Ana sayfa›Kitaplar›Kimya 10.Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 227
Kimya 10.Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 227 Cevapları
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
49Gazlı içecekler ısıtılınca beklenen olayı seçme
Çözüm Yolu
Isınınca gaz çözünürlüğü azalır; CO₂ çözeltiden çıkar, kabarcıklar oluşur ve köpürür. Çözünmüş CO₂ artmaz, şeker çökmez.
- Gazlı içecek ısıtıldığında sıcaklığın arttığını ve içecekte çözünmüş CO₂ gazı bulunduğunu belirle.
- Gazların sudaki çözünürlüğü sıcaklık arttıkça azaldığından çözünmüş CO₂ gazı sıvıdan ayrılır; C seçeneği yanlıştır.
- Hafif ısıtmada katı şeker çökmez; sıvıyı terk eden CO₂ gaz kabarcıkları oluşturup köpürdüğü için doğru cevap E seçeneğidir.
- Isıtılınca daha fazla gaz çözüneceğini düşünerek C seçeneğini işaretlemek — sıcaklık artışı gaz çözünürlüğünü azaltır.
Kendini kontrol et: 2. düzenekte hafifçe ısıtılan soda şişesinde gaz kabarcıklarının hızla yüzeye çıktığı gözlemiyle cevabın uyumlu mu?
50Kartlardaki anahtar kavramlara göre çözeltilerin hangi ölçütlerle sınıflandırıldığı
Çözüm Yolu
I ve III kartları iyon/molekül ve iletkenlik; II, IV ve V kartları çözünen miktarının çözünürlüğe göre azlığı, dengesi ve fazlalığı ile ilgilidir.
- I ve III numaralı kartlardaki 'iyon, iletken' ile 'moleküler, iletken olmayan' anahtar kavramlarını birlikte incele.
- Bu iki kartın çözeltileri elektrik akımı iletkenliğine (çözünen tanecik türüne) göre sınıflandırdığını belirle.
- II, IV ve V numaralı kartlardaki 'çözünürlük, gereğinden az/fazla çözünen, katısı ile denge' kavramlarını karşılaştır.
- Bu üç kartın ise çözeltileri çözünen madde miktarının doygunluğa göre durumuna dayanarak sınıflandırdığını yaz.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Elektrik akımını iletip iletmeme durumu ve çözünürlük sınırına (doygunluğa) göre sınıflandırma. (İletkenlik ve doygunluk olmak üzere her iki sınıflandırma ölçütünü de belirten ifadeler geçerlidir.)
- II, IV ve V. kartları derişik-seyreltik sınıflandırmasıyla karıştırmak — 'çözünürlük' ve 'denge' kavramları doygunluk ölçütünü gösterir.
- Yalnızca tek bir ölçüt yazmak — beş kartın tamamını kapsamak için hem iletkenlik hem doygunluk ölçütü belirtilmelidir.
Kendini kontrol et: Belirlediğin iki ölçütün beş karttaki tüm anahtar kavramları eksiksiz kapsadığını kontrol ettin mi?
51-II numaralı kart: tuzlu su, iyon, iletken
Çözüm Yolu
İyonlarına ayrışarak çözünen ve elektriği ileten çözelti elektrolittir.
- I numaralı karttaki 'tuzlu su', 'iyon' ve 'iletken' anahtar kavramlarını incele.
- Suda iyonlarına ayrışarak çözünen ve serbest iyonları sayesinde elektrik akımını ileten çözelti türünü hatırla.
- Bu özellikleri taşıyan çözelti türü olarak boşluğa 'Elektrolit çözelti' yaz.
- Karttaki 'tuzlu su' örneğine bakıp 'doymuş çözelti' yazmak — ipuçları doygunluğu değil, iyonlaşma ve elektrik iletkenliğini belirtmektedir.
Kendini kontrol et: Tuzlu suyun suda iyon oluşturarak elektriği ilettiğini ve bu nedenle elektrolit olduğunu doğruladın mı?
51-IIII numaralı kart: çözücü gereğinden az çözünen maddeyi içeriyor
Çözüm Yolu
Çözücü, çözebileceğinden daha az madde çözmüşse çözelti doymamıştır.
- II numaralı karttaki 'çözücü', 'gereğinden az çözünen' ve 'çözünürlük' anahtar kavramlarını incele.
- Çözünürlük sınırının altında, yani çözebileceğinden daha az madde çözmüş olan çözelti türünü belirle.
- Bu tanıma karşılık gelen çözelti türü olarak boşluğa 'Doymamış çözelti' yaz.
- 'Gereğinden az çözünen' ifadesini görüp 'seyreltik çözelti' yazmak — çözünürlük sınırına göre az madde içermek doymamışlığı ifade eder.
Kendini kontrol et: Çözeltiye aynı sıcaklıkta biraz daha çözünen eklendiğinde hâlâ çözünebileceğini (doymamış olduğunu) kontrol ettin mi?
51-IIIIII numaralı kart: kolonya, moleküler, iletken olmayan
Çözüm Yolu
Moleküller halinde çözünen ve elektriği iletmeyen çözelti elektrolit değildir.
- III numaralı karttaki 'kolonya', 'moleküler' ve 'iletken olmayan' anahtar kavramlarını incele.
- Suda iyon oluşturmadan moleküller hâlinde çözünen ve elektrik akımını iletmeyen çözelti türünü hatırla.
- Bu özellikleri karşılayan çözelti türü olarak boşluğa 'Elektrolit olmayan çözelti' yaz.
- Sıvı çözelti olduğu için elektriği ileteceğini sanıp 'elektrolit çözelti' yazmak — moleküler çözünen kolonya iyon içermediğinden elektriği iletmez.
Kendini kontrol et: Alkol-su karışımı olan kolonyanın moleküler çözündüğünü ve elektriği iletmediğini doğruladın mı?
51-IVIV numaralı kart: çözünen katısı ile denge hâlinde
Çözüm Yolu
Çözünen madde katısıyla dengede ise çözelti o sıcaklıkta doymuştur.
- IV numaralı karttaki 'çözünen', 'çözücü', 'çözünürlük' ve 'katısı ile denge' kavramlarını incele.
- Çözünürlük sınırına ulaşmış ve çözünmemiş katısıyla dinamik dengede bulunan çözelti türünü belirle.
- Bu durumu tanımlayan çözelti türü olarak boşluğa 'Doymuş çözelti' yaz.
- Dibinde katısı bulunduğu için 'aşırı doymuş çözelti' yazmak — katısıyla dengede olan çözelti aşırı doymuş değil, doymuş çözeltidir.
Kendini kontrol et: Dibindeki katısıyla dengede bulunan çözeltinin tam çözünürlük sınırında yani doymuş olduğunu kontrol ettin mi?
51-VV numaralı kart: gereğinden fazla çözünen, kararsız
Çözüm Yolu
Çözebileceğinden fazlasını çözmüş, kararsız çözeltiye aşırı doymuş denir.
- V numaralı karttaki 'çözücü', 'gereğinden fazla çözünen' ve 'kararsız' anahtar kavramlarını incele.
- Belirli bir sıcaklıkta çözünürlük sınırından daha fazla madde çözmüş, küçük bir etkiyle çökebilen kararsız çözelti türünü hatırla.
- Bu özellikleri taşıyan çözelti türü olarak boşluğa 'Aşırı doymuş çözelti' yaz.
- 'Gereğinden fazla çözünen' ifadesini 'derişik çözelti' ile karıştırmak — doygunluk sınırını aşıp kararsız olma durumu aşırı doymuşluğu gösterir.
Kendini kontrol et: Çözeltinin hem doygunluk sınırını aşmış hem de kararsız yapıda olduğunu doğruladın mı?