifadesinin yanlış olduğunu belirleriz.
- 'Benzer benzeri çözer' ilkesini yalnız polar-polar sanıp iyonik katıların suda çözündüğünü unutmak — iyon-dipol etkileşimi çözünmeyi sağlar.
- CCl₄ molekülünü bağları polar olduğu için polar sanmak — düzgün dörtyüzlü simetrisi nedeniyle CCl₄ apolardır.
Kendini kontrol et: Sofra tuzunun (NaCl) suda çözünmesini hatırlayarak C seçeneğinin yanlış olduğunu doğruladın mı?
6-1Tabloda sakkaroz (C₁₂H₂₂O₁₁) + su örneğinin çözünme türü
Çözüm Yolu
Şeker kovalent bağlı polar moleküllerden oluşur; suda iyonlaşmadan moleküller halinde dağılır.
- Tablonun 1. satırına bakarız: C₁₂H₂₂O₁₁ (şeker) katısı suya ekleniyor.
- Şeker kovalent bağlı moleküllerden oluşur, iyon içermez.
- Suda iyonlarına ayrılmaz; moleküller su molekülleriyle hidrojen bağı yaparak dağılır.
- Tanecikler molekül hâlinde dağıldığı için çözünme türü moleküler çözünmedir.
- Şeker katı olduğu için tuz gibi iyonlaşarak çözünür sanmak — ametallerden oluşan kovalent şeker molekülleri iyonlaşmaz.
Kendini kontrol et: C, H ve O ametallerinden oluşan şekerin suda iyon oluşturmadan dağıldığını kontrol ettin mi?
6-2Tabloda NaCl + su örneğinin çözünme türü
Çözüm Yolu
NaCl iyonik bileşiktir; suda Na+ ve Cl- iyonlarına ayrılarak çözünür.
- Tablonun 2. satırına bakarız: NaCl katısı suya ekleniyor (serum örneği).
- NaCl, Na+ ve Cl- iyonlarından oluşan iyonik bir bileşiktir.
- Suda iyonlar birbirinden ayrılır ve su molekülleriyle sarılır (iyon-dipol etkileşimi).
- Ortamda serbest iyonlar oluştuğu için çözünme türü iyonik çözünmedir.
- NaCl'nin suda NaCl molekülleri hâlinde dağıldığını düşünmek — iyonik kristaller suda zıt yüklü iyonlarına ayrışır.
Kendini kontrol et: Bileşikte metal katyonu (Na+) ve ametal anyonu (Cl-) bulunduğunu doğruladın mı?
6-3Tabloda CO₂ gazı + su örneğinin çözünme türü
Çözüm Yolu
CO₂ molekül yapılıdır; moleküller halinde suda çözünür (bir kısmı su ile tepkimeye de girebilir).
- Tablonun 3. satırına bakarız: CO₂ gazı suya ekleniyor (gazlı içecek örneği).
- CO₂ kovalent bağlı, molekül yapılı bir maddedir.
- Suda iyonlara ayrılmadan CO₂ molekülleri halinde dağılır.
- Büyük ölçüde moleküller hâlinde dağıldığı için çözünme türü moleküler çözünmedir.
- CO₂ bileşiğini iyonik yapılı sanmak — karbon ve oksijen ametal olduğundan CO₂ kovalent bağlı bir moleküldür.
Kendini kontrol et: CO₂ bileşiğinin yalnızca ametal atomlarından oluşan kovalent bir molekül olduğunu kontrol ettin mi?
6-4Tabloda etil alkol + su örneğinin çözünme türü
Çözüm Yolu
Etil alkol polar moleküler yapıdadır; suyla hidrojen bağı yaparak iyonlaşmadan çözünür.
- Tablonun 4. satırına bakarız: C₂H₅OH sıvısı suyla karıştırılıyor (dezenfektan örneği).
- Etil alkol polar, molekül yapılı bir maddedir; iyon içermez.
- Su ile hidrojen bağı kurarak iyonlaşmadan moleküller halinde dağılır.
- İyon oluşmadan moleküller hâlinde karıştığı için çözünme türü moleküler çözünmedir.
- Yapısındaki -OH grubunu bazlardaki OH- iyonu sanıp iyonik çözünme yazmak — alkoller kovalent yapılıdır ve suda iyonlaşmaz.
Kendini kontrol et: Etil alkolün baz değil kovalent bir organik bileşik olduğunu doğrulayıp moleküler çözünme yazdın mı?