Ana sayfa›Kitaplar›Kimya 10.Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 223
Kimya 10.Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 223 Cevapları
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
38-a10,50 g NaHCO₃ ile 100 mL çözeltinin başlangıç molaritesi
Çözüm Yolu
Çözünen kütle 10,5 - 2,1 = 8,4 g; 8,4/84 = 0,1 mol; 0,1 mol / 0,1 L = 1 M.
- Verilenler: 10,50 g NaHCO₃, 2,1 g çözünmeden kaldı, çözelti 100 mL.
- Çözünen kütle: 10,50 - 2,1 = 8,4 g.
- NaHCO₃ mol kütlesi: 23 + 1 + 12 + 3 x 16 = 84 g/mol; n = 8,4 / 84 = 0,1 mol.
- M = n / V = 0,1 / 0,1 L = 1 M bulunur.
- Dipte kalan 2,1 g katıyı çıkarmadan 10,50 g üzerinden işlem yapmak — molarite hesabında yalnız çözünen madde miktarı kullanılır.
- Hacmi 100 mL olarak doğrudan bölmek — molarite formülünde çözelti hacmi litreye çevrilerek 0,1 L alınmalıdır.
Kendini kontrol et: 1 M derişimli 0,1 L çözeltide m = M·V·MA = 1·0,1·84 = 8,4 g çözünen katı doğrulanır mı?
38-bÇözünen kısım kalan katıdan sonra aynı derişimde çözelti hacmi
Çözüm Yolu
Dipteki 2,1 g = 0,025 mol; 1 M için V = 0,025/1 = 0,025 L = 25 mL.
- Dipte kalan katı 2,1 g NaHCO₃; istenen 1 M çözeltinin hacmi.
- Mol sayısı: n = 2,1 / 84 = 0,025 mol.
- V = n / M = 0,025 / 1 = 0,025 L.
- Litre mililitreye çevrilir: 0,025·1000 = 25 mL bulunur.
- Bulunan 0,025 L değerini mL'ye çevirmeyi unutmak — soru hacmi mL cinsinden istediği için sonuç 1000 ile çarpılmalıdır.
- Çözünen 8,4 g katıyı tekrar kullanmak — bu şıkta yalnızca dipte kalan 2,1 g katı ile çözelti hazırlanmaktadır.
Kendini kontrol et: 8,4 g katı 100 mL'de 1 M oluyorsa dörtte biri olan 2,1 g katı 25 mL'de 1 M olur mu?
39Molar derişimle ilgili yanlış ifadeyi seçme
Çözüm Yolu
Molarite, 1 litre çözeltideki çözünen mol sayısıdır; ifadede çözücü denmesi yanlıştır.
- Molarite tanımı hatırlanır: M = n/V formülünde V, çözücünün değil toplam çözeltinin litre cinsinden hacmidir.
- Seçenekler incelendiğinde A, C, D ve E ifadelerinin molarite formülü ve derişim kavramıyla uyumlu olduğu görülür.
- B seçeneğinde '1 L çözeltide' yerine '1 L çözücüde' denildiği için ifade yanlıştır; doğru cevap B'dir.
- Çözücü hacmi ile çözelti hacmini aynı sanmak — molarite 1 L çözücüdeki değil, 1 L çözeltideki çözünen mol sayısıdır.
- A seçeneğindeki ters orantıyı yanlış sanmak — çözünen mol sayısı sabitken hacim artarsa molar derişim azalır.
Kendini kontrol et: Balon jojede çözelti hazırlarken su ekleme işlemi toplam 1 L çözelti çizgisine kadar yapılmaz mı?
40Katıların çözünürlüğünün bağlı olduğu etkenler ve grafikteki üç maddenin karşılaştırılması
Çözüm Yolu
Grafikte çay şekeri 100 g suda yüzlerce gram çözünürken yemek tuzu yaklaşık 35-40 g civarında kalır. Şap ise ara değerlerdedir ve yüksek sıcaklıkta belirgin biçimde artar.
- İstenen: katıların çözünürlüğünü etkileyen etkenler ve grafikteki üç maddenin karşılaştırılması.
- Katıların suda çözünürlüğü çözünen ve çözücünün cinsine ve sıcaklığa bağlıdır; basıncın etkisi önemsizdir.
- Grafikte çay şekeri eğrisi her sıcaklıkta en üstte, yaklaşık 180'den 500 g/100 g suya yükselir.
- Şap eğrisi düşük sıcaklıkta çok altta, yaklaşık 50 °C sonrası hızla yükselip 100 °C'ye yakın 150 civarına çıkar.
- Yemek tuzu eğrisi yaklaşık 35–40 g/100 g su civarında neredeyse yatay kalır; sıcaklık etkisi çok azdır.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Madde cinsi ve sıcaklığa bağlıdır; şeker hep en çok çözünür, tuz sıcaklıkla pek değişmez, şap ısındıkça tuzu geçer. (Çözünürlüğün madde cinsi ve sıcaklığa bağlı olduğunu belirtip üç maddenin grafikteki değişimini doğru karşılaştıran ifadeler geçerlidir.)
- Katıların çözünürlüğüne basıncın etki ettiğini yazmak — basınç gazların çözünürlüğünü etkiler, katılarda etkisi ihmal edilir.
- Şapın her sıcaklıkta yemek tuzundan çok çözündüğünü sanmak — düşük sıcaklıklarda şap eğrisi yemek tuzunun altındadır.
Kendini kontrol et: Cevabında hem çözünürlüğü etkileyen etkenleri (madde cinsi, sıcaklık) hem de grafikteki üç katının eğilimini karşılaştırdın mı?