Ana sayfa›Kitaplar›Kimya 10. Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 226
Kimya 10. Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 226 Cevapları
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
45Ağrı Dağı zirvesinde NaCl ve KNO₃ çözünürlüğünün nasıl değişeceği
Çözüm Yolu
Deney belirlenen sıcaklıklarda yapıldığından yalnız basınç farklıdır; basınç katıların sudaki çözünürlüğünü değiştirmez.
- 1. düzenekte sıcaklıklar sabit tutulduğundan Ağrı Dağı zirvesinde değişen tek ortam koşulu açık hava basıncının azalmasıdır.
- NaCl ve KNO₃ katı maddelerdir; katıların sıvılardaki çözünürlüğü basınç değişiminden etkilenmez.
- Belirlenen sıcaklıklarda basınç düşüşü katı çözünürlüğünü etkilemediği için bu tuzların çözünürlüğü değişmezdi.
- Zirvede basınç düştüğü için katı çözünürlüğünün de azalacağını sanmak — basınç yalnız gazların çözünürlüğünü etkiler, katıları etkilemez.
- Zirvede hava daha soğuk olduğu için çözünürlüğün azalacağını söylemek — deneyde beherglaslar zaten belirlenen sabit sıcaklıklarda tutulmaktadır.
Kendini kontrol et: Çözünen maddelerin fiziksel hâlinin katı olduğunu ve deney sıcaklıklarının sabit tutulduğunu kontrol ettin mi?
46Gazların çözünürlüğünün en yüksek olduğu koşullar ve örnekler
Çözüm Yolu
Soda kapalı şişede yüksek basınçta CO₂ ile doldurulur ve soğuk saklanır. Soğuk deniz suyu ile derin sular da daha fazla gaz çözer; tabloda sıcaklık düştükçe gaz çözünürlüğü artıyor.
- 2. düzenekteki tabloyu incele: sıcaklık 40 °C'den 10 °C'ye düştükçe tüm gazların sudaki çözünürlüğü artmaktadır.
- Soda şişesi örneğini değerlendir: yüksek basınçta çözünen CO₂ gazı, kapak açılıp basınç düşünce sudan ayrılmaktadır.
- Sonuç olarak gazların çözünürlüğü düşük sıcaklık ve yüksek basınçta en yüksektir; soğuk ve kapalı gazlı içecekler buna örnektir.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Düşük sıcaklık ve yüksek basınçta en yüksektir; örneğin sodanın yüksek basınçta kapatılıp soğuk saklanması. (Düşük sıcaklık ve yüksek basınç koşullarını günlük hayattan doğru bir örnekle açıklayan yanıtlar geçerlidir.)
- Gazları katılar gibi düşünüp yüksek sıcaklıkta daha çok çözüneceğini yazmak — gazların çözünürlüğü sıcaklık arttıkça azalır.
Kendini kontrol et: Verdiğin örnekte hem sıcaklığın düşük hem de basıncın yüksek olduğu durumu açıkladın mı?
47-aSıcak şurubun buzdolabında soğuması ile şekerin çözünürlüğü
Çözüm Yolu
Katı şekerin çözünürlüğü sıcaklıkla artar; soğuyunca düşer.
- Olay: sıcak şurup buzdolabına konuyor; çözünen şeker katı bir maddedir, sıcaklık düşüyor.
- Şeker gibi katıların sudaki çözünürlüğü genellikle sıcaklık arttıkça artar, sıcaklık düşünce azalır.
- Şurup soğuduğu için şekerin çözünürlüğü azalır.
- Soğutma etkisini gazlardaki gibi düşünüp çözünürlüğün artacağını yazmak — katı şekerin çözünürlüğü sıcaklık düştükçe azalır.
Kendini kontrol et: Çözünen maddenin katı olduğunu ve ortam sıcaklığının düştüğünü dikkate aldın mı?
47-bKristalleşen tatlı şerbetin ısıtılmasıyla şekerin çözünürlüğü
Çözüm Yolu
Isıtınca katının çözünürlüğü artar, kristaller tekrar çözünür.
- Olay: şekeri kristallenmiş şerbet ısıtılıyor; çözünen katı şeker, sıcaklık artıyor.
- Katıların çözünürlüğü sıcaklıkla artar; bu yüzden kristaller yeniden çözünebilir.
- Isıtma sonucunda şekerin çözünürlüğü artar.
- Isıtılınca su buharlaştığı için çözünürlüğün azalacağını sanmak — belirli miktar çözücüdeki katı çözünürlüğü sıcaklıkla artar.
Kendini kontrol et: Şerbet ısıtıldığında dibindeki şeker kristallerinin tekrar çözünmesi çözünürlüğün arttığını doğruluyor mu?
47-cOda sıcaklığındaki maden suyunun buzdolabında soğutulunca CO₂ çözünürlüğü
Çözüm Yolu
Gazların çözünürlüğü sıcaklık düştükçe artar.
- Olay: maden suyu oda sıcaklığından buzdolabına konuyor; çözünen madde CO₂ gazıdır, sıcaklık düşüyor.
- Gazların sudaki çözünürlüğü sıcaklık düştükçe artar; soğuk ortamda gaz tanecikleri sudan daha zor ayrılır.
- Sıcaklık azaldığı için CO₂'nin çözünürlüğü artar.
- Sıcaklık azaldığı için katılar gibi çözünürlüğün de azalacağını düşünmek — gazların çözünürlüğü soğukta artar.
Kendini kontrol et: Çözünen maddenin CO₂ gazı olduğunu ve soğutulduğunda gaz çözünürlüğünün arttığını kontrol ettin mi?
47-dDalgıçlar derine daldığında kanlarında çözünen azot miktarı
Çözüm Yolu
Derinlikte basınç artar; gazın çözünürlüğü basınçla artar.
- Olay: dalgıç derine iniyor; derinlik arttıkça üzerindeki su basıncı ve soluduğu havanın basıncı artar.
- Gazların çözünürlüğü, gazın basıncı arttıkça artar.
- Basınç arttığı için kanda çözünen azot miktarı artar.
- Basıncın çözünürlüğü etkilemeyeceğini düşünerek değişmez yazmak — basınç katıları etkilemez ama gazların çözünürlüğünü doğru orantılı artırır.
Kendini kontrol et: Derinlik arttıkça basıncın arttığını ve gaz çözünürlüğünün basınçla doğru orantılı olduğunu doğruladın mı?
47-eMusluk suyu ısıtılınca içindeki çözünmüş oksijen miktarı
Çözüm Yolu
Sıcaklık artınca gazların çözünürlüğü azalır, oksijen sudan çıkar.
- Olay: musluk suyu ocakta ısıtılıyor; çözünmüş madde oksijen gazıdır, sıcaklık artıyor.
- Gazların çözünürlüğü sıcaklık arttıkça azalır; ısınan sudan gaz kabarcıkları çıkar.
- Bu nedenle sudaki çözünmüş oksijen miktarı azalır.
- Isıtmayla çözünürlüğün her maddede artacağını varsaymak — oksijen gaz olduğundan sıcaklık arttıkça sudaki çözünürlüğü azalır.
Kendini kontrol et: Isıtılan suda kaynama öncesi çıkan kabarcıkların çözünürlüğü azalan gazlar olduğunu hatırladın mı?
48Pistonlu kaplardaki azot gazının sudaki çözünürlüğünü büyükten küçüğe sıralama
Çözüm Yolu
Sabit sıcaklıkta gaz hacmi küçüldükçe basınç artar. Hacimler I: 3V, II: 2V, III: V olduğundan en yüksek basınç III'tedir; çözünürlük basınçla artar.
- Sabit sıcaklıkta piston aşağı itildikçe N₂ gazının sıkıştığı hacimleri karşılaştır: I. durumda 3V, II. durumda 2V, III. durumda V.
- Gaz hacmi küçüldükçe gaz basıncı artacağından kaplardaki N₂ basınçlarını P(III) > P(II) > P(I) şeklinde sırala.
- Sabit sıcaklıkta gazların sudaki çözünürlüğü basınçla doğru orantılı arttığından çözünürlüğü büyükten küçüğe III > II > I olarak yaz.
- Gaz hacmi en büyük olan I. kapta çözünürlüğün en fazla olacağını sanmak — hacim küçüldükçe basınç ve gaz çözünürlüğü artar.
- Sıralamayı küçükten büyüğe I < II < III biçiminde yazmak — soru büyükten küçüğe sıralama istemektedir.
Kendini kontrol et: En küçük gaz hacmine sahip III. kapta basıncın ve sudaki tanecik yoğunluğunun en fazla olduğunu kontrol ettin mi?